نبی پلویی امیرآبادی در ۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۲۱:۵۷ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۳۹:
سعدی ویران میکند ما را و میسازد دوباره ...
سعدی معماریست بسیار شکیبا و البته ماهر ..او را چنان که هست وصف نتوان کرد چرا که هر چه گوییم فراتر از آن است و هر چه پنداریم فراتر از آن .
سعدی در عین شاعری و آراستگی کلمات وزین مشاور نیز هست آنچنانکه اگر تنها و تنها کتب سعدی را از کودکی با کودکی نوپا کار کنید برازنده ترین شخصیت را در چند سال بعد می یابیم ...چرا که سعدی مشاوریست حکیم ...عالی مقامیست خداگونه .وقتی در مقام نصیحت با تو برمیآید چندان شمشیر سخن را با لطافت بر فرقت میکوبد که هر چند سرسخت و لجوج باشی چاره ای جز پذیرش سخنش نخواهی داشت ...و اینگونه است که سعدی را خداوند مینامیم. خداوندگار سخن ...
بر حدیث من و حسن تو نیفزاید کس
حد همین است سخندانی و زیبایی را ...
برگ بی برگی در ۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۲۱:۰۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۳:
خلوت گزیده را به تماشا چه حاجت است
چون کوی دوست هست به صحرا چه حاجت است
خلوت گزیده به معنی گوشه گیری از خلق نیست، بلکه به سالکِ طریقتِ عشقی اطلاق میشود که ذهن خود را خاموش و خلوت نموده و بجز معشوق اندیشهٔ دیگری در سر ندارد، برای چنین انسانی در این جهان هیچ چیز جالب و جذابی برای تماشا وجود ندارد یا به عبارتی عاشق اصولأ چشمی برای دیدن و دل سپردن به غیر او را نداشته و فقط به امید دیدار و وصالش در کویِ حضرتِ دوست سکنی گزیده است. پس حافظ میفرماید وقتی برای انسان امکان اقامت در کوی دوست وجود دارد چه حاجتی به رفتن صحرا ست ؟ صحرا در اینجا صحرای ذهن است که هر لحظه انسان را محو تماشای چیزی نموده و فکر از پی فکر آمده، امان انسان را بریده و آرامش را از او می گیرد، حضور در کوی دوست درواقع کنایه از باز کردن فضای درونی و شرح صدر است .
جانا به حاجتی که تو را هست با خدا
کاخر دمی بپرس که ما را چه حاجت است
پس انسانی که بجای کوی دوست به صحرای ذهن می رود هر لحظه دل به چیزی از این صحرا بسته و حاجتی از خدا دارد که به آن چیز برسد ، اگر اتومبیل لوکسی را در خیابان ببیند و یا زیبا رویی را ، بی درنگ از خدا میخواهد که که به آن برسد ، لحظه ای دیگر آرزوی پست و مقامی را دارد ، روزی دیگر انسان مشهوری را دیده و از خدا میخواهد همانند او مشهور و پولدار شود ، بهر حال هرچه را در این صحرا به تماشا بنشیند از خدا طلب می کند ، حافظ میفرماید " جانا " یعنی که تو ای انسانی که از جنس جانان یا خداوند هستی؛ اولآ که برای تماشا به صحرا نرو و اگر هم رفتی تو هیچ حاجتی به این چیزهایی که در صحرای ذهن خود مشاهده می کنی نداری و در هر وضعیتی که هستی کامل و بدون نقصی، البته که این به معنی عدم تلاش برای بهبود کیفیت زندگی نیست و منظور عدم دلبستگی و تعلق خاطر به چیزهای این جهان است و در نبود آنها نیز انسان نباید نقصانی در خود دیده و بلکه احساس بی نیازی از چیزهایی که بوسیله ذهن می بیند داشته باشد .
ای پادشاه حسن ، خدا را بسوختیم
آخر سوال کن که گدا را چه حاجت است
پادشاه حسن همه انسانها هستند که به ذات دارای تمامی حسنات و صفات زیبای خداوندی هستند و یکی از صفات خداوندِ صمد بی نیازی ست، پس انسان نیز بالفطره بی نیاز از چیزهایی ست که در صحرای ذهن تماشا می کند ، حافظ می فرماید به خدا که از این گدایی انسان از این صحرا سوختیم ، یعنی عمر مفیدی را که باید برای کار اصلی انسان در این جهان صرف شود تلف کرده و فرصت سوزی کردیم ، فرصتی که فقط یک بار با ورود به این جهان برای هر انسانی فراهم می شود .در مصرع دوم می فرماید انسان در این جهان فقط گدا و فقیر به یک چیز بیشتر نیست، پس بیندیش و از خود بپرس که در این جهان نیازمند چه هستی ؟
ارباب حاجتیم و زبان سوال نیست
در حضرت کریم تمنا چه حاجت است ؟
می فرماید بله، همه ما انسانها سراپا نیاز و حاجت هستیم ، اما از نوع نیازی که نیاز به درخواست از حضرت کریم ندارد (زبان سوال نیست ) ، زیرا حضرتی که کرامت و بخشندگیش بینهایت است خود ، این حاجت انسان را وظیفه و کار اصلی او در جهان مقرر کرده است ، پس دیگر تمنا و درخواست بی معنی ست، مانند کسی که کارفرما یش وظیفه ای برای او در نظر گرفته که باید به نحو احسن انجام دهد پس تمنا و خواهش دوباره از او برای انجام آن کار بی مورد و حتی بی خردی ست، با این توضیحاتی که حافظ بیان کردند همه ما در می یابیم که منظور و نیاز اصلی انسان بازگشت به او یا اصل خدایی خود است آن هم در حالیکه در قالب جسمانی خود و در این جهان فرم هستیم و این تنها حاجت واقعی انسان است .
محتاج قصه نیست گرت قصد خون ماست
چون رخت از آن توست به یغما چه حاجت است
قصه در اینجا به معنی دلیل و برهان آمده و حافظ خطاب به حضرت کریم میفرماید اگر لطف و عنایتت شاملِ حال ما شده و قصد آن داری خون خود کاذبمان را که دلبسته چیزهای این جهان شده بریزی تا انسانی دیگر متولد شود بسم الله ، بفرما و این کار را به انجام برسان ، در مصرع دوم رخت به معنی اسباب و اثاثیه آمده و مراد همان چیزهایی ست که انسان با ورود به صحرای ذهن و تماشا طلب کرده و همه یا برخی از آنها را بدست آورده و در دل یا مرکز خود قرار داده و از آنها طلب امنیت و خوشبختی می کند ، پس حافظ میفرماید آن چیزها از قبیل املاک و اتومبیل ، یا یار و معشوقی زمینی، یا فرزندان ،یا مقام و اعتبار و امثالهم همگی متعلق به تو بوده و این احساس مالکیت ما بر آنها توهم است ، پس حاجتی به یغما و غارت آنها نیست ، زیرا همه آنها از آن تو بوده و فقط برای مدتی کوتاه در این جهان گذرا به امانت نزد ما گذاشته ای . این سخن مکمل بیت دوم بوده و درواقع بزرگان معتقدند الیته که انسان برای زیستنی که شایسته شأن انسان است باید با بهره گیری از خرد خود سعی و تلاش کند اما با دستیابی به آن چیزهای مورد نظر ، بر آنها احساس تعلق خاطر و مالکیت نکند، اما انسانی که به این مطالب شک داشته و دلبسته آن چیزها شده، آنها را متعلق به خود میداند قطعآ با ریب المنون خداوند مواجه شده و همه یا بخشی از تعلقات وی برای برطرف شدن این شک به یغما می رود و انسانی که حقیقتاََ و نه با الفاظ رخت را از آن خداوند کریم میداند از این یغماگری در امان است .
جام جهان نماست ضمیر منیر دوست
اظهار احتیاج خود آنجا چه حاجت است ؟
جام جهان نمای افسانهای جمشید را همگان می شناسیم که بوسیله آن جای جای ملک را در آن مشاهده و کنترل می نمود ، حافظ در اینجا ضمیر و ذات حضرت دوست را جام جهان نمایی حقیقی میداند که منیر است، یعنی قائم به ذات بوده و نور خود را از جایی یا کسی نمی گیرد و بدلیل اینکه همه مخلوقات نور خود را از او گرفته و قائم به او هستند ، پس او به همه چیز و همه کس احاطه داشته، در این جام درون و نیت ما انسانها را می بیند و از همه چیز باخبر است ، پس اینکه انسانی ، عاشق دیدار و وصلش شده و خود را نیازمند به بازگشت به او ببیند نیز بر او پوشیده نیست و ضرورتی برای اظهار این نیاز با لفظ و بیان وجود ندارد ، آن قاضی الحاجات بخوبی و روشنی از درون انسان خبر دارد .
آن شد که بار منت ملاح بردمی
گوهر چو دست داد به دریا چه حاجت است
ملاح همان مدعی بیت بعد است که ادعا میکند تنها اوست که میتواند گوهر حضور و دیدار روی حضرت دوست را بدست آورد ، او از انسانهای عاشق میخواهد در کشتی او سوار شوند تا آنان را در این امر یاری رساند اما بدون شک این کشتی در دریای ذهن او غرق شده و موجب هلاکت سرنشینان می گردد ، پس حافظ میفرماید با این نگرش به هستی و خداوند دیگر آن زمان گذشت و سپری شد که زیر بار منت آن ملاح رود و با پیروی از باورها و اعتقادات ذهنی او بخواهد به این دریای تخیلات پای بگذارد زیرا که او با جهان بینی خدایی خود که در ضمیرش نهفته است نیازی به دریای مدعی که غالبن آلوده به خرافات است ندارد .انسان عاشقی که درون خود را بسط داده و بی نیاز از جهان مادی و صحرای ذهن است و سراپا نیازمند حضرت دوست ، به گوهر حقیقی حضور دست یافته است و نیازی به ملاح و دریا ندارد تا به گوهرهای ذهنی دست یابد .
ای مدعی برو که مرا با تو کار نیست
احباب حاضرند ، به اعدا چه حاجت است
پس ای مدعی دریا نوردی و ملاحی، دور شو و دست از حافظ و انسانی که به ضمیر و ذات خود آگاه شده بدار، زیرا که "احباب" یعنی انسانهایی که دوست واقعی عاشقان هستند مانند مولانا ، عطار ، حافظ و بزرگان دیگر حاضرند و سالکِ عاشق میتواند از راهنمایی و کمکهای چنین انسانهای بزرگی برای بدست آوردن گوهر حضور بهره ببرد، پس به دشمنانی مانند زاهد و شیخ که بر مبنای نگرش ذهنی به هستی و خداوند میخواهند برای سایرین نیز ملاحی کنند حاجتی نیست. در بیشتر موارد مدعی خود نیز خبر ندارد که کشتی او پوسیده است و غرق خواهد شد ، دشمنی او عالمانه نیست .
ای عاشق گدا چو لب روح بخش یار
می داندت وظیفه ، تقاضا چه حاجت است
حافظ میفرماید ای انسان عاشقی که خود را نیازمند و گدای بازگشت به اصل و ذات خدایی خود می بینی ، وقتی که لب زنده کنندهی حضرت دوست خود میداند که متناسب با کار معنوی تو مستمری و وظیفه را به موقع به تو برساند ، پس تقاضاهای مکرر برای دریافت مستمری که وصال یا بوسیدن لب معشوق است ضرورتی ندارد ، کار معنوی از نگاه عرفا تفاوتی ماهوی نسبت به کارهای بظاهر معنوی اما برآمده از ذهن مدعی دارد ، از نگاه عارفان پرهیز از دروغ ، پرهیز از غیبت و بدگویی، پرهیز از حرص و حسادت، پرهیز از کینه توزی و دشمنی، پرهیز از طمع و امثالهم کارهای معنوی بوده و با پشتکار و تمرین سالک بدست می آیند که با موفقیت در هر مرحله بدون شک وظیفه و مستمری از طرف حضرت دوست برای سالک مقرر شده، لذتِ زندگی بخش لبش که همان گوهر حضور است را به او می چشاند .
حافظ تو ختم کن که هنر خود عیان شود
با مدعی نزاع و محاکا چه حاجت است ؟
هنر در اینجا چیزی نیست جز هنر زنده شدن انسان به اصل و ذات خدایی ش و عاشقانی همانند حافظ که موفق به کامیابی از لب روح بخش حضرت دوست گردند هنرمندان حقیقی هستند ، پس حافظ میفرماید انسانهای زنده شده به خدا که به آن گوهر حضور دست یابند به خودی خود آشکار و عیان خواهند شد و مردم آنها را خواهند شناخت ، زیرا گوهر شناسی نیز در ذات خدایی انسانها نهفته است و خیلی زود گوهر تقلبی مدعیان را از گوهر اصل تشخیص خواهند داد ، پس به مجادله و محاکا با چنین مدعیانی که وانمود می کنند به گوهر حضور و دیدارش رسیده اند نیاز و حاجت نیست ، حافظ مدعی را بارها با چهره ای عبوس و ترشروی توصیف نموده که بیانگر خشم و کینه درونی مدعیست برای نپیوستن انسانها به او و سوار نشدن بر کشتی ساخته شده بر بستر خرافات و جستجوی گوهر ذهنیش ، اما هنرمندان حقیقی همچون مولانا و حافظ که خود به گوهر واقعی حضورش دست یافته اند با خوشرویی که بیانگر شادی و امنیت درونی آنان است و بدون تحمیل عقاید خود فقط به بیان حقایق پرداخته و راه را نشان می دهند ، مولانا نیز در دیوان شمس میفرماید:
زان رنگ روی و سیما ، اسرار تو پیداست
کاندر کدام کویی ، چه یار می پسندی
حبیب شاکر در ۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۲۰:۵۴ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۳۸:
سلام بریاران
جیبی است مرا خالی و قلبی است کباب
دریا اگر روم شود خشک ز آب
در خواب اگر پای گذارم به بهشت
جیغی کشد بچه،پرد از سر خواب
باران ... در ۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۲۰:۴۹ در پاسخ به سامان دربارهٔ سلمان ساوجی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۵۶:
بیتی که نوشتید از هوشنگ ابتهاج هست که بسیار زیباست
Mahmood Shams در ۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۴:۵۷ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۱۱ - حکایت بقال و طوطی و روغن ریختن طوطی در دکان:
با سلام و درود ، سپاس از عزیزان سایت گنجور و دوستان گرامی بخصوص جناب فرهاد عزیز برای درج معنی و تفسیر کامل ممنون از زحمات شما و سایر دوستان ، در بیتی که حضرت مولانا به زیبایی هشدار داده که دقت کنید به هر کسی دست ندید و اعتماد نکنید که بسیارند انسان هایی که به ظاهر شبیه آدم اند و ذات شیطانی دارند ، چون بسی ابلیس آدم روی هست / پس به هر دستی نشاید داد دست / حضرت مولانا بارها این نکته دقت در انتخاب دوست ، همنشین و اعتماد کردن به آدم درست را گوشزد کردند و هشدار دادند که نکته بسیار مهم و کلیدی و تاثیرگذاری در آرامش و زندکی انسان ، می کشندت دست دست این دوستان تا نیستی / دست دزد از دستشان و دستیار خویش باش / هر که با ناراستان هم سنگ شد / در کمی افتاد و عقلش دنگ شد / حضرت حافظ می فرماید : من نگویم که کنون با که نشین و چه بنوش / که تو خود دانی اگر زیرک و عاقل باشی !! امیدوارم تو این دروه و زمانه که دوست و همنشین خوب کم پیدا میشه ، والدین گرامی کودکان و نوجوانان را با قرآن ، و ادبیات و شعر بخصوص اشعار کلاسیک آشنا کنند تا با راهنمایی این بزرگان ، راه درست و سالم زندگی کردن ، انسان بودن و به سعادت رسیدن را بیاموزند و از زندگی و زندگانی سالم و انسانی لذت ببرند .
نصرت الله در ۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۴۱ دربارهٔ قصاب کاشانی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۱۲۳:
در تصحیح جواهری و جدی، ذیل این غزل آمده است که:
«به احتمال قوی جزو غزلهای الحاقی است یا لااقل تصرفاتی در آن شده است، چون نسبت به سایر غزلهای قصاب، ضعف تألیف فاحشی در آن دیده میشود.»
نصرت الله در ۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۳۶ دربارهٔ قصاب کاشانی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۱۲۲:
در مصرع دومِ بیت دوم، واژهٔ «روحانیان» کنایه از فرشتگان است.
نصرت الله در ۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۲۴ دربارهٔ قصاب کاشانی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۱۱۸:
در مصرع دوم بیت آخر، شاعر از تعبیر جالبی بهره برده است، هنگامی که میگوید «قنادی محلهٔ او ذوالفقار» است؛ منظور او به نظر میرسد دووجهی بودن کلام باشد؛ اینکه هم شیرین است و هم دلانگیز.
فرزاد قاسمی در ۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۲:۵۱ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب هفتم در عالم تربیت » بخش ۲۱ - گفتار اندر پرورش زنان و ذکر صلاح و فساد ایشان:
به گفته ی دکتر سروش این دیدگاه که سعدی در این داستان دارد نه دیدگاه سعدی در باب زن که دیدگاه روز گار اوست و همه ی بزرگان تقریبا" چنین دیدگاهی در باب زن داشتند . حتی مرد بزرگی چون ملا صدرا هم در باب زن اینگونه می اندیشید .
محمد دستیاری در ۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۴۷ در پاسخ به ص ر دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵:
ایا می خواهی به خاطر تعصب های نژاد پرستی حرف خواجه را عوض کنند . خواجه خوب بوده یا بد همین بوده که در اثار بجا مانده از او پیداست
محمد دستیاری در ۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۴۱ در پاسخ به فرهاد دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵:
حافظ نگفته که قران یا عطار یا حضرت محمد صل الله علیه واله و سلم اشتباه گفتن و ام الخباعث نیست . بلکه گفته نزد خودش خوش تره . و بعضی هم می گویند این کلام رسول الله که شراب را ام الخباعث خوانده نزد حافظ از فلان کار خوش تره
محمد دستیاری در ۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۳۱ در پاسخ به دکتر ترابی دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵:
اقای دکتر خود خوانده در کامنت قبلی شما خود می گویید (سر رشته ای در فهم کلام حافظ ندارم) اما در این کامنت با اطمینان می گویید ( هیچ گونه ارتباطی با ایهام و ... ندارد) در حالی که استفاده از شراب و ساقی برای بیان حالات سیر و سسلوک بین شاعران معمول است.
محمد دستیاری در ۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۱۱ در پاسخ به امین کیخا دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵:
ابن عربی دربایست هست یا ایشان😂
محمد دستیاری در ۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۵۲ در پاسخ به شادان کیوان دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵:
سلام
می تواند اشاره به جبر انگاری نداشته باشد و منظورش این باشد که از این وضع راضی نیست.
محمود علم در ۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۰۸:۰۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۲۳:
جمله بی قراریت از طلب قرار توست
طالب بی قرار شو تا که قرار آیدت
“Don"t aim at success. The more you aim at it and make it a target, the more you are going to miss it. For success, like happiness, cannot be pursued; it must ensue, and it only does so as the unintended side effect of one"s personal dedication to a cause greater than oneself or as the by-product of one"s surrender to a person other than oneself. Happiness must happen, and the same holds for success: you have to let it happen by not caring about it. I want you to listen to what your conscience commands you to do and go on to carry it out to the best of your knowledge. Then you will live to see that in the long-run—in the long-run, I say!—success will follow you precisely because you had forgotten to think about it”
― Viktor E. Frankl, Man"s Search for Meaning
مهدی در ۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۰۰:۴۰ دربارهٔ شهریار » گزیدهٔ غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱ - یکشب با قمر:
بشنوید با صدای لیلا شریفی:
پیوند به وبگاه بیرونی
رضا از کرمان در ۴ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۸ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۳۱ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۱۱:
مهرگان سلام مجدد البته الان دیدم شهاب عزیز هم این بیت رومعنی کرده بودن انگار به حاشیه های قبلی مثل بنده توجه نکردید
رضا از کرمان در ۴ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۸ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۲۶ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۱۱:
سلام مهرگان عزیز
معمولا رسم بر اینه محکومین به مرگ آخرین خواسته خودشون رو از مجری حکم میخوان
اینجا هم سعدی علیه الرحمه از این رسم استفاده کرده ومیگه : فکر نکنی از تو خواهش دارم که من رو نکشی نه ،فقط خواسته من اینه که در کشتن من کمی تعلل کنی تا در آخرین لحضات قبل از مرگ من سیر دیدار تو بشم پس بامن مدارا کن
زنهار= آگاه باش (شبه جمله است)
شاد وخرم باشی
محمد تاجیک در ۴ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۸ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۲۰:۲۲ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۱۱:
من احساس میکنم این شعر رو جناب استاد احمد شاملو درست خوانده باشند:
از جمله رفتگان این راه دراز
بازآمده ای کو که به ما گوید راز
هان!!برسر این دو راهه از روی نیاز
چیزی نگذاری که نمی آیی باز
هر چی باشه استاد صاحب کتاب هستند و حتما از ما احاطه بیشتری بر ادبیات دارند.
شیدا در ۴ سال و ۸ ماه قبل، سهشنبه ۱۰ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۰۱:۲۱ دربارهٔ فیض کاشانی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۳: