گنجور

حاشیه‌ها

Biamooz.az.ishan در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۱۱:۲۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۴:

با سلام و احترام خدمت دوستانی که فرمودند منظور از سه ماه،، رجب شعبان رمضان است. بنده بلطف خدا رمز ابجدی این بیت را استخراج کردم. و کاملا با نظر عرفایی چون جناب دولابی معتقدم.
ابجد کبیر.
سه ماه =111
ابجد وسیط. ، رجب شعبان، رمضان =111
حضرت لسان الغیب بسیاری مطالب را بصورت رمز بیان کرده اند. و این دریچه از جریان غزل، بلبلی برگ گلی خوش رنگ در منقار داشت، شکل گرفت ‌که جناب وصال، این گونه تفسیر کرده و جواب ناصرالدین شاه را داده بودند..... ‘گویند که ناصر الدین شاه چندین بار این غزل را و مفهوم آنرا نیافت پس نامه ای به وصال فرستاد تا بلکه مفهوم آنرا از او جویا شود . وقتی پیک به وصال رسید برادر ش دارفانی را وداع گفته بود پس بعدا از زمانی جواب شعر را چنین داد:
صاحبا در حالتی کین بنده را غم یار داشت
یادم آمد کز سئوالی آن جناب اظهار داشت
در خطوط شعر حافظ گرچه پرسیدی زمن
بلبلی برک و کلی خوشرنک در منقار داشت
فکرها بسیارکردم هیچ مفهومم نشد
چونکه شعرش در میان راز نهان بسیار داشت
نیمه شب غواص گشتم در حروف ابجدی
تا ببینم در میات آیا چه در در بار داشت
بلیلی برگ و گلی شد 356
با علی و با حسین و با حسن معیار داشت
برگ گل سبز است دارد آن نشانی از حسن
جونکه در وقت شهادت سبزی رخسار داشت
رنگ گل سرخ دارد آن نشانی از حسین
جونکه در وقت شهادت سرخی گلنار داشت
بلبلی باشد علی کز حسرت زین برگ و گل
دائما آه و فغان و ناله بسیار داشت
و در آخر ناصر الدین شاه چنین اضافه می کند که:
الحق که شعر حافظ خوب سنجیدی وصال
مدعی هرکس که باشد می توان اظهار داشت

پاینده ایران در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۱۰:۵۶ دربارهٔ عراقی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹:

درود بر شما
بجای مباحات، مناجات صحیح می باشد و در یک نسخه معتبر، واژه مناجات بکار رفته است.از طرفی مسجد، جای مناجات است و هنگامیکه فرد فارغ ز مسجد می شود، در واقع عملی که در مسجد انجام میداده رو ترک می کند.با سپاس

مصطفی قباخلو در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۵۲ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » منوچهر » بخش ۲ - داستان زاده شدن زال نوزاد سپیدموی سام:

سلام
فرو برد سر پیش سیمرغ زود
نیایش همی بفرین برفزود
بافرین را جایگزین بفرین کنید لطفا

مهدی در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۴۵ دربارهٔ انوری » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۳۷ - در وصف ربیع و مدح مجدالدین ابوالحسن عمرانی:

با توجه به اشاره‌ی همزمانی نوروز و ماهِ شعبان در این شعر، سیاهه‌ای از این همزمانی‌ها در قرن ششم قمری یافتم:

(1) پنجشنبه / 1 فروردین 457 خورشیدی / 27 شعبان 470 قمری
(2) شنبه / 1 فروردین 487 خورشیدی / 29 رجب 501 قمری
(3) جمعه / 1 فروردین 535 خورشیدی / 3 شعبان 535 قمری
(4) شنبه / 1 فروردین 554 خورشیدی / 19 شعبان 570 قمری
(5) جمعه / 1 فروردین 587 خورشیدی / 24 شعبان 604 قمری
با عنایت به قول معروف در مورد زندگانی انوری، این شعر به احتمال نزدیک در یکی از تاریخ‌های مورد 3 و 4 گفته شده است.

عباس صادقی زرینی در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۲۵ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۴۲:

در بیت اخر ، مصرع اول آبم اشتباه می باشد
آهم درست است ، که باآینه هم تناسب دارد

عباس صادقی زرینی در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۲۴ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۴۲:

آبم در بیت آخر درست نیست
آهم کلمه ی مناسبی است و با آینه هم هماهنگ تر است

دکتر صحافیان در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۱۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸:

جناب خسروی عزیز، از دقت نظر شما سپاسگزارم.

دکتر صحافیان در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۱۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۳:

تراوشات قلم تو چه مهربانانه، حقوق خدمت عاشقانه ام را بر سخاوتت عرضه می کند‌
به نوک خامه رقم کرده ای سلام مرا
که کارخانه دوران مباد بی رقمت
سلام مرا با نوک قلم پاسخ دادی،آرزومندم کارخانه زمانه هیچ گاه از نام زیبایت خالی نشود.
3- ( پس از یک دوره انتظار)آری به اشتباه یادم نکرده ای، عقل محاسبه گر، اشتباهی از قلمت به یاد ندارد
4- اکنون که پادشاهی سرمدی* تو را گرامی داشته، مرا خوار نکن( پاسخ نیکو به جملات عاشقانه ام بده)خانلری: این توفیق
* گفته اند: نسبت ثابت به ثابت، سرمد و نسبت ثابت به متغیر دهر و نسبت متغیر به متغیر زمان است( قبسات میرداماد، ص5)
5- به پیشم بیا، تا با گیسوانت قرار ببندم، که هرگز سرم را از پاهایت برندارم حتی اگر سر ببازم.
6- ولی افسوس، زمانی از شوق دلم آگاه می شوی که لاله از خاک کشتگان عشقت بروید خانلری: ولی وقتی
7- اکنون که آب حیات خضر را از جام جمشید( ترکیب دو اوج تمدنی و دینی) دریافت می کنی، روان تشنه عاشقم را با جرعه ای دریاب.
خانلری: تو را ز حال دل خستگان چه غم، که مدام
همی دهند شراب خضر ز جام جمت(دو بیت اضافه نیز وجود دارد)
8- ای باد بهاری که چون عیسی زنده کننده جانی، همه وقتت خوش باد، که جان خسته و زخمی ام با نفست زنده شد.
دو بیت اضافه خانلری:
7:صبا ز زلف تو با هر گلی حدیثی راند
رقیب کی ره غماز داد در حرمت؟
صبا با هر گلی حدیثی متفاوت از زلفانت را بیان کرد(از روی ناآگاهی)، آری نگهبان عشق سخن چینان را در حرمت ره نمی دهد.
9:دلم مقیم در توست، حرمتش می دار
به شکر آنکه خدا داشته محترمت
به شکرانه آنکه جایگاه ویژه در پیشگاه حق داری، دلم را محترم دار که مقیم درگاه تو شده است.
دکتر مهدی صحافیان
آرامش و پرواز روح

حمیدرضا در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۰۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱:

به نظرم در بیت چهارم اگر قراره بگیم بی خبر بهتره به جای سالک از عارف استفاده بشه اما با آوردن کلمه سالک بهتره از با خبر استفاده بشه . که عارف بی خبر نبود زیرا راه و رسم منزلها یا که سالک با خبر نبود زیرا راه و رسم منزلها .

مصطفی قباخلو در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۸:۵۲ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » منوچهر » بخش ۲ - داستان زاده شدن زال نوزاد سپیدموی سام:

سلام
به نظر میاد در بیت
یکی شیرخوار(ه)خروشنده دید
زمین را چو دریای جوشنده دید
(ه) اضافی هست
و شیرخوار خروشنده ترکیب اضافی می باشد.

مصطفی قباخلو در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۸:۴۲ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » منوچهر » بخش ۲ - داستان زاده شدن زال نوزاد سپیدموی سام:

با سلام
در بیت
چو فرزند را دید مویش سپید
((ببود)) از جهان سر به سر ناامید
به نظر میرسه به جای ببود باید ((بشد)) قرار گیرد.

نرگس در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۸:۲۴ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر دوم » بخش ۳۵ - انکار کردن موسی علیه السلام بر مناجات شبان:

...مگر نه اینکه مولوی خواسته خدا رو به بهترین شکل به ما معرفی کنه ؟ و افکار و اعتقادات ما رو از جهل به اگاهی ببره ؟ اگه قرار باشه که هر کسی خدا رو به ظن خودش قبول کنه پس اینهمه مثنوی و صحبت و گفتمان بر سر چیه ؟ یک کلمه میگفت و تمومش میکرد

بیطرف .......... در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۷:۳۷ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر دوم » بخش ۳۵ - انکار کردن موسی علیه السلام بر مناجات شبان:

در این داستان .بنطر من جناب مولوی میخواسته به ما بفهمونه که شبان درست تفکر نمیکنه وجهالتش رو تا حدی که نشون داده که خداوند رو به بدترین شکل توصیف میکنه .... و موسی است که تفکر درستی از خدا داره..اصلا در مورد نیت مولوی قضاوت نمیکنم ولی ایا ما درسی که از داستان باید بگیریم اینه که تفکر درستی ازذات و صفات خدااز موسی داشته باشیم یادر درک حداقلی مث شبانه ازصفات و شناخت خداوند داشته باشیم ؟ آیا باید تفکر ما به اون شبان نزدیکترباشه یا به موسی ؟ لطفا یکی جواب بده ....متاسفانه اکثر ما خودمون رو با اون شبانه همسو میکنیم تا اون موسایی که درک درستی از خداوند پیدا کرده ...لطفا یکی جواب بده ؟

آزادبخت در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۶:۲۸ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » پادشاهی بهرام گور » بخش ۱۹ - کشتن اژدها، میهمانی نهانی بهرام گور و خشک شدن شیر گاو از بیداد:

در ابیات اشتباهی رخ داده
این بیتها باید پس از بیت چنین ساخت کاید بتور اندرون باشد
به نخچیر شد شهریار دلیر
یکی اژدها دید چون نره شیر
به بالای او موی زیر سرش
دو پستان بسان زنان از برش
کمان را به زه کرد و تیر خدنگ
بزد بر بر اژدها بی‌درنگ
دگر تیز زد بر میان سرش
فروریخت چون آب خون از برش
فرود آمد و خنجری برکشید
سراسر بر اژدها بردرید
یکی مرد برنا فروبرده بود
به خون و به زهر اندر افسرده بود
بران مرد بسیار بگریست زار
وزان زهر شد چشم بهرام تار
چرا که شاه پس از کشتن اژدها به ان ده میرود و از کشتن اژدها اشفته بوده نه اینکه پس از سی روز به ان ده رفته که اگر پس از سی روز به ده رفته بود دیگر سر و رویش از کشتن ازدها دگرگون نبود که زن اب بیاورد و سر و رویش را بشوید

آزادبخت در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۶:۱۹ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » پادشاهی بهرام گور » بخش ۱۹ - کشتن اژدها، میهمانی نهانی بهرام گور و خشک شدن شیر گاو از بیداد:

بره کشته شد هم بفرجام کار
- چه نیکو بدی گر بدی زیره با
- وای خداوندا فردوسی چه میکنی با دل ما - با این دلسرودهای رسایت - با این فرزانگی - براستی که شاهنامه نامه ایرانیان است

یاسان در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۳:۱۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۲:

در اشاره به بیت‌های 4 و 5 باید گفت هنوز هم در برخی مناطق ایران مانند لرستان و کرمانشاه و ایلام زنان عشایر که موهای دو طرف سر را در دو رشته و دو تا به هم می‌بافند و از دو جانب صورت می‌آویزند و در هنگام رسیدن خبر مرگ عزیزی از هم باز می‌کنند و سربند و دستار را به کناری انداخته موها را آشکار و پریشان می‌کنند و همچنین تا همین گذشته نزدیک نیز رسم بر آن داشته‌اند که این دو رشته موی بافته را از انتها بریده و به کمر (شال کمر) می‌بسته‌اند و این رفتار همچنان‌که در شاهنامه در وصف سوگواری خواهران(همسران) اسفندیار و سوگ همسر سیاووش آمده از آیین کهن سوگواری ایرانیان بوده است.

یاسان در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۳:۰۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۲:

جناب عباسی-فسا دوست عزیز آنچه دوستان درباره جابجایی دو مصرع دوم بیت‌های 4 و 5 گفتند البته فقط یک نظر شخصی نیست که در بعضی نسخه های قدیم نیز جابجا ثبت شده اند. علت آن نیز هماهنگی زبانی و فرمی است. چه از لحاظ معنایی هر دو مصرع میتوانند در جای یکدیگر بنشینند. (همانگونه که از شنیدن نامه و خبر مرگ کسی گره از زلف بافته باز میکنند میتوان گفت از شنیدن این خبر خون گریه میکنند و بالعکس همانطور که از مشاهده بریدن گیسو که نشان از مرگ عزیزی دارد میتوان انتظار داشت خون بگریند یا گیسو پریشان کنند.) بنابراین در انتخاب اینکه کدام مصرع برای کدام بیت مناسبت بیشتری دارد باید به مقایسه آرایه های زبانی پرداخت که در این صورت گیسو بریدن و گیسو آشفتن تناسب بیشتری باهم دارند تا آن دیگری. با این حال هیچ قطعیتی در این نظرات نیست.
ضمنا نمیدانم به چه دلیلی خون از مژه چکاندن و گیسوی چنگ بریدن را هماهنگ و متناسب تشخیص داده‌اید؟ بریدن هیچ مویی باعث خونریزی نمیشود که بریدن گیسوی چنگ آن را به ‌ذهن متبادر کند.

عباسی-فسا @abbasi۲۱۵۳ در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۱:۴۹ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۹۸:

در بیت
إذا غاب غبنا، و إن عاتعدنا
بنده هرچه سعی کردم برای عاتعدنا ریشه ای بیابم نشد که نشد
با توجه به فعل قبلش که غاب/ غِبنا است این هم باید عادَ/عُدنا باشد
چون غایب شود غایب شویم و چون بازگردد بازگردیم
مصرع بعد هم مکمل همین بحث است
کذا عادةالشمس فوق‌الذراری

سید صالح در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۰:۵۹ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲۵۵:

خواجه می گریَد که ماند از قافله
خنده ها دارد از این ماندن خَرش

nabavar در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، جمعه ۱۵ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۲۳:۵۷ دربارهٔ رضی‌الدین آرتیمانی » رباعیات » رباعی شماره ۷:

هرگز دلِ خون گشته‌ام از غم نگرفت

۱
…
۱۹۵۰
۱۹۵۱
۱۹۵۲
۱۹۵۳
۱۹۵۴
…
۵۸۵۸