گنجور

 

هزار بیت از این بخش -که پیرامون ظهور زرتشت و گسترش دین او در دوران گشتاسپ است- سروده دقیقی است و گاهی با نام «گشتاسپ‌نامه» از آن یاد می‌شود.


بخش ۱ - به خواب دیدن فردوسی دقیقی را: چنان دید گوینده یک شب به خواب

بخش ۲ - سخن دقیقی: کناره‌گیری لهراسپ تاج‌گذاری گشتاسپ و زاده شدن اسفندیار و پشوتن: چو گشتاسپ را داد لهراسپ تخت

بخش ۳ - سخن دقیقی: پذیرش دین زرتشت توسط گشتاسپ کاشتن سرو کاشمر و بنیان آتشکده‌ها: چو یک چند سالان برآمد برین

بخش ۴ - سخن دقیقی: قطع باژ به توران به توصیه زرتشت و خشم ارجاسپ: چو چندی برآمد برین روزگار

بخش ۵ - سخن دقیقی: نامه تهدیدآمیز ارجاسپ به گشتاسپ و فراخواندن او به ترک دین زرتشت: برین ایستادند ترکان چین

بخش ۶ - سخن دقیقی: رسیدن نامه ارجاسپ به گشتاسپ و مشورت با جاماسپ و زریر: بپیچید و نامه بکردش نشان

بخش ۷ - سخن دقیقی: پاسخ تند گشتاسپ به ارجاسپ و تهدید به لشکرکشی: همان چون بگفت این سخن شهریار

بخش ۸ - سخن دقیقی: رسیدن پاسخ گشتاسپ به ارجاسپ و لشکرکشی عظیم توران به ایران: سخن چون بسر برد شاه زمین

بخش ۹ - سخن دقیقی: آگاهی گشتاسپ از حمله ارجاسپ و بسیج سپاه ایران: چو آگاهی آمد به گشتاسپ شاه

بخش ۱۰ - سخن دقیقی: پیش‌گویی جاماسپ درباره نبرد و سرنوشت پهلوانان ایران: چو از بلخ بامی به جیحون رسید

بخش ۱۱ - سخن دقیقی: آرایش سپاه ایران و توران برای نبرد بزرگ: چو جاماسپ گفت این سپیده دمید

بخش ۱۲ - سخن دقیقی: آغاز نبرد بزرگ و کشته شدن اردشیر و شیدسپ و هرمزد: چو اندر گذشت آن شب و بود روز

بخش ۱۳ - سخن دقیقی: نبردهای گرامی و بستور و نیوزار و افتادن درفش کاویان: بیامد سر سروران سپاه

بخش ۱۴ - سخن دقیقی: رزم زریر کشته شدن او به دست بیدرفش و سوگ گشتاسپ: دو هفته برآمد برین کارزار

بخش ۱۵ - سخن دقیقی: آگاهی اسفندیار از مرگ زریر و بر گرفتن درفش کاویان: پس آگاهی آمد به اسفندیار

بخش ۱۶ - سخن دقیقی: حمله اسفندیار و سوگ بستور بر پیکر زریر: چو اسفندیار آن گو تهمتن

بخش ۱۷ - سخن دقیقی: کین‌خواهی بستور و کشتن بیدرفش به دست اسفندیار: بدو داد پس شاه بهزاد را

بخش ۱۸ - سخن دقیقی: تقسیم سپاه توسط اسفندیار و گریختن ارجاسپ: چو بازآورید آن گرانمایه کین

بخش ۱۹ - سخن دقیقی: پیروزی اسفندیار بخشیدن اسیران و سوگ گشتاسپ بر زریر: چو ترکان بدیدند کارجاسپ رفت

بخش ۲۰ - سخن دقیقی: بازگشت گشتاسپ بخشش همای به اسفندیار و تعقیب ارجاسپ: کی نامبردار فرخنده شاه

بخش ۲۱ - سخن دقیقی: سپردن فرمانروایی به اسفندیار و گسترش دین زرتشت در جهان: کی نامبردار زان روزگار

بخش ۲۲ - سخن دقیقی: توطئه گرزم علیه اسفندیار و بدگمانی گشتاسپ: یکی روز بنشست کی شهریار

بخش ۲۳ - سخن دقیقی: فراخواندن اسفندیار به درگاه و بازگشت او با جاماسپ: بدان روزگار اندر اسفندیار

بخش ۲۴ - سخن دقیقی: تهمت گرزم بستن اسفندیار به زنجیر و زندان گنبدان: چو آگاه شد شاه کامد پسر

بخش ۲۵ - سخن دقیقی: سفر گشتاسپ به زابلستان و آماده‌سازی دوباره ارجاسپ برای حمله: برآمد بسی روزگاری بدوی

بخش ۲۶ - ستایش محمود غزنوی و سخن فردوسی درباره نظم شاهنامه: چو این نامه‌ افتاد در دست من

بخش ۲۷ - فرمان ارجاسپ به کهرم تاختن بر بلخ و کشته شدن لهراسپ و سوختن آتشکده: کنون رزم ارجاسپ را نو کنیم

بخش ۲۸ - آگهی مرگ لهراسپ و اسارت دختران و کشته شدن سی و هشت پسر گشتاسپ در نبرد با ارجاسپ: زنی بود گشتاسپ را هوشمند

بخش ۲۹ - گریز و محاصره گشتاسپ بر کوه پشیمانی از بند اسفندیار و رفتن جاماسپ به دژ گنبدان: سرانجام گشتاسپ بنمود پشت

بخش ۳۰ - آمدن جاماسپ نزد اسفندیار دربند شکستن زنجیر به زور بازو و آراستن سلاح: یکی مایه‌ور پور اسفندیار

بخش ۳۱ - سوگند اسفندیار بر کین ارجاسپ جان دادن فرشیدورد و تاختن بر طلایه ترکان: چو شب شد چو آهرمن کینه‌خواه

بخش ۳۲ - آزادی اسفندیار نبرد دوباره با ارجاسپ و گرفتن گرگسار: برآمد بران تند بالا فراز

بخش ۳۳ - گفتار گشتاسپ با اسفندیار پیمان رهایی خواهران و گسیل سپاه به توران: ازان پس بیامد به پرده‌سرای

این آمار از میان ۱٬۵۲۲ بیت شعر موجود در گنجور از اشعار این بخش استخراج شده است.

توجه فرمایید که این آمار به دلایلی از قبیل وجود چند نسخه از آثار شعرا در سایت (مثل آثار خیام) و همینطور یک بیت محسوب شدن مصرع‌های بند قالبهای ترکیبی مثل مخمس‌ها تقریبی و حدودی است و افزونگی دارد.

آمار همهٔ شعرهای گنجور را اینجا ببینید.

وزن‌یابی دستی در بیشتر موارد با ملاحظهٔ تنها یک مصرع از شعر صورت گرفته و امکان وجود اشکال در آن (مخصوصاً اشتباه در تشخیص وزنهای قابل تبدیل از قبیل وزن مثنوی مولوی به جای وزن عروضی سریع مطوی مکشوف) وجود دارد. وزن‌یابی ماشینی نیز که جدیداً با استفاده از امکانات تارنمای سرود اضافه شده بعضاً خطا دارد. برخی از بخشها شامل اشعاری با بیش از یک وزن هستند که در این صورت عمدتاً وزن ابیات آغازین و برای بعضی منظومه‌ها وزن غالب منظومه به عنوان وزن آن بخش منظور شده است.

ردیف وزن تعداد ابیات درصد از کل
۱ فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه) ۱٬۵۲۲ ۱۰۰٫۰۰

آمار ابیات برچسب‌گذاری شدهٔ این بخش با قالب شعری در گنجور به شرح زیر است:

ردیف قالب شعری تعداد ابیات درصد از کل
۱ مثنوی ۱٬۵۲۲ ۱۰۰٫۰۰

آمار فراوانی تعداد ابیات اشعار این بخش به شرح زیر است (بلندترین شعر شامل ۱۴۳ بیت و کوتاه‌ترین شامل ۱۳ بیت شعر است):

ردیف تعداد ابیات شعر فراوانی درصد از ۳۳ شعر
۱ ۴۶ ۳ ۹٫۰۹
۲ ۳۴ ۲ ۶٫۰۶
۳ ۴۸ ۲ ۶٫۰۶
۴ ۳۱ ۲ ۶٫۰۶
۵ ۳۰ ۲ ۶٫۰۶
۶ ۳۳ ۲ ۶٫۰۶
۷ ۱۳ ۱ ۳٫۰۳
۸ ۶۱ ۱ ۳٫۰۳
۹ ۸۴ ۱ ۳٫۰۳
۱۰ ۵۵ ۱ ۳٫۰۳
۱۱ ۵۶ ۱ ۳٫۰۳
۱۲ ۴۳ ۱ ۳٫۰۳
۱۳ ۳۷ ۱ ۳٫۰۳
۱۴ ۴۱ ۱ ۳٫۰۳
۱۵ ۳۸ ۱ ۳٫۰۳
۱۶ ۷۳ ۱ ۳٫۰۳
۱۷ ۱۴۳ ۱ ۳٫۰۳
۱۸ ۳۶ ۱ ۳٫۰۳
۱۹ ۱۲۱ ۱ ۳٫۰۳
۲۰ ۲۴ ۱ ۳٫۰۳
۲۱ ۵۹ ۱ ۳٫۰۳
۲۲ ۲۶ ۱ ۳٫۰۳
۲۳ ۵۲ ۱ ۳٫۰۳
۲۴ ۲۵ ۱ ۳٫۰۳
۲۵ ۲۲ ۱ ۳٫۰۳
۲۶ ۲۳ ۱ ۳٫۰۳