شهاب عمرانی در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۳۴ در پاسخ به ملیکا رضایی دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۱۴ - مناظرهٔ مرغ با صیاد در ترهب و در معنی ترهبی کی مصطفی علیه‌السلام نهی کرد از آن امت خود را کی لا رهبانیة فی الاسلام:
خیلی نسبت به بنده لطف دارید ولی خوشبختانه ادیب نیستم :)
مطلبی که راجع به اصحاب کهف و اکثر داستانهای کهن دینی هست و در کتب آسمانی مختلف ذکر شده است، بویژه در قرآن آنطور که به نظر من می آید اکثرا سخن راجع به یک شخص است نه افراد مختلف. مثلا نمونه همین داستان کهف ظاهرا تعداد اصحاب بر تعداد ابعاد وجودی یک شخص دلالت دارد. شخص تمام انرژی معنوی درونی خود (که نماد آن شاهزادگان در میان اصحاب هستند) و همچنین تمام انرژی مادی درونی خود مانند، ذهن، احساسات و... ( که نماد آن افراد معمولی در میان اصحاب) همچنین سگ آنها که نماد بدن است را در یک راه واحد هماهنگ کرده و به مراقبه ای ژرف فرو میبرد. سگ گرچه داخل نمیشود ولی با دستانی باز نگهبانی میدهد. مراقبه تا جایی ادامه میابد که شخص مرگ را قبل از مرگ فیزیکی تجربه میکند ( موتوا قبل ان تموتوا) دلیل آن این است که جمله ی ( یوما او بعض یوم) (یک روز یا پاره ای از یک روز) آیه ۱۹ و در جایی دیگر ۱۱۳ سوره مومن و جای دیگر نیز در قرآن آمده است که همگی زمانیست که افراد میمیرند و حیات مجدد را تجربه میکنند.
آیه ۲۲ هم اشاره به بحثی که راجع به تعداد نفرات است میکند و اینکه به راستی فقط خداوند است که از ابعاد وجود آدمی آگاه است.
من در مورد اکثرا داستانهای قرآن و کتب آسمانی و همچنین مثنوی چنین چیزی رو مشاهده کرده ام. اما بستگی به شرایط مختلف فردی داستانها متفاوت هست و برای موقعیت های متعدد بیان شده است.
ممنون از توجهتون
شهاب عمرانی در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۰۴ در پاسخ به رضا از کرمان دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱۳۱:
سلام جناب کرمان عزیز؛
سپاس از شما، البته ممکنه نظر بنده هم درست نباشه ولی اینطور نگاه کردن به این غزل هم خالی از لطف نیست.
یونس شهبازی در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۲۵ در پاسخ به کیمیا دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳۸۸:
رضا در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۱۰ دربارهٔ شهریار » گزیدهٔ غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۰۳ - تو بمان و دگران:
دوستان «عقب سرنگران» به چه معناست؟
رضا در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۰۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۴۹۹:
دوستان معنی «چو دیدم روی تو مردانه گشتم» چیست؟
حبیب شاکر در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۲۰:۰۶ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۵:
هرچندکه گوش و چشم و ابروست ، مرا
چون سرو قد و صورت نیکوست ، مرا
باشدچو معما و ندارد پاسخ
زین خلقت نیکو ، هدف دوست ، مرا
محمدحسین مسعودی گاوگانی در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۲۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۷۱:
نه که هر چه در جهانست نه که عشق جان آنست
جز عشق هر چه بینی همه جاودان نماند
مگر این چنین نیست که عشق ، جان هر چیزی است که در جهان است پس غیر از آن همه چیز فانی است.
اما چرا حرف اضافه " که " یا حرف اضافه " به " بر سر مصرع دوم نیامده است و با کسر خوانده می شود؟ یعنی چرا گفته نشده است : که جز عشق یا به جز عشق
یعنی خواسته عشق را بسیط کند و عشق بسیط است. جزئی ندارد. عشق من و او جدا نیست. عشق ، عشق است. عشق به فلان و بهمان نیست. عشق ترکیب ندارد ، جز ندارد. عشق بسیط است و من و شما ، هرچه در کنار عشق ، وابسته یا غیر وابسته به آن می بینیم ، فانی است و جاودان نمی ماند. عین موج دریاست هرچند از دریا و از جنس دریاست اما برخلاف دریا ، جاودان نخواهد ماند. موج ، موج است و دریا ، دریا
و این دیدن در مصرع دوم ، همانند خطاهای دید است . نیست که ببینیم اما می بینیم ولی این دیدن ها ، جاودان نخواهد ماند چون در کنار یا اضافه بر عشق است ، بینش ما از عشق است اصل عشق نیست. اصل و جان عشق ، به و که و ... نمی پذیرد. وحده لا اله الا هو
محمدحسین مسعودی گاوگانی در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۸:۳۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۷۱:
هله عاشقان بکوشید که چو جسم و جان نماند
دلتان به چرخ پرد چو بدن گران نماند
هله یا هلا. حرف تنبیه است به معنی آگاه باش ، توجه کن ، به هوش باش :
مولانا ، عاشقان را به چه هشدار می دهد؟
که وقتی جسم و جان نماند ، ممکن است دل به چرخ نپرد و بدن گرانی نماید. یعنی سبکبالی از تن و بدن یا در قید جسم و جان نبودن برابر با پریدن دل نیست اگر چه ممکن است شرط آن باشد.
در برخی جاها ، ممکن است جان با روح برابر گرفته شود اما این بیت نشان می دهد که برابر نیست و مقوله جدایی است ، یعنی در این بیت ، چهار نیرو یا جوهر یا .... چیز متفاوت وجود دارد. جسم و جان و دل که ذکر شده اند و روح که ذکر نشده است.
برابر دانسته های ما ، وقتی روح نمی ماند ، انسان فوت می شود و می میرد اما در این بیت وقتی جسم و حتی جان نمی ماند ، ممکن است دل بماند و نتواند به چرخ بپرد. چنین هم نیست که نصحیت و توصیه مولانا ، مربوط به آخرت باشد او سعی دارد انسان در این جهان بپرد و نیلوفری شود و کار نسیه نمی کند. پس ادامه می دهد :دل و جان به آب حکمت ز غبارها بشویید
هله تا دو چشم حسرت سوی خاکدان نماند
جالب است که مولوی ، یک عاشق تمام و تمام عیار ، توصیه به حکمت بکند و به آب آن ، غبار از دل و جان بشوید. مکانی که محمل عشق است (دل و جان ) به توصیه مولای عشق ، باید با آب حکمت شسته شود تا هر دو چشم حسرت از خاکدان گرفته شده و دوباره به سوی عشق برگردد.
نه که هر چه در جهانست نه که عشق جان آنست
جز عشق هر چه بینی همه جاودان نماند
........
#مسعودی
#گوگانی
حبیب شاکر در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۷:۰۴ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۴:
گر مرد حقی طعنه مزن شیطان را
ایجاد مکن تو تهمت و بهتان را
مغرور مشو که مقصدت یزدانست
باید سپری حوادث و طوفان را
تشکر.ممنون از دادن نظرات در این رباعی
مجتبی شاپور در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۴:۴۸ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب اول در عدل و تدبیر و رای » بخش ۴۰ - گفتار اندر حذر از دشمنی که در طاعت آید:
باسلام. بیت شماره ۱۱ رو کسی از دوستان توضیح میده. متشکرم.
تماشاگه راز در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۴:۴۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۳۰:
شرح جلالی بر حافظ – دکتر عبدالحسین جلالی
معانی لغات غزل (430)
آخِرُ الدَواء: آخرین دارو، معالجه نهایی.
اَلْکَی: داغ کردن، سوزانیدن موضع زخم به وسیله داغ کردن ابزار آهنی به نام مَکْواه به منظور برطرف کردن عفونت زخم مزمن.
ذخیره: اندوخته، پس انداز.
رهزنان بهمن و دی: (اضافه تشبیهی) ماه بهمن و دی به راهزنان تشبیه شده اند چرا که گلهای باغ را تاراج می کنند.
گل نقاب برافکند: کنایه از باز شدن گل و پیدا شدن چهره آن.
هوهو: (اسم اصوات) کنایه از آواز مرغ.
هَی هَی: (اسم اصوات) به منظور تنبیه به کار می رود، آگاه شو.
شکوه: جاه و جلال.
کِیْ: کی قباد.
جم: جمشید، پادشاه بزرگ سلسله پیشدادی.
خزینه داری: مال اندوزی، نگهداری خزینه اموال و ذخیره ثروت.
میراث خوارگان: وارثان.
فتوی: فتوا، نظریه شرعی و دستور مُفتی دین.
سفله: فرومایه، پست.
مروّت: جوانمردی.
شَیْئهُ: چیز او.
لاشیی: لاشیئی، چیزی نیست.
جنّتُ المَأْوی: یکی از هشت بهشت که نزدیک درخت سدرهُ المُنتهی واقع است.
عشوه خریدن: فریب جاذبه های عشوه گر خوردن.
سخا: کرم و بخشش.
طیّ کنم: درنوردم، و در اینجا به معنای کوتاه و مختصرکردن است.
حاتم طیّ: حاتم بن عبدالله بن سعدبن الحشرج از سخاوتمندان دوره جاهلیت عرب که در سخاوت ضرب المثل است و در اینجا کنایه از شاه شجاع است.
بخیل: ممسک، خسیس.
بوی خدا نشنود: بوئی از معرفت و بخشش خدا به مشامش نمی رسد.
کَرَم ورزیدن: بخشش کردن.
الضَّمانُ عَلَیَّ: ضمانت آن بر عهده من.
معانی ابیات غزل (430)
(1) اگر با آواز بلبل و فاخته (در بهار) باده ننوشی دیگر چگونه تو را درمان توانم کرد (که گفته اند) آخرین دوا داغ کردن است.
(2) از رنگ و بو و اعتدال فصل بهار برای خود اندوخته یی فراهم ساز که ماههای غارتگر بوستان، بهمن و دی به زودی فرا می رسند.
(3) آنگاه که گل، پرده از چهره برداشت و پرنده آواز هوهو سر داد، زنهار که جام شراب از کف ننهی! این چه کاری است حواست جمع باشد.
(4) جاه و جلال و فرمان پادشاهی چه موقع پا برجا باقی ماند؟ از تخت جمشید و تاج کیانی تنها نامی به جای مانده است.
(5) بنا به گفته رامشگر و ساقی و فرمان مفتی دف و نی، مال اندوزی و نگهداری آن برای وارثان عملی کفرآمیز است.
(6) روزگار هیچ چیز را نمی بخشد که دوباره پس نگیرد. از فرومایه، جوانمردی توقع مدار که چیزی که میدهد چیز قابلی نیست.
(7) وقتی آب زندگی (باده) در دسترس توست خود را از تشنگی هلاک مکن. نمیر و (بدانکه) هر چیزی از آب زنده است.
(8) بر پیشانی ایوان جنت المأوی (یکی از هشت بهشت) نوشته اند که وای بر حال کسی که فریب عشوه گریهای دنیا را بخورد!
(9) کرم و بخششی باقی نمانده است. سخن کوتاه و مختصر کنم، شراب کجاست؟ بده تا به شادی روح و روان حاتم طائی (شاه شجاع فقید) بنوشیم.
(10) بوئی از معرفت و بخشش خدا به مشام خسیس نمی رسد. حافظ، بیا و شراب بنوش و بخشش کن و ضمانت آن بر عهده من.
شرح ابیات غزل (430)
وزن غزل: مفاعلن فاعلاتن مفاعلن فع لن
بحر غزل: مجتّث مثمّن مخبون اصلم
٭
ظهیر فاریابی:
داغ حسرت نهاده ام بر دل گفته اند آخرالدواء الکی
٭
انوری:
گر کنم خیره ار نه خود سوزم گفته اند آخرالدواء الکی
٭
کمال الدین اسماعیل:
چو دید مهر تو زین پس معالجت نکند چنین زدند مثل آخرالدواء الکی
٭
این غزل به فاصله کمی پس از سرودن غزل 413 و در زمانی که شاه زین العابدین از شیراز متواری و شاه یحیی به کمک امیر تیمور بر شیراز مسلط می‌شود سروده شده است.
شاعر بسیاری از مضامین ابیات غزل 413 را در این غزل نیز بازگو میکند. گوئی هنوز از سرودن غزل اولی فراغت نیافته که ورق بر می‌گردد و شاه یحیای بخیل بر اوضاع مسلط می‌شود:
(در غزل 413) بگذر ز کبر و ناز که دیدست روزگار چین قبای قیصر و طرف کلاه کی
(در غزل 414) شکوه سلطنت و حُسنْ کی ثباتی داد ز تخت جم سخنی مانده است و افسر کی
٭
(در غزل 413) در ده به یاد حاتم طی جام یک منی تا نامه سیاه بخیلان کنیم طیّ
(در غزل 414) سخا نماند، سخن طی کنم شراب کجاست بده به شادی روح و روان حاتم طی
٭
(در غزل 413) هشیار شو که مرغ چمن مست گشت هان بیدار شو که خواب عدم در پی است، هی
(در غزل 414) چو گل نقاب برافکند و مرغ زد هوهو منه ز دست پیاله چه می‌کنی؟ هی هی!
٭
شاعر در مطلع غزل، ضرب المثل مشهور عرب (آخِرُ الدَّواء الْکِی) را که زبانزد خاص و عام بوده و ظهیر فاریانی و انوری و کمال الدین اسماعیل نیز در اشعار خود به کار برده اند، بازگو میکند و در بیت چهارم کنایتاً به شاه یحیی می‌گوید که اکنون که به شیراز و خزانه سلطنتی مسلط شده‌یی دست از بخیلی بردار. وگرنه مَثَل تو به آن خزانه دار اموالی می‌ماند که عمری مالها را حفاظت و حراست میکند و آخرالامر به دست ورّاثت می سپارد. و بالصّراحه در بیت هفتم به او گوشزد می کند که چون آب در دست داری، از تشنگی خود را هلاک مکن. و در واقع سخن از این صریح تر نمی توان گفت. او عیناً مفاد آیه 31 سوره انبیا را برای این حاکم ممسک بازگو می کند:
… و جَعَلْنا مِنَ الماءِ کُلُّ شَیْءٍ حَیَّ .
و بالاخره در مقطع غزل ظاهراً خطاب به خود و باطناً به شاه یحیایِ بخیل چنین داد سخن می دهد:
بخیل بوئی از معرفت به مشامش نرسیده است. حافظ شراب بنوش و بخشش کن و من ضامن که بُرد با تو باشد و این اشارتی به مفاد آیه 37 سوره نساء است:
اَلَّذینَ یَبْخَلُونَ وَ یَأْمُروُنَ الناسَ بِالْبُخْلِ وَ یَکْتُمُونَ ما اَتیهُمُ اللّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ اَعْتَدْنا لِلْکافِرینَ عَذاباً مُهیْنا
به طور خلاصه می توان گفت این غزل در زمان تسلط شاه یحیی بر شیراز پس از فرار شاه زین‌العابدین در تنقید شاه یحیی و بخل و لئامت وی سروده شده است. و حرف آخر اینکه حافظ مضمون بیت ششم غزل خود را از نظامی گرفته آنجا که در خسرو شیرین خود می گوید:
چه بخشد مرد را این سفله ایام که یک یک باز نستاند سرانجام
امیرحسین ربیعی در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۰۸ در پاسخ به رضا از کرمان دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱۳:
آقا خیلی عالی بود
کمال تشکر را از لطف جنابعالی دارم
انشالله همیشه موفق و پیروز باشید.
🙏🏻🙏🏻🙏🏻🙏🏻
سیدمحمدجواد موسوی اعظم در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۲:۳۵ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۸۸:
بیت دوم:
بیکاری و علافی و عاشقی مال ماست.
خوش صحبتی و زهد متعلق به دیگری است.
قلاش: بیکاره، باده پرست
قوال: خوش صحبت، آوازه خوان
سیدمحمدجواد موسوی اعظم در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۲:۲۵ در پاسخ به sassan دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۶۵:
شاملو مطابق سلیقه تصحیح و ترجمه میکرد.نمونه‌اش ترجمه گیلگمش است که با متن باستانی تفاوت دارد.
مجتبی رجایی در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۴۴ دربارهٔ اوحدی مراغه‌ای » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۹۳:
بیت ششم مصرع دوم:
ظاهرا
"در شکنج"
صحیح می‌باشد.
ملیکا رضایی در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۴۳ در پاسخ به شهاب عمرانی دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۱۴ - مناظرهٔ مرغ با صیاد در ترهب و در معنی ترهبی کی مصطفی علیه‌السلام نهی کرد از آن امت خود را کی لا رهبانیة فی الاسلام:
نکات دقیق و ظریفی را متذکر میشوید که بنده انقدر چون شما توجهی به آنان ندارم ...
باز هم امیدوارم گاه گاه اگر دستتان یاری کند و شما هم توانی داشته باشید ، چند جمله ای بنگارید ، سخنان تان نشان میدهد فردی ادیب هستید و صد البته متواضع و با احترام
درود بر شما گرامی
ابوالفضل در ۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۰۲:۰۴ در پاسخ به خنامث دربارهٔ فیض کاشانی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۴۷:
غزل ۹۴۴ هم همینطوره
رامین ق در ۴ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۲۱:۳۸ در پاسخ به رضا از کرمان دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » منوچهر » بخش ۴ - سفر سام و زال به کابل و عاشق شدن زال بر دختر مهراب:
سپاس دوست گرامی، برام روشن شد. خیلی ممنون از شما.
ثنا سپهری در ۴ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۲۱:۲۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۲۷:
روحت شاد مولوی عزیز .. آدم متحیر میمونه از زیبایی این شعر و شوقی که در اون هست. همین یک شعرش دنیا دنیا حرف داره دست مریزاد. انسان رو به رقص میاره
همزبانان عزیزم بیایین قدر زبان فارسی رو بدونیم و شکرگزار اون باشیم که میتونیم چنین اشعار شگفت‌انگیزی رو به این زبان بخونیم و تا حدودی... درک کنیم.
هادی رنجبران در ۴ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۱۶ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۰۰:۵۴ در پاسخ به بی نشان دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷: