بخش ۳ - سخن دقیقی: پذیرش دین زرتشت توسط گشتاسپ، کاشتن سرو کاشمر و بنیان آتشکدهها
چو یک چند سالان برآمد برین
درختی پدید آمد اندر زمین
در ایوان گشتاسپ بر سوی کاخ
درختی گشن بود بسیار شاخ
همه برگ وی پند و بارش خرد
کسی کو خرد پرورد کی مرد
خجسته پی و نام او زردهشت
که آهرمن بدکنش را بکشت
به شاه کیان گفت پیغمبرم
سوی تو خرد رهنمون آورم
جهان آفرین گفت بپذیر دین
نگه کن برین آسمان و زمین
که بیخاک و آبش برآوردهام
نگه کن بدو تاش چون کردهام
نگر تا تواند چنین کرد کس
مگر من که هستم جهاندار و بس
گر ایدونک دانی که من کردم این
مرا خواند باید جهانآفرین
ز گوینده بپذیر به دین اوی
بیاموز ازو راه و آیین اوی
نگر تا چه گوید بران کار کن
خرد برگزین این جهان خوار کن
بیاموز آیین و دین بهی
که بیدین ناخوب باشد مهی
چو بشنید ازو شاه به دین به
پذیرفت ازو راه و آیین به
نبرده برادرش فرخ زریر
کجا ژنده پیل آوریدی به زیر
ز شاهان شه پیر گشته به بلخ
جهان بر دل ریش او گشته تلخ
شده زار و بیمار و بیهوش و توش
به نزدیک او زهر مانند نوش
سران و بزرگان و هر مهتران
پزشکان دانا و ناموران
بر آن جادوی چارها ساختند
نه سود آمد از هرچ انداختند
پس این زردهشت پیمبرش گفت
کزو دین ایزد نشاید نهفت
که چون دین پذیرد ز روز نخست
شود رسته از درد و گردد درست
شهنشاه و زین پس زریر سوار
همه دین پذیرنده از شهریار
همه سوی شاه زمین آمدند
ببستند کشتی به دین آمدند
پدید آمد آن فره ایزدی
برفت از دل بد سگالان بدی
پر از نور مینو ببد دخمهها
وز آلودگی پاک شد تخمهها
پس آزاده گشتاسپ برشد به گاه
فرستاد هرسو به کشور سپاه
پراگنده اندر جهان موبدان
نهاد از بر آذران گنبدان
نخست آذر مهربرزین نهاد
به کشمر نگر تا چه آیین نهاد
یکی سرو آزاده بود از بهشت
به پیش در آذر آن را بکشت
نبشتی بر زاد سرو سهی
که پذرفت گشتاسپ دین بهی
گوا کرد مر سرو آزاد را
چنین گستراند خرد داد را
چو چندی برآمد برین سالیان
مران سرو استبر گشتش میان
چنان گشت آزاد سرو بلند
که برگرد او برنگشتی کمند
چو بسیار برگشت و بسیار شاخ
بکرد از بر او یکی خوب کاخ
چهل رش به بالا و پهنا چهل
نکرد از بنه اندرو آب و گل
دو ایوان برآورد از زر پاک
زمینش ز سیم و ز عنبرش خاک
برو بر نگارید جمشید را
پرستنده مر ماه و خورشید را
فریدونش را نیز با گاوسار
بفرمود کردن برانجا نگار
همه مهتران را بر آنجا نگاشت
نگر تا چنان کامگاری که داشت
چو نیکو شد آن نامور کاخ زر
به دیوارها بر نشانده گهر
به گردش یکی باره کرد آهنین
نشست اندرو کرد شاه زمین
فرستاد هرسو به کشور پیام
که چون سرو کشمر به گیتی کدام
ز مینو فرستاد زی من خدای
مرا گفت زینجا به مینو گرای
کنون هرک این پند من بشنوید
پیاده سوی سرو کشمر روید
بگیرید پند ار دهد زردهشت
به سوی بت چین بدارید پشت
به برز و فر شاه ایرانیان
ببندید کشتی همه بر میان
در آیین پیشینیان منگرید
برین سایهٔ سروبن بگذرید
سوی گنبد آذر آرید روی
به فرمان پیغمبر راستگوی
پراگنده فرمانش اندر جهان
سوی نامداران و سوی مهان
همه نامداران به فرمان اوی
سوی سرو کشمر نهادند روی
پرستشکده گشت زان سان که پشت
ببست اندرو دیو را زردهشت
بهشتیش خوان ار ندانی همی
چرا سرو کشمرش خوانی همی
چراکش نخوانی نهال بهشت
که شاه کیانش به کشمر بکشت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
زردشت اهریمن (اشاره) گشتاسپ زریر جمشید (اشاره) فریدون (اشاره)
هوش مصنوعی: در این بخش از شاهنامه، گشتاسپ با شنیدن پیام زرتشت، دین او را پذیرفته و به دینی نیکو روی میآورد. زرتشت با نشان دادن آفرینش و قدرت خداوند او را تشویق میکند که خرد و اندیشه را در زندگی قبول کند. پس از پذیرش دین، گشتاسپ دست به بنیادگذاری آتشکدهها و کاشتن درخت سروی در کاخ خود میزند که نمادی از آزادگی و حقیقت است. این درخت به سرعت رشد کرده و تبدیل به درختی بزرگ و با شکوه میشود، و در نهایت، گشتاسپ پیام خود را به کشورهای دیگر فرستاده و فرمان میدهد که دین زرتشتی را بپذیرند و به پرستش خداوند بپردازند.
هوش مصنوعی: پس از مدتی که از کاشتن درخت در ایوان گشتاسپ گذشت، درختی در زمین ظاهر شد.
هوش مصنوعی: در ایوان گشتاسپ، در کنار کاخ، درختی سرسبز و پربرگ وجود داشت که شاخ و برگهای زیادی داشت.
هوش مصنوعی: تمام برگهای این درخت نماد پند و اندرز هستند و میوهاش خرد و دانایی است. کسی که عقل و حکمت را پرورش دهد، همان مرد واقعی و فرزانه است.
هوش مصنوعی: نام و ریشهٔ نیک او زردهشت است که آهرمن، موجود بدکار و شیطانی را از بین برد.
هوش مصنوعی: زردشت به شاه کیان (گشتاسپ) گفت که من پیامبر هستم و دانشی را که به تو راهنمایی میکند، به سوی تو میآورم.
هوش مصنوعی: خداوند جهان به گشتاسپ میگوید که دین زرتشت را بپذیرد و به آسمان و زمین توجه کند.
هوش مصنوعی: من بدون آب و خاک، این آفرینش را به وجود آوردهام؛ به او (جهان) نگاه کن که چگونه به این شکل درآوردهام.
هوش مصنوعی: نگاه کن که آیا کسی دیگر میتواند چنین کار بزرگی انجام دهد یا نه، جز من که من پادشاه بزرگ و سازندهٔ این استوار هستم.
هوش مصنوعی: اگر میدانی که من چه کار بزرگی انجام دادهام، پس خدای جهان باید مرا بخواند و تایید کند.
هوش مصنوعی: از گویندهٔ دین زرتشت، باید دین او را بپذیری و از او راه و آیینش را بیاموزی.
هوش مصنوعی: به آنچه که او دربارهٔ این موضوع میگوید توجه کن و به تو اندرز میدهد. با عقل و خرد خود تصمیم بگیر و این دنیا را غیر ارزشمند بیاب.
هوش مصنوعی: دین و آیین نیکو را یاد بگیر، زیرا کسی که بدون دین باشد، دچار بدبختی و مشکلات میشود.
هوش مصنوعی: وقتی شاه (گشتاسپ) از او (زرتشت) دربارهٔ دینش شنید، آن را پذیرفت و راه و آیین آن را قبول کرد.
هوش مصنوعی: برادر فرخ زریر، یعنی زریر، جان خود را نگرفته و به جنگ نرفته است. او در جایی است که پیرامونش جنگی بهپا شده و ناگفته با ذکر «ژنده پیل» (که به معنای جنگجوی نیرومند است) تلاش میکند تا از این کشمکش جان سالم به در ببرد.
هوش مصنوعی: پادشاهی که به سن سالخوردهای رسیده و در بلخ (شهری در افغانستان) زندگی میکند، بر اثر تلخی و ناکامیهای زندگی، حسرت و غم در دلش شکل گرفته است.
هوش مصنوعی: گشتاسپ، شاه پیر بلخ، به شدت بیمار و ناتوان شده و حالتی زار و بیحال دارد، بهگونهای که نزدیکانش او را مانند کسی میبینند که زهر خورده است.
هوش مصنوعی: سران، بزرگان و مهتران (مقامداران) و پزشکان باهوش و مشهور آنجا جمع شدند.
هوش مصنوعی: آنها بر اساس جادو و جادوگری چهار چیز ایجاد کردند، اما از هر تلاشی که کردند، هیچ سودی نصیبشان نشد.
هوش مصنوعی: زرتشت، پیامبر بزرگ، به گشتاسپ گفت که نباید دین خدا را پنهان کرد.
هوش مصنوعی: هرگاه انسان از همان آغاز، دین را بپذیرد، از رنج و درد رها میشود و به درستی و واقعیت میرسد.
هوش مصنوعی: شاه و زریر سوار، همه از فرمانروایی پیروی میکنند و دین را میپذیرند.
هوش مصنوعی: همه مردم از سرتاسر کشور به سوی شاه گشتاسپ آمدند و نسبت به دین زرتشت ایمان آوردند و با او پیمان بستیند.
هوش مصنوعی: فره ایزدی (موهبت الهی) آشکار شد و از دل افراد بدذات و بدخواه (سگالان بدی) خارج شد.
هوش مصنوعی: دخمهها (جایگاههای پنهان) پر از نور و روشنی شد و تخمهها (نسلها یا قومها) از آلودگی و پلیدی پاک شدند.
هوش مصنوعی: پس گشتاسپ، پادشاه آزاده، در زمان مناسب، سپاهی را به همهجا در کشور فرستاد.
هوش مصنوعی: موبدان (روحانیان زرتشتی) در سراسر جهان پخش شدند و از طرف آذران، گنبدها (آتشکدهها) تأسیس کردند.
هوش مصنوعی: آتش مقدس مهربرزین (آتشکدهای در کاشمر) را اول کار در کاشمر قرار داد و ببینید که چه آئینی به وجود آورده است.
هوش مصنوعی: سروی آزاد و زیبا وجود داشت که از بهشت آمده بود و گشتاسپ آن را در نزد آتش (آتشکده) کاشت.
هوش مصنوعی: سرو سهی در این بیت به درختی بلند و زیبا اشاره دارد که گشتاسپ، پادشاه ایران، دین زرتشت را پذیرفته و آن درخت را در کنار این رویداد میکارد. به نوعی، این کشتن نشاندهندهٔ اوج و جایگاه بالای دین زرتشت در آن زمان است.
هوش مصنوعی: گشتاسپ، در این بیت، به درخت سرو آزادی که بزرگ و سرسبز شده است اشاره میکند و میگوید که خرد و اندیشه (دین زرتشتی) را بهخوبی گسترش داده است.
هوش مصنوعی: پس از گذشت چندین سال، آن سرو استبر (سرو بلند و بزرگ) در میان گشت، به حالت رشد و شکوفایی درآمد.
هوش مصنوعی: سرو بلند و زیبای کاشمر به قدری آزاد و رهاست که هیچ کمند (تله یا بند) دور او نمیچرخد و او در آزادی کامل است.
هوش مصنوعی: پس از اینکه سرو بلند و آزاد به خوبی روییده و برگهای زیاد و شاخههای بسیاری داشته است، بر گرد آن سرو، کاخی زیبا و دلنشین ساختهاند.
هوش مصنوعی: گشتاسپ، در ساختن کاخ، برای اینکه ساختمانش محکم و زیبا باشد، از زمین تا ارتفاع چهل رش (واحد اندازهگیری) و به عرض چهل رش، از مواد اولیهای مثل آب و گل استفاده کرده است.
هوش مصنوعی: زمین گشتاسپ دو ایوان بزرگ از طلا ساخت که پایههای آن از نقره و عطرش که عنبر است، شکل گرفته است.
هوش مصنوعی: برو و برای جمشید، که پرستندهٔ ماه و خورشید است، نقاشی کن.
هوش مصنوعی: فریدون، پادشاه پیشین، را نیز دستور داد که با گاوسار، موجودی به شکل گاو، به آنجا بیاورند.
هوش مصنوعی: همه بزرگترها و افراد مهم را در آنجا جمع کرد تا از آن کامیابی که به دست آورده بود، خبر داده و آن را به یاد داشته باشند.
هوش مصنوعی: چون آن کاخ زرین معروف و زیبا ساخته شد، گوهرهای درخشان را بر دیوارهای آن قرار دادند.
هوش مصنوعی: گشتاسپ، شاه، به دور یک بار برای نشستن بر روی تخت آهنین خود در آن کاخ نشست و جایگاهش را بر روی زمین مشخص کرد.
هوش مصنوعی: گشتاسپ پیامهایی به اقصی نقاط کشور فرستاد و از همه خواست که مثل سرو کاشمر در دنیا بایستند و استقامت داشته باشند.
هوش مصنوعی: خدای من از دنیای الوهیت پیام فرستاد و گفت که از اینجا به سوی دنیای پاک و الهی برو.
هوش مصنوعی: اکنون هر کس که این نصیحت من را بشنود، باید بهسوی سرو کاشمر که به عنوان نمادی از دیانت و فرهنگ زرتشتی است، برود.
هوش مصنوعی: اگر زرتشت پندی بدهد، آن را بپذیرید و به سمت شهر بتپرست چین، پشت نکنید.
هوش مصنوعی: به پاس و احترام شاه ایرانیان، همگی باید کشتی سارها را در وسط آب ببندید.
هوش مصنوعی: به آیین و روشهای نیاکان خود نگاه نکنید، زیرا باید از زیر سایهٔ درخت سروش (درخت سرو) عبور کنید و به جلو بروید.
هوش مصنوعی: به سوی گنبد آتش (آتشکده) بروید و رویدادها را طبق فرمان پیامبر راستگو (زرتشت) انجام دهید.
هوش مصنوعی: فرمان او در جهان پخش شده و بزرگمردان و افراد برجسته به سمت او حرکت کردهاند.
هوش مصنوعی: همهٔ افراد نامدار و سرشناس به دستور گشتاسپ، به سمت درخت سرو کاشمر رفتند و در آنجا جمع شدند.
هوش مصنوعی: پرستشگاهی که گشتاسپ ساخت، به گونهای بود که دیو را در آنجا در بند کردند و زرتشت را برای پرستش برگزیدند.
هوش مصنوعی: اگر بهشتی را نمیدانی، چرا درخت کاشمر را به نام بهشت میخوانی؟
چرا آن را نهالی از بهشت منظور نکنی؟ همان نهالی که شاه کیان آن را در کاشمر کاشت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.