گنجور

حاشیه‌ها

امیدوار در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۲۶ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۲:۵۷ در پاسخ به علی شکری دربارهٔ عارف قزوینی » تصنیف‌ها » شمارهٔ ۲ - آمان:

در آهنگ سازی که استاد فرزانه شجریان هیچ ادعایی نداشته اند

حالا شما دلتان از جایی پر است به بت پرستی ربطش ندهید

نوید بیدالله خانی در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۲۶ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۲:۳۱ در پاسخ به فاطمه دِل سَبُک (مهر۱۳۲۵ - تیر۱۴۰۲/یزد) دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۳۲:

خیلی ممنون از وقت که گذاشتید

 

امیدوار . در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۲۶ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۰۵:۲۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۶۵:

با سلام،

بنظرم «نه» در مصرع : گرت امروز براند نه که فردات بخواند،

در واقع تکرار «نومید نباشی» در مصرع قبلشه،

یعنی : گرت امروز براند،نه«نومید نباش»(مکث) که فردات بخواند،

یعنی اگر وزن و قواعد دیگه ی شعری اجازه میداد اینجا شاعر همون نومید نباشی رو میاورد ولی چون نمی شد مختصرش کرد و کلمه ی «نه» رو آورد که هم منظورو برسونه هم وزن و آهنگ مصرع به هم نخوره

 

 

 

 

 

S J در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۵۶ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۳:

معنای بعید:
قرآن مهین کلام که آن را گهگاه میخوانند، شرح حال نشانه های هستی (پیاله) است که مردمان همواره با آن سروکار دارند.
در اینجا پیاله به گردونه هستی برگردان شده.

البته مسلما با فلسفه ظاهری رباعیات خیام بسیار تفاوت داره !!! :))

حبیب شاکر در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۲۴ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۵:

هر کوزه که افتاده کناری باشد

شاید که تن عاشق زاری باشد

یا کالبد کوزه بدوشی بوده

یا کوزه همراه خماری باشد

S J در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۱۹ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۵۵:

انسان که در این صحرای بیکران علیت (عالم) کشانده شده (1) و بدون او همه گردون ساخته و پرداخته شده بود (2) و فردا نیز بدون حضور او همه چیز همچنان سرپا است (4)، امروزه (روحانیون) بر او بهانه خلیفه اللهی می آورند (3). 

 

سعید بر در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۲۰:۳۷ در پاسخ به فربد دربارهٔ ملک‌الشعرا بهار » قصاید » شمارهٔ ۱۷۶ - سرود مدرسه:

سلام . برخی از ابیات این شعر در کتاب فارسی سوم دبستان آمده

محمدحسین مسعودی گاوگانی در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۲۰:۳۴ در پاسخ به ناهید دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۱۰:

چون بهار سرمدی حق رسید

یعنی وقتی بهار حق برسد ، شاخ خشک و شاخ تر می آمیزد
برای چند بیت بعدی نیز باید این مصرع را تکرار کرد

یعنی وقتی بهار سرمدی حق می رسد ، رافضی انگشت در دندان می گیرد که هم علی و هم عمر می آمیزند
وقتی بهار سرمدی حق می رسد معلوم می شود که این هر دو شاه بر یک تخت بودند و اصلا در یک کمر و بر یک مسیر هستند
چنانچه شب قدر معلوم می شود که مثل عید ، بشر و فرشته با هم می آمیزند و با زبان همدیگر و بدون نفور و بی هیچ نفرت ، این دو با هم هستند. چنانچه نفس کل و هرچه از او زاده شده مثل طفلی با پدر مرتبط هستند.

نکته ای بس زیبا در بیت بعدی است:
خیر و شر در مقایسه با هم خیر یا شر هستند. تر و خشک در مقایسه با هم معنی می شوند. یعنی خیر و شر از این جهت موجود می شود که با هم قیاس شوند و با هم سنجیده شوند. یعنی بوجود نمی آید مگر اینکه که با هم باشند و با هم درآمیزند و در کنار هم باشند. یکی باشد و دیگری نباشد ، مفهومی ، نخواهد بود.

رضا از کرمان در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۵۲ دربارهٔ ملک‌الشعرا بهار » قصاید » شمارهٔ ۴۱ - دیروز و امروز:

 سلام

 من نمیدونم آزاد مهر این حرفها را درست گفته یا از سر اطلاعات تاریخی خسرو معتضده الله واعلم  از بیت ۸۶ تا آخرش دقت کنید،  در ثانی خدمات رضا شاه فقیدنیاز به مدیحه سرایی نداشته مگه از شاه های قاجار بوده که یک مشت مفت خور بشینن براش جفنگ بگن  خودش این بساط رو تو مملکت جمع کرد عزیزم، ولی چیزی رو که یقین دارم اینه ما ملت و آزاد مهر وامثالهم  واقعا خیلی بی انصاف وناشکریم برای همین میگن خلایق هرچه لایق

شاد وخرم باشید

احمـــدترکمانی در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۱۷ دربارهٔ عارف قزوینی » دیوان اشعار » غزل‌ها » شمارهٔ ۳۹ - زاهدان ریایی واعظان دروغی!:

عارف قزوینی وملک الشعرا و شعرای آن زمان اینا هر کدوم

یه طرفی بودن از اشعارشونم کاملا پیداست.

 

احمـــدترکمانی در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۱۳ دربارهٔ عارف قزوینی » دیوان اشعار » غزل‌ها » شمارهٔ ۳۸ - خیانت وطن:

رفیق او همدانی است خوب میدانست

که گفت «کرد غلط هرچه کرد عمدا کرد»

 

حبیب شاکر در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۸:۵۹ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۴:

از خواب عدم آمده تا ملک وجود

مابیخبراز رابطه‌ی بود و نبود

اما خبری هست کزان بیخبرم

کس رمزی ازین راز برایم نگشود

سیدامیر موسوی در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۸:۱۳ در پاسخ به تاندر دربارهٔ ملک‌الشعرا بهار » قصاید » شمارهٔ ۴۱ - دیروز و امروز:

بله این شعر را بهار در مدح رضاشاه و با اجبار سرود. با آغاز سلطنت رضاخان، بهار همچون بسیاری دیگر از هر گونه فعالیت سیاسی محروم شد. به قول خودش «حسب الامر شاه قرار شد که من و آقای تقی‌زاده به خدمات فرهنگی مشغول باشیم» اما در همین دوران دو بار با اتهام‌های مختلف زندانی شد و چهارده‌ماه هم در اصفهان به تبعید گذراند. خلاصه در این 17 سال بارها از سوی شهربانی و عُمّال رضاشاه تهدید می‌شد که باید اشعار و قصایدی در مدح رضاشاه و ستایش از رژیم بسراید. بهار در مقدمه‌ی تاریخ احزاب سیاسی می‌گوید: «من مدیحه‌سرا نیستم... و اگر روزی قصیده‌ای مانند سایرین در وصف شاه سابق گفتم، این عمل را به قصد حفظ جان و ناموس و بقای نفس و انجام وظیفه‌ی پدری و شوهری نسبت به خانواده‌ی فقیر خود کردم». عوامل رژیم به او فشار می‌آوردند که باید قصایدی در مقایسه‌ی امروز و دیروز بگوید و بگوید در دوره‌ی فعلی وضعیت از رژیم سابق بهتر شده‌است. با واسطه کردن افراد مختلف به او فشار آوردند و نهایتاً گفتند: «مختاری رئیس شهربانی می‌فرمایند من زیادتر از این نمی‌توانم در عالم دوستی تو را حفظ کنم، باید چیزی بگویی و شرکتی از خود نشان دهید...» و این بود راز نوشته شدن قصیده‌ی «دیروز و امروز»
منبع: دیوان اشعار ملک‌الشعرای بهار، نشر آزادمهر، جلد اول، صفحه 9 (مقدمه)

سیامک یوسفی در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۵:۵۵ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » آغاز کتاب » بخش ۲ - ستایشِ خرد:

در دو نمونه دستنویس که در بالا به نمایش گذارده اید بیت نخست چنین آمده
کنون ای خردمند ارج خرد . . . 

وصف واژه تازی است و ارج واژه پارسی. آیا فردوسی "وصف" را برتر از "ارج" می دانسته؟

دیگر اینکه در آنچه در پی این بیت می آید ارج و جایگاه خرد ستوده شده نه اینکه از چگونگی آن پرده برداری شده باشد.

شاید "ارج" درست تر باشد

علی ک در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۵:۳۹ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۲۹ - در بیان آنک ثواب عمل عاشق از حق هم حق است:

بسیار عالی، بسیار زیبا، بسیار زیبا،

غیر معشوق ار تماشایی بود 

عشق نبود هرزه سودایی بود

 

 

 

 

 

احسان چراغی در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۵:۳۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۷:

در غزل ۳۵۳ بیتی داریم که به بیت چهارم این غزل نزدیک است:

 

باغ بهشت و سایه طوبی و قصر و حور

با خاک کوی دوست برابر نمی‌کنم

 

همچنین در غزل دیگری این بیت را داریم که آن هم مشابه همین مضمون است:

 

واعظ مکن نصیحتِ شوریدگان که ما

با خاک کوی دوست به فردوس ننگریم

مهراد کشاورز در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۵۱ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر چهارم » بخش ۱۳۷ - رفتن ذوالقرنین به کوه قاف و درخواست کردن کی ای کوه قاف از عظمت صفت حق ما را بگو و گفتن کوه قاف کی صفت عظمت او در گفت نیاید کی پیش آنها ادراکها فدا شود و لابه کردن ذوالقرنین کی از صنایعش کی در خاطر داری و بر تو گفتن آن آسان‌تر بود بگوی:

عرض سلام و ادب و احترام دارم ؛

با نهایت احترام خدمت اساتید بزرگ شعر و ادب فارسی، قبل از هر چیز بیان کنم که کلام من صرفا کلام من است و مخاطب خاص ندارد.

کلام مولانای جان، خلاف باور برخی از بزرگان، بسیار ساده و در مقابل بسیار پرمغز است.

مولانای جان در زمان زیست خود، در ضیافت الهی و در عرش پروردگار هستی حضور داشته و مشاهدات خود (نه تصورات) را به قلم تحریر درآورده است.

قاف همان کوه یکپارچه و بسیار مرتفعی است که دور تا دور زمین صاف و مسطح ما را پوشانده است و عظمت آن چندین برابر کوه های نزدیک ماست.

مولانای جان در جاهای دیگر نیز به ساختار زمین تخت، گنبد آسمان و آبهای بالای گنبد اشاره داشته که به عنوان مثال در یکی از آنها، راه و مسیر حضور در عرش خالق هستی را این چنین توصیف میفرماید:

هفت آسمان را بردرم وز هفت دریا بگذرم ...

با این حال، توصیف ها و تفسیرهای غلط که سرچشمه از آموزه های غلط دوران تحصیل ما دارد، جایگزین زبان ساده و شیوای مولانای جان گشته.

ساده نگاه کنیم، معانی (رمز و رازها) در سادگی نهان شده است

محمد مرادی در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۰۸:۵۷ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۳۸ - قال النبی علیه‌السلام ارحموا ثلاثا عزیز قوم ذل و غنی قوم افتقر و عالما یلعب به الجهال:

این شعر تفسیر این حدیث پیامبر(ص) است که هم حدیث و هم این شعر در کتاب عربی پایه یازدهم انسانی چاپ ۱۴۰۰ آمده است.

قال النَّبیّ:

《اِرْحَموا عَزیزاً ذَلَّ، وَ غَنیّاً افتْقَرَ، وَ عالِماً ضاعَ بَینَ جُهّالٍ.》

دلسوزی کنید بر ارجمندی که خوار شده، و ثروتمندی که فقیر شده، و دانشمندی که میان نادانان تباه شده است.

 

همایون در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۰۲:۵۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۴۳:

ایرانیان در ماه بهمن نخستین جشن فرهنگی خود را که در شاهنامه در زمان هوشنگ پدیدار می‌شود و سده نام دارد با افروختن آتش بسیار برگزار می کنند و از همان زمان به پیشباز بهار میروند

آتش نشانه زندگی، دوستی، همبستگی و شادی و روشنی و دانش و خرد نزد ایرانیان همیشه گرامی و ارزشمند بوده است

جلال دین این معنی و بسیاری معنی های گران بهای فرهنگ ایران را بکار می‌گیرد تا به دین داران و خداپرستان مذهبی، ایمان واقعی را نشان دهد. همه تلاش او در این جهت است تا مذهب قشری و کور و سرد و بیروح را از فرهنگ ایرانی بزداید و به دین فروشان و مومن نمایان عشق به بزدان که همان عشق به انسان والا که معدن ارزش های طلا گونه است را نشان دهد و ایمان از روی ترس و جهالت و سودجویی و تن پرستی را از دنیای انسان براند و بیرون کند

همایون در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۲۴ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۱۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۴۲:

این غزل از دل غزل دیگری بیرون آمده با مطلع زیر:

روز است ای دو دیده در روزنم نظر کن

تو اصل آفتابی چون آمدی سحر کن

در آن غزل شمس آفتاب عرش و اینجا درخت بهشت نامیده می‌شود 

جلال دین پس از فردوسی مقام انسان را از شاهی و پهلوانی به خدایی میرساند

ای مقام از دل سرزمین ایران با تاریخی کهن و شکست و‌پیروزی های بسیار و دین های درخشان بیرون آمده است، سرزمینی که مردم آن  بدون خردورزی نمی توانستند دوام بیاورند

اینگونه است که فرهنگ ایران بالاترین فرهنگ در تمامی فرهنگ ها و فلسفه ها در جهان است 

۱
…
۱۶۳۴
۱۶۳۵
۱۶۳۶
۱۶۳۷
۱۶۳۸
…
۵۸۵۵