گنجور » حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۴۴

وزن:	مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری:	غزل
منبع اولیه:	ویکی‌درج
تعداد ابیات:	۸

خلاصه

هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به معاشران توصیه می‌کند که از زیبایی و عشق یار لذت ببرند و لحظه‌های خوش را در کنار دوستان به یادگار بگذارند. او به اهمیت حضور در جمع دوستان و خواندن دعا اشاره می‌کند و می‌گوید که باید به پیام‌های عاشقانه گوش دهند. شاعر بر اعتماد به ولی نعمتان و مشکل‌گشایان تأکید می‌کند و یادآوری می‌کند که بین عاشق و معشوق تفاوت‌های زیادی وجود دارد. همچنین به دوری از افراد ناجنس و بی‌عشق اشاره می‌کند و بر این باور است که کسانی که در این حلقه نیستند، مرده به عشق هستند. در نهایت، اگر کسی کار یا انعامی از او بخواهد، باید آن را به یار عزیز خود منتقل کند.

اخطار: خلاصه‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

برگردان به زبان ساده

# معاشران! گره از زلفِ یار باز کنید

شبی خوش‌ است بدین قصه‌اش دراز کنید

ای دوستان گره‌های زلف معشوق را باز کنید (کنایه از ایجاد فضای عاشقانه و صمیمی) امشب شب خوشی است، با این داستان عاشقانه آن را طولانی کنید (یعنی با صحبت و لذت بردن از این لحظه، شب را به خوشی ادامه دهید).

# حضورِ خلوتِ اُنس است و دوستان جمعند

وَ اِنْ یَکاد بخوانید و در فَراز کنید

هوش مصنوعی: حضور دوستان در یک جمع صمیمی و خودمانی است و اگرچه این لحظه به سرعت در حال گذر است، اما می‌توانید با هم از آن لذت ببرید و خاطراتی بسازید.

اخطار: برگردان‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

# رَباب و چنگ به بانگِ بلند می‌گویند

«که گوشِ هوش به پیغامِ اهلِ راز کنید»

هوش مصنوعی: رباب و چنگ با صدای بلند می‌گویند که توجه و دقت خود را به پیام‌های کسانی که در وادی عرفان و راز و رمز هستند، معطوف کنید.

# به جانِ دوست که غم پرده بر شما نَدَرَد

گر اعتماد بر الطافِ کارساز کنید

هوش مصنوعی: به خاطر دوستی که غم و غصه نتواند بر شما بیفتد، اگر به مهربانی‌های توانای او اعتماد کنید.

# میانِ عاشق و معشوق فَرق بسیار است

چو یار ناز نماید، شما نیاز کنید

هوش مصنوعی: جایگاه عاشق و معشوق با هم تفاوت زیادی دارد. وقتی معشوق رفتارهای دلربا و محبت‌آمیز از خود نشان می‌دهد، عاشق باید با عشق و نیاز خود به او پاسخ دهد.

# نخست موعظهٔ پیرِ صحبت این حرف است

که «از مُصاحبِ ناجِنس اِحتِراز کنید»

هوش مصنوعی: اولین نصیحت پیر و بزرگ این است که از همراهی با افراد نامناسب و مضر پرهیز کنید.

# هر آن کسی که در این حلقه نیست زنده به عشق

بر او نَمُرده، به فتوای من نماز کنید

:هر کسی که در این جهان با عشق زندگی نمیکند، مرده است و به فتوای من بر او نماز میت بخوانید(زندگی انسان با عشق معنا میگیرد)

# وگر طلب کند انعامی از شما حافظ

حَوالَتَش به لبِ یارِ دل‌نواز کنید

هوش مصنوعی: اگر کسی از شما خواسته‌ای داشته باشد، توصیه کنید که آن را به نزد محبوب دلنشین ببرند.

رونوشت متن رونوشت نشانی نمای مشابه کتابهای چاپی (فقط رایانه)

پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی

راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

غزل شمارهٔ ۲۴۴ به خوانش فریدون فرح‌اندوز
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

غزل شمارهٔ ۲۴۴ به خوانش ارژنگ آقاجری

غزل شمارهٔ ۲۴۴ به خوانش سهیل قاسمی

غزل شمارهٔ ۲۴۴ به خوانش محسن لیله‌کوهی

غزل شمارهٔ ۲۴۴ به خوانش زهرا بهمنی

غزل شمارهٔ ۲۴۴ به خوانش فاطمه زندی

غزل شمارهٔ ۲۴۴ به خوانش سارنگ صیرفیان

غزل شمارهٔ ۲۴۴ به خوانش پری ساتکنی عندلیب

غزل شمارهٔ ۲۴۴ به خوانش فریبا علومی یزدی

غزل شمارهٔ ۲۴۴ به خوانش احسان حلاج

غزل شمارهٔ ۲۴۴ به خوانش نازنین بازیان

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش من بخوانم

غزل شمارهٔ ۲۴۴ به خوانش محمدرضاکاکائی
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش

معاشران، گره از زلفِ یار باز کنید

شبی خوش‌ است بدین قصه‌اش دراز کنید

صغیر اصفهانی » دیوان اشعار » ترکیبات » شمارهٔ ۲۳ - تضمین غزل خواجه حافظ علیه‌الرحمه - بمناسبت عید مولود امیرالمؤمنین علی (ع) » بیت ۲

به طاق ابروی محرابیش نماز کنید

معاشران گره از زلف یار باز کنید

پیشنهاد مشق شعر

امیرعلیشیر نوایی » دیوان اشعار فارسی » غزلیات » شمارهٔ ۱۶۵ - تتبع خواجه

علی الصباح مغان قفل دیر باز کنید

دو جام باعث گفتار اهل راز کنید

گر گر اهل زهد و ریا بگذرند معاذالله

به وقت نکته ز نامحرم احتراز کنید

نیاز ما ز شما کشتن است ای خوبان

[...]

عرفی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۸۹

بهشت خاص شما زاهدان، نماز کنید

درون روید به فردوس و در فراز کنید

فساد صحبت ناجنس در مقام خود است

پس از مصاحب ناجنس احتراز کنید

ز زیر جلوهٔ هستی نیاز می بارد

[...]

صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۰۳۲

حذر ز فتنه آن چشم نیم باز کنید

زمیزبان سیه کاسه احتراز کنید

اگر چو غنچه درین بوستان ز اهل دلید

گره ز جبهه خود بی نسیم باز کنید

به ناز عالم پرکار بر نمی آیید

[...]

واقف لاهوری » غزلیات » شمارهٔ ۵۴۲

بتان که گفت ازین گونه ترکتاز کنید

به حق ناز که ضبط عنان ناز کنید

بر آستانهٔ او بی‌دلان نیاز کنند

نیاز او چو قبول اوفتاد ناز کنید

ز حال زار برون‌ماندگان به یاد آرید

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از واقف لاهوری

رضاقلی خان هدایت » تذکرهٔ ریاض العارفین » روضهٔ دوم در ذکر فضلا و محقّقین حکما » بخش ۲۲ - حافظ شیرازی قُدِّسَ سِرُّه

نخست موعظهٔ پیرِ صحبت این حرفست

که از مصاحب ناجنس احتراز کنید

هر آان کسی که درین حلقه نیست زنده به عشق

بر او نمرده به فتویِ من نماز کنید

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه

مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین

تا به حال ۷۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...

ساغر در ‫۱۳ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۱۳ اسفند ۱۳۹۱، ساعت ۰۷:۴۷ نوشته:

بیت اول ،مصرع دوم "شبی خوش است بدین "وُصله اش" دراز کنید" آورده شده در چندین نسخه ی معتبر من جمله علامه قزوینی و قاسم غنی.
- از لحاظ معنایی هم به نظر صحیحتر میرسه از آنجا که "وصله" با "گره" در مصرع اول تناسب معنایی داره.
- از لحاظ وزن شعر هم به نظر صحیحتره: "وُصله" با ضمه روی "و".

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سید امیر فرزانه در ‫۱ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۵ دی ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۰۵ پاسخ داده:

ساغر خانم هستید هنوز اینجا؟1111

11 سال و 11 ماه پیش😑

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سید امیر فرزانه در ‫۱ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۵ دی ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۱۷ پاسخ داده:

میگه گیسه های موهاشو باز کنید تا برای بستن دوباره ش وقت اضافی لازم باشه و با این ترفند قصه ی شب تون رو طولانی تر کنیپ

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

hamid در ‫۱۲ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۳ دی ۱۳۹۲، ساعت ۱۳:۰۳ نوشته:

متن این شعر توسط خواننده شناخته شده سیامک عباسی خوانده شده اما بیت اول اینطور خوانده میشود
معاشران گره از زلف یار باز کنید
شبی خوش است بدین حیله اش دراز کنید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

حسین افتخار در ‫۱۲ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۲ دی ۱۳۹۲، ساعت ۱۶:۴۰ نوشته:

بیت دوم از مصراع هفتم بدین گونه هم نوشته شده :
نمرده به فتوای من بر او نماز کنید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی در ‫۱۲ سال قبل، جمعه ۱۴ شهریور ۱۳۹۳، ساعت ۰۹:۰۵ نوشته:

در جواب ساغر باید بگویم که ارتباط معنایی زیبایی بین شب و قصه وجود دارد زیرا قصه شبانه در قدما بسیار مشهور بوده است. من به نظرم این ترکیب زیباتر از وصله است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

عظیم توکلی در ‫۱۱ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۷ مهر ۱۳۹۳، ساعت ۲۱:۱۷ نوشته:

سلام
توجه داشته باشید که در اینجا قصه ایهام داره. یکی از معانی قصه موی بلند هست و به این اعتبار قصه صحیح هست نه وصله یا هر کلمه دیگری.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمد حافظ در ‫۱۱ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۹ مهر ۱۳۹۳، ساعت ۰۱:۱۴ نوشته:

این غزل جزو محبوب ترین غزلهای حضرت حافظ پیش منه..
ضمنا بنده هم با خود کلمه قصه موافق هستم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

خسرو در ‫۱۱ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۴ آبان ۱۳۹۳، ساعت ۱۱:۳۵ نوشته:

زیبایی قصه در اینه که قدیم ها شب ها قصه می گفتند که شب کوتاه به نظر بیاد . حافظ میگه با قصه عشق شب طولانی میشه

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

م. طاهر در ‫۱۱ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۰ آبان ۱۳۹۳، ساعت ۰۱:۳۹ نوشته:

یا لطیف،
هر چند از ویژگی های مهم غزل یکی آن است که جز بیت مطلع و بیت تخلص سایر ابیات را می توان جا بجا کرد بدون آنکه خللی در مفاهیم و پیام اصلی وارد شود، ولی در این غزل اگر ابیات را به ترتیب زیر بخوانیم پیوستگی مفاهیم بهتر و قدری دلنشین تر می نماید:
معاشران گره از زلف یار باز کنید
شبی خوش است بدین قصه‌اش دراز کنید
حضور خلوت انس است و دوستان جمعند
و ان یکاد بخوانید و در فراز کنید
نخست موعظه پیر صحبت این حرف است
که از مصاحب ناجنس احتراز کنید
رباب و چنگ به بانگ بلند می‌گویند
که گوش هوش به پیغام اهل راز کنید
به جان دوست که غم پرده بر شما ندرد
گر اعتماد بر الطاف کارساز کنید
میان عاشق و معشوق فرق بسیار است
چو یار ناز نماید شما نیاز کنید
هر آن کسی که در این حلقه نیست زنده به عشق
بر او نمرده به فتوای من نماز کنید
وگر طلب کند انعامی از شما حافظ
حوالتش به لب یار دلنواز کنید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

روفیا در ‫۱۱ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۷ آذر ۱۳۹۳، ساعت ۱۴:۴۵ نوشته:

بیت :
به جان دوست که غم پرده بر شما ندرد
گر اعتماد بر الطاف کارساز کنید
حیرت انگیزه .
از اعتمادی میگه که در بحرانی ترین لحظات زندگی به کمکمون می یاد .
اصلا اگر خدا قابل اعتماد نباشه چه مشکلی از ما حل میشه ؟
اگه عدالت گاهی وقتا اجرا بشه و گاهی وقتا نشه ,
اگه بار کج گاهی به منزل نرسه و گاهی برسه ـ
اگه خدا گاهی با حق باشه و گاهی نباشه ـ
ما رو چی میتونیم حساب و برنامه ریزی کنیم .
مثل اینه که دو دو تا گاهی چهارتا بشه و گاهی پنج تا ـ
دیگه نه علمی قابل دستیابیه نه عدلی ـ
دنیای ترسناکی میشه ـ
فقط در اینصورت که ما اعتماد به یک حقیقت خطا ناپذیر بکنیم روی خوشی و شادی رو میبینیم .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا در ‫۱۱ سال و ۸ ماه قبل، پنجشنبه ۴ دی ۱۳۹۳، ساعت ۰۸:۳۶ نوشته:

بنده بیت ششم را به این صورت شنیده بودم:
نخست موعظه پیر می فروش این است که از مصاحب ناجنس احتراز کنید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

امیر حسین در ‫۱۱ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۳ اردیبهشت ۱۳۹۴، ساعت ۰۰:۳۹ نوشته:

دوستان نظر مرحوم مجتبی‌ مینوی،وصله است با ضم واو به معنی موی بلند،ایشان میفرمایند قصه برای کوتاه کردن شب است نه دراز کردن آن.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فاطمه کاظمی در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۴۰۳، ساعت ۱۶:۰۴ پاسخ داده:

درود بر شما. در فرهنگ‌های لغت عربی آمده که قصه با ضم به تکه‌ای از مو گفته می‌شود. بعید است حافظ به این امر بی‌توجه باشه. قُصَه= الخصله من الشعر. دقیقا در المعانی با این معنا آمده که شعر به معنای مو و خصله به معنای رشته و یا خوشه است

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فاطمه در ‫۱۱ سال و ۱ ماه قبل، چهارشنبه ۷ مرداد ۱۳۹۴، ساعت ۱۳:۴۸ نوشته:

من یه دیوان قدیمی دارم مصراع دوم بیت اول رو اینجوری نوشته که به نظرم زیبا تره:
شبی خوش است بدین *وصلتش* دراز کنید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ادب دوست در ‫۱۱ سال و ۱ ماه قبل، چهارشنبه ۷ مرداد ۱۳۹۴، ساعت ۱۵:۱۲ نوشته:

نخست موعظه پیر می فروش این بود (است)
که از مصاحب ناجنس احتراز کنید
و خداوند آگاه تر است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بینوا در ‫۱۰ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۹ بهمن ۱۳۹۴، ساعت ۱۶:۵۱ نوشته:

سلام به همه دوستان فرهیخته
لطف کنید و بفرماییدکحا میتوان معنی واژه وصله (با واو مضموم)را یافت . سپاسگزارم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ناشناس در ‫۱۰ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۹ بهمن ۱۳۹۴، ساعت ۲۳:۲۶ نوشته:

وُصله: بر موی افزودن
اکستنشن کردن!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

عیسی در ‫۱۰ سال و ۶ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۴، ساعت ۱۹:۳۷ نوشته:

@ساغر عزیز، اتفاقا در نسخه غنی-قزوینی، "قصه" اومده و خبری از "وصله" اونهم با ضمّ واو نیست. لطفا مراجعه دقیقتری کنید.
@ناشناس عزیز، من چنین معنایی رو که برای وصله با ضمّ واو برشمردید مرددّم. لطفا منبعی رو برای چیزی که گفتید معرفی کنید. معهذا اگه حتی معنائی رو هم که گفتید صحیح باشه، ابدا درخور شان ادبیات پارسی نیست که برای معنی واژگان از کلمات غربی وام بگیریم.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ناشناس در ‫۱۰ سال و ۶ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۴، ساعت ۲۰:۱۰ نوشته:

عیسی جان، عزیزجان، وصله صحیح است و جسارتا محل بحث وجود ندارد.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

عیسی در ‫۱۰ سال و ۶ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۴، ساعت ۲۲:۱۸ نوشته:

ناشناس‌جان، عزیزجان، برادرجان، گرامی‌جان: مسلما هیچ‌یک از من و شما درحدی نیستیم که بخوایم چنین حکم قطعی‌ای رو صادر کنیم و هرگونه ادامه‌ای رو ببرّیم. به نظرم با این مقدار اعتمادی که در سخنانتون القا می کنید، مشخصه که مقالاتی همچون "این کیمیای هستی دکتر کدکنی" رو مطالعه نکردید و یا بصورت سطحی از کنار اون گذشتید. صراحتی راجع به اینکه وصله با ضم واو دقیقا بمعنی "اکستنشن کردن" موی هست، متاسفانه وجود نداره. بلکه معانی مرتبط با موی رو در این باره میتونیم بپذیریم. همچنین درباره این بیت تمایل آرای بزرگان، به سمت قصه سنگینی می‌کنه. بنابراین، علیرغم این جریان با این شدت و حدت اطمینان،رای شما مبنی بر صحت بیت با وصله به ضم واو باید حاوی گزاره های بسیار مستدلی باشه. اما در پاسخ شما خبری از هیچ‌یک از آنها نبود و احتمالا هم نیست.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ناشناس در ‫۱۰ سال و ۶ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۴، ساعت ۲۳:۴۹ نوشته:

فرزندم، شما از کجا می دانی که بنده در حد آن چه که شما تصور کرده ای نیستمیا هستم
شفیعی هم یکی از کارشناسان ادبیات است

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

عیسی در ‫۱۰ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۲۹ بهمن ۱۳۹۴، ساعت ۰۱:۴۴ نوشته:

دقیقا. شفیعی یک کارشناس ادبیاته. اما به لحاظ عمق دانش شناخته شده هست. این رو نمیشه کتمان یا در لفافه کمرنگ کرد. تازه موضوع این نیست. بلکه منظور من اشاره به یک مقاله تفصیلی توام با استدلال بود و نه "دیکته نظر شخصی" که این است و جز این نیست. قطعیت در ورای استدلال و اندیشه قرار نداره. بنابراین رد یک نظر اشتباه بهیچ وجه تعارف بردار نیست. حتی اگر این نظر اشتباه از جانب شخصی باشه که 100 سال ادبیات خونده.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

حسین در ‫۱۰ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۲۹ بهمن ۱۳۹۴، ساعت ۰۲:۰۷ نوشته:

جسارتا محل بحث وجود ندارد.
یعنی چه؟
آیه ی منزل هم که باشه جای بحث داره
زهی خود بزرگ بینی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نیکزاد در ‫۱۰ سال و ۲ ماه قبل، سه‌شنبه ۲۵ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۳:۲۸ نوشته:

جسارتن بندە هم چندبار "وصله" را به جای " قصه " قراردادم و بیت رو ازنو خوندم اما نتونستم زیبایی و اعجاز کلام حافظ رو کماکان ببینم ، درسته که شب خودش درازه و تاریک و ناخوش و بیمناک و کاربرد قصه در آن زمان برای کوتاه کردن و تلطیف و تخفیف این کیفیات از شب بوده ، اما حافظ در ابتدای مصرع دوم کدگذاری مهمی میکنه و میگه شبی"خوش" است!
به عبارتی شبی که در اون گره از زلف یار بازبشه دیگه ضرورتی برای کوتاه کردنش نیست و در اینجا "قصه" معنای دیگه ای داره و دقیقن کاربریش معکوس شده و معجزه حافظ هم همینجاست ، انگار بگوییم آب در ظرف بریزید تا خالی شود (به جای پر شدن ) و واقعن هم بشه !

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سعید رضایی( کارشناس آموزش زبان و ادبیات فارسی )دبیر ناحیه دو رشت ) در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، پنجشنبه ۱۶ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۵۲ نوشته:

با سلام
وزن شعر مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلان می باشد و بحر آن مجتث مثمن مخبون مقصور است .
لطفا اصلاح شود .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سولماز در ‫۹ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۱۶ فروردین ۱۳۹۶، ساعت ۱۲:۱۲ نوشته:

هر آن کسی که در این حلقه نیست زنده به عشق
بر او نمرده به فتوای من نماز کنید
وه که چقدر این بیت زیبا و پر معنیه...حقیقتی محض که حافظ به زیبایی هرچه تمامتر کلمات را چون جامه ای بر تن مفهوم آن پوشانده

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهربان در ‫۹ سال و ۲ ماه قبل، سه‌شنبه ۶ تیر ۱۳۹۶، ساعت ۲۱:۰۵ نوشته:

با سلام خدمت بزرگان شعر و ادب
لطفا در مورد این دو مصراع بنده را راهنمایی فرمایید که چرا حافظ در یک مصراع می فرماید: میان عاشق و معشوق فرق بسیار است
و در مصراع دیگر در غزلی دیگر میفرماید: میان عاشق و معشوق هیچ حائل نیست
اگر به گفته حضرت حافظ عاشق و معشوق یکیست پس چرا فرق بسیار است؟
پیشاپیش کم خردی بنده را به بزرگواری خودتان ببخشید.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سهیل قاسمی در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۲۳ تیر ۱۳۹۶، ساعت ۲۰:۰۹ نوشته:

@مهربان
در این بیت این غزل، می گوید وقتی یار ناز می کند، شما هم ناز نکنید. شما نیاز کنید. بالاخره فرقی میان عاشق و معشوق باید باشد دیگر! اگر او هم ناز کند و شما هم ناز کنید، پس چه فرقی بین عاشق و معشوق هست؟ به عبارتی اگر معشوق کارش ناز کردن است، عاشق هم کارش ناز کشیدن و نیاز کردن است.
اما بیتی که می گوید میان عاشق و معشوق هیچ حائل نیست، مخلّ این معنی نیست. نمی گوید میان عاشق معشوق هیچ فرقی نیست! می گوید حائل (جدا کننده) ای میان عاشق و معشوق وجود ندارد. {و تو خودت حجاب خودت هستی حافظ! از میان برخیز و حائل میان عاشق و معشوق نشو!}
عاشق و معشوق می توانند با هم فرق داشته باشند (و البته که فرق دارند و فرق بسیار است!) اما می تواند حائل و حجابی بین آن ها وجود نداشته باشد (و می گوید که هیچ حائلی هم بین آن ها نیست). توانستم منظورم را بیان کنم؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهربان در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، یکشنبه ۲۵ تیر ۱۳۹۶، ساعت ۲۰:۰۵ نوشته:

@سهیل قاسمی
با درود و عرض ادب، از پاسختان بسیار سپاسگزارم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

امیر هوشنگ طلوعی برازنده در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، شنبه ۲۵ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۲۳ نوشته:

#ﻣﻌﺎﺷﺮﺍﻥ ! ﮔﺮﻩِ ﺯﻟﻒ ﯾﺎﺭ ﺑﺎﺯ ﻛﻨﯿﺪ
ﺷﺒﯽ ﺧﻮﺵﺳﺖ ﺑﺪﯾﻦ ﻭُﺻﻠﺘﺶ ﺩﺭﺍﺯ ﻛﻨﯿﺪ

ﻭُﺻﻠﻪﺍﺵ ‏(ﯾﺎ ﻭَﺻﻠﻪﺍﺵ ‏) : 31 ﻧﺴﺨﻪ ‏( 801 ، 803 ، -814 813 ،
819 ، 821 ، 822 ، 823 ، 824 ، 825 ﻭ 22 ﻧﺴﺨﮥ ﺩﯾﮕﺮ ‏) ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ،
ﺟﻼﻟﯽ ﻧﺎﺋﯿﻨﯽ - ﻧﻮﺭﺍﻧﯽ ﻭﺻﺎﻝ، ﺛﺮﻭﺗﯿﺎﻥ
ﻭُﺻﻠﺘﺶ : ﺩﻭ ﻧﺴﺨﻪ ‏( 813 ، 862 ‏) ﻋﯿﻮﺿﯽ، ﺳﺎﯾﻪ
ﻓﻀﻠﻪﺍﺵ : 2 ﻧﺴﺨﻪ ‏(816 ، 818 ‏)
ﻗﺼّﻪﺍﺵ : 4 ﻧﺴﺨﻪ ‏« 827 ، 893 ، 894 ﻭ ﺑﯽﺗﺎﺭﯾﺦ ‏( ﻣﺢ«(
ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ - ﻏﻨﯽ، ﻧﯿﺴﺎﺭﯼ، ﺧﺮﻣﺸﺎﻫﯽ- ﺟﺎﻭﯾﺪ
ﺣﯿﻠﻪﺍﺵ : 2 ﻧﺴﺨﻪ ‏( 854 ﻭ ﺑﯽﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺯ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﮥ ﻣﺠﻠﺲ ‏)
41 ﻧﺴﺨﻪ ﻏﺰﻝ 239 ﻭ ﻣﻄﻠﻊ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺍﺭﻧﺪ.
ﻗﺼﻪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺳﻪ
ﺧﻮﺍﻧﺶ ﺑﻪ ﻓﺘﺢ ﻭ ﮐﺴﺮ ﻭ ﺿﻢ ﺍﯾﻬﺎﻡ ﺩﺍﺭﺩ ﻣﻘﺒﻮﻝﺗﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﺍﻣﺎ
‏« ﻭُﺻﻠﺖ ‏» ﺑﺎ ﺗﻘﺎﺑﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ‏«ﻓُﺮﻗﺖ ‏» ﻭ ﺣﺎﻝ ﻭ ﻫﻮﺍﯼ ﺑﯿﺖ ﻭ ﻏﺰﻝ
ﺩﺍﺭﺩ ﻧﯿﺰ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺍﺳﺖ ﺿﻤﻦ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺿﺒﻂ ﺍﮐﺜﺮﯾﺖ
ﻧﺴﺦ ﻧﯿﺰ ‏« ﻭُﺻﻠﻪ‏» ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻥ ﺍﺳﺖ ﺑﺎ ﺍﻣﻼﯾﯽ ﺩﯾﮕﺮ. ﻫﺮﭼﻨﺪ
ﺩﮐﺘﺮ ﺍﺑﻮﺍﻟﺤﺴﻦ ﻧﺠﻔﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺼﺮﻉ ﺩﻭﻡ ﭘﺲ ﺍﺯ
‏«ﺑﺪﯾﻦ‏» ﺑﺎﯾﺪ ﻣﮑﺚ ﮐﺮﺩ : ‏( ... / ﺷﺒﯽ ﺧﻮﺵ ﺍﺳﺖ ﺑﺪﯾﻦ، ﻗﺼﻪﺍﺵ
ﺩﺭﺍﺯ ﮐﻨﯿﺪ ‏) ﺍﻣﺎ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﺗﻘﻄﯿﻊ ﺍﺯ ﺭﻭﺍﻧﯽ ﻭ ﺳﻼﺳﺖ ﺑﯿﺖ ﺑﻪ
ﻣﻘﺪﺍﺭ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﮐﺎﺳﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ .
ﻧﮏ : ﺍﺑﻮﺍﻟﺤﺴﻦ ﻧﺠﻔﯽ، ‏« ﻣﻌﺎﺷﺮﺍﻥ ﮔﺮﻩ ﺍﺯ ﺯﻟﻒ ﯾﺎﺭ ﺑﺎﺯ ﮐﻨﯿﺪ‏» ،
ﻣﺠﻠﮥ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﺎﻩ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻭ ﻓﻠﺴﻔﻪ ، ﺱ 7 ، ﺵ 82 ‏( ﻣﺮﺩﺍﺩ 1383 ‏)
ﺻﺺ -41 .38
@hafezsharafi

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

شمس شیرازی در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۴۴ نوشته:

خواجه خود در جایی دیگر می گوید:
گفتمش زلف به خون که شکستی ؟ گفتا
حافظ ! این قصه دراز است به قرآن که مپرس
زلف و شب و قصه و.... چنین روشن دوستان به کار وصله پینه و اکستنشن!! سر گرم کرده اید؟؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۵:۰۸ نوشته:

دوستان به طور قطع میگن که این غزل اینجوره و جور دیگه ای نمیشه خونده بشه در حالیکه زیبایی غزل های حافظ به همینه که معانی مختلفی میشه ازش برداشت کرد. اگه بخونیم «بدین وصله اش دراز کنید» بین زلف و گره و شب(در اینجا معنی موی مشکی یار رو پیدا میکنه) و وصله و دراز(بازهم در اینجا منظور، موی یار خواهد شد)، مراعات نظیر داره و بسیار زیباست. اگه هم بدین قصه اش بخونیم بازهم زیبایی خودشو داره.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

rah در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۲۱ نوشته:

مهربان مهربانم،حافظ عزیز،راههای رسیدن به حق راهم خوب می دانست هم تجربه کرده بود درمصرع میان عاشق ومعشوق فرق بسیاراست اشاره به طلب سالک دارداما درمصرع میان عاشق ومعشوقحایل نیست مرحله فنا رابیان می دارد.کامل ترازاین تفسیرراکامل تران دانند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهاجرانی در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۱۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۷:۱۷ نوشته:

در بیت اول: شبی خوش است بدین قصه اش دراز کنید. یک پرسش جدی مطرح می شود، شب با قصه کوتاه می شود و نه دراز
به نظر می رسد کسانی که به جای قصه، وصله خوانده و یا ضبط کرده اند، از حیث مفهوم دقیق تر و البته قصه از لحاظ موسیقی گوش نواز تر است.
شکل دیگری هم خوانده شده است. بدین فضله اش دراز کنید. فضله به معنای سر گیس است که دختران آن سرگیس ها را به موی طبیعی خود پیوند می زدند و مویشان تا کمرگاه آویخته می شد. این رسم همچنان در بین زنان عشایر دیده می شود. شب با پیوند سرگیسوان سیاه دراز تر می شود.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سبحان در ‫۸ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۶:۱۶ نوشته:

من فکر میکنم معنی ظاهری بیت معاشران گره از زلف یار بازکنید شبی خوش است بدین قصه اش دراز کنید ایگونه باشه.وقتی گره از زلف یار باز میشه زلف درازتر میشه و زلف یار هم مثل شب سیاهه حافظ میگه معاشران گره از زلف یار باز کنید و این موی یا شب خوش رو با باز کردن گره قصه اش رو دراز کنید چنانکه سعدی فرمود عمر من است زلف تو بو که دراز بینمش

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهدیه در ‫۸ سال قبل، چهارشنبه ۱۴ شهریور ۱۳۹۷، ساعت ۰۸:۴۴ نوشته:

فکر کنید دل شکسته و غمگین و مغموم کتاب حافظ رو برمیداری و اشک ریزان بعد از خوندن فاتحه ای کتاب رو باز میکنی و این شعر زیبا میاد:
به جان دوست که غم پرده بر شما ندرد/ گر اعتماد بر الطاف کارساز کنید...... خودتو به خدا میسپاری و ازش میخوای کمکت کنه.
چند روز بعد وقتی اوضاع کمی رو به راه میشه دوباره میری سراغ حافظ و یک بار دیگه کتاب رو باز میکنی و دقیقا همین صفحه میاد و تازه متوجه صفحه رو به روش هم میشی که میگه:
ای دل غمدیده حالت به شود دل بد مکن/وین سر شوریده بازآید به سامان غم مخور
خدایا ممنونم ازت به خاطر بودنت و امیدم فقط به توست. خدایا کمکم کن
التماس دعا دوستان

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا ساقی در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۴۵ نوشته:

معاشران گره از زلف یار باز کنید
شبی خوش است بدین قصّه‌اش دراز کنید
معاشران: یاران و رفیقان ، همدمان و دوستان
"گره اززلف یاربازکردن" کنایه ازبرطرف کردن مانع ودعوت یاربه راحت تروصمیمانه تربودن است. به موازات گشوده شدن گره زلف وگره بندقبای یار،دردلهای عاشقان نیزگشایش ایجادمی شود،تعارف ها رنگ می بازد وفضا برای صمیمیّت ونزدیکترشدن به یارمهیّا می گردد.
"شبی خوش است" ایهام دارد: 1- گیسوان سیاه یاربه سیاهی شب تشبیه شده است.2- شبی دلپذیروخوش است.
"قِصّه" نیزایهام دارد: 1- داستان،ماجرا 2- شرح حال 3- خبر،حدیث 4- کار 5- خلاصه، مختصرضمن آنکه با خوانش ِقَصَّه معنای "موی پیشانی" حاصل می شود
بدین قصّه اش درازکنید: بااین "کار-بابازکردن گره ازگیسوان یار" این شبِ خوش را(زلف یاررا)بلندترکنید. ضمن آنکه بادیگرمعناهای یادشده ی "قصّه" نیزدامنه ی معنای بیت توسعه پیداکرده وژرف ترمی شود.
معنی بیت:ای همدمان وای دوستان، گره گیسوان یاررابگشاید) مانع دسترسی به یارراازمیان بردارید تا فضای محفل صمیمانه تروبی تعارف ترگردد) امشب شبی خوش وخاطره انگیزاست یا گیسوان سیاه یاربسان شب تاریک وسیاه است بابازکردن گره، این شب خیال انگیزرا درازتر کنید این قصّه( بادرنظرگرفتن همه ی معناها) هرچه درازترباشد خیالپرورتر،خیال انگیزتر وخوشتر خواهدبود.
شرح شکن زلف خم اندر خم جانان
کوته نتوان کرد که این قصّه دراز است
حضورخلوت اُنس است و دوستان جمعند
و اِن یکاد بخوانید و در فراز کنید
اُنس :آرام یافتن به چیزی، الفت،همدمی ومصاحبت
واِن یکاد: آیه ی 51 سوره ی قلم که درمیان مردم به آیه ی دفع چشم زخم معروف است. همه ی ما این آیات را بارها شنیده ایم، خیلی ها قاب عکسی از این آیات را بر در و دیوار خانه زده و بعضی نیز این آیه را بر کاغذی نوشته وهمیشه همراه خود دارند تااز چشم زخم دیگران درامان باشند. حافظ به همدمان خویش توصیه می کند که این آیه راقرائت کنندتا مباد ازاینکه امشب به یار دسترسی دارند مورد حسادت دیگران قرارگرفته واحیاناً زخم چشم بخورند.
فراز کنید : هم به معنای بازکنید هست هم به معنای ببندید لیکن باتوجّه به اینکه خلوت اُنس است احتمالاً "درببندید" که تضمین کننده ی خلوت است مدّنظرخواجه بوده است.
معنی بیت: حال که همدلان ومَحرمان دراین خلوتِ روحانی گردهم آمده و حضورپیداکرده اندواِن یکادبخوانید و دررابربندیدتاباآرامش خاطر در کنار یارفیض ببریم وهیچ چیزی نتواند خلوت مارابرهم زند.
آن شب قدری که گویند اهل خلوت امشب است
یا رب این تأثیر دولت در کدامین کوکب است
رُباب و چنگ به بانگ بلند می‌گویند
که گوش هوش به پیغام اهل راز کنید
رُباب : از آلات موسیقی شبیه تار که کاسه ی آن کوچک‌تر و در قدیم دارای دو سیم بوده و آن را با کشیدن کمانه یا آرشه می‌نواخته‌اند؛ رواوه.
چنگ : یکی از سازهای سیمی که به وسیله ی انگشتان دست نواخته می شود.
گوش هوش : گوش دل وجان، گوشی که باآگاهی وهوشیاری سپرده شود.
اهل راز: آنانکه دارای معرفت وآگاهی وهستند آنهاکه رازموسیقی وعشرت وخوشباشی رامی دانند.
معنی بیت: رباب وچنگ باصدای بلند می گویند به سخنان کسانی که صاحب معرفت وآگاهی هستند با اشتیاق وهوشیاری گوش دل بسپارید.
چنگ خمیده قامت می خوانندبه عشرت
بشنوکه پندپیران هیچ اَت زیان ندارد
به جان دوست که غم پرده بر شما ندرد
گر اعتماد بر الطاف کارساز کنید
غم پرده برشما ندرد : پرده دری به معنای رسواسازیست امّا دراینجا به معنای این است که غم نتواندوارد دل وجان شما گردد وشما رامبتلا کرده وبه زحمت اندازد.
اعتماد :اطمینان و تکیه کردن بر کسی ، توکّل وسپردن امورات به کسی
کارساز : کنایه از خداوند
معنی بیت: به جان عزیز دوست که اگردرکارهایتان به خداوند توکّل کنید وامورات خود رابه اوبسپارید هرگز غم واندوه نمی تواندوارد حریم دل وجان شما شده وشما رامبتلا کرده وبه زحمت اندازد.
چون حسن عاقبت نه به رندی و زاهدیست
آن بِه که کارخود به عنایت رها کنند
میان عاشق ومعشوق فرق بسیار است
چو یار ناز نماید شما نیاز کنید
نیاز:درخواست و تمنّا ،اشتیاق و آرزومندی
معنی بیت: عاشق باید به تفاوتهایی که بامعشوق دارد آگاهی داشته باشد وگرنه دچارانحراف ولغزش خواهد شد ازعاشق اشتیاق واظهار نیاز خوشست وازمعشوق عشوه واِفاده وناز.
این حضرت چو مشتاقان نیاز آرند ناز آرند
که با این درد اگر دربند درمانند درمانند
نخست موعظه ی پیر صحبت این حرف است
که از مصاحب ناجنس احتراز کنید
موعظه : اپندوندرز
پیر صحبت : کنایه ازمرشد و پیر،کسی که کارآزموده ی سخنرانی واندرزگوئیست.
مصاحب :هم صحبت وهم نشین
ناجنس : بدکردار، فرومایه
معنی بیت: هم اوکه درسخنوری واندرزگویی پیروباتجربه هست مارا به پرهیزازهم نشینی بافرومایگان توصیه کرده است.( ازبدجنسان دوری کنید که هم صحبتی باآنها عذابی دردناک است)
چاک خواهم زدن این دَلق ریایی چکنم
روح راصحبت ناجنس عذابیست الیم
هر آن کسی که در این حلقه نیست زنده به عشق
بر او نمرده به فتوای من نماز کنید
معنی بیت: هرکسی که درطریق عشق گام برندارد ودرحوالی عشق تنفّس نکند ودلش به عشقورزی نطپد پس به رای ونظرمن برچنین کسی می توان نمازمیّت خواندچراکه اومرده ای متحرّک بیش نیست وبه ظاهرزنده هست( امّا برعکس اگرکسی درطریق عشق گام بردارد حتّا اگرکشته شده ومرده باشد اوزنده ی جاوید است وبه ظاهرمرده است)
هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشق
ثبت است بر جریده ی عالم دوام ما
وگرطلب کند انعامی از شما حافظ
حوالتش به لب یار دلنواز کنید
معنی بیت: واگرحافظ ازشما طلب پاداش وانعام بکند اورابه لب نوشین یارحواله دهید که هیچ پاداشی حافظ راراضی وخشنودنمی کند الّا بوسه ی شکریت و جانبخش ازلب یار.
طمع به قند وصال تو حد ما نبود
حوالتم به لب لعل همچوشکرکن

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

تماشاگه راز در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۶:۱۶ نوشته:

از جناب رضا ساقی بابت شرح های کامل و زیبایشان تشکر می کنم.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مجید در ‫۷ سال و ۷ ماه قبل، شنبه ۶ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۳۷ نوشته:

این همه بحث که قصه بوده یا وصله
خب که چه؟
تا سالیان نیز بر این بحث بمانید ،همینجایید
مضافا" اینکه این علمی است لا ینفع و ترجیح هر یک از این دچ واژه نه درد این دنیایتان را دوا میکند و نه آخرتتان را آباد
خود خواجه نیز بی گمان نمیدانست روزی اینسان مردمان بر. سر. واژه ای به هم میپیچند
م

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

جاوید درویش در ‫۷ سال و ۷ ماه قبل، دوشنبه ۸ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۰۶ نوشته:

با سلام باید به آن عده کسانی که پافشاری دارند که (وصله ) بجای
(قصه) درسته بگم وصله حتی اگر معنی موی هم باشه که نیست باز هم نمی تواند مثل ( قصه) معنی شعر را زیبا کند چون قدیما شب های خوش را تا دیروقت با قصه گفتن بیدار میموندن آن شبها را شبهای دراز و خوش میگفتند و از آنجایی که زمان طول شب را تا وقتی که بیدار بودن جزو درازی شب میگفتن و باقی زمان شب را که به خواب سپری میکردن جزع کوتاهی یا نبود شب حساب میکردن به همین خاطر حافظ هم گفته شبی خوش است بدین قصه اش دراز کنید یعنی با ادامه دادن قصه دراز قسمت بیشتری از شب را به بیداری و شب زنده داری بگذرانید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

۸ در ‫۷ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۱۹ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۰۶:۰۰ نوشته:

ازبرای دوستانی که در کار وصله پینه کردن قند پارسی اند ، گواهی از خود خواجه می اورم:
شرح شکن زلف خم اندر خم جانان
کوته نتوان کرد، که این قصه دراز است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

عبد علی در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، سه‌شنبه ۲۳ مهر ۱۳۹۸، ساعت ۲۳:۳۴ نوشته:

با سلام و عرض ادب خدمت دوستان گرامی
من در چندین محفل شنیدم که جناب خواجه عظیم الشان این غزل را در وصف حال شب عاشورا و یاران سیدالشهدا ع سروده اند که با تفاسیری که شنیدم بسیار لذت بردم از سروده‌ی خواجه‌ی شیرازی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محسن در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۱ دی ۱۳۹۸، ساعت ۰۹:۴۰ نوشته:

تشکر از اقای رضا ساقی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سپیدار در ‫۶ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۹ اردیبهشت ۱۳۹۹، ساعت ۲۲:۵۸ نوشته:

هرچند خودم موافق « قصه» هستم. اما در مکاسب محرمه شیخ انصاری رحمت الله علیه بابی هست با عنوان تدلیس ماشطه( فریبکاری آرایشگر)که بخشی از این باب مربوط به وصل کردن موی انسان به انسان دیگه یا وصل کردن هر مویی به انسان هست که وصل الشَعر ( وصل کردن مو) نام داره.پس وصله به معنای مویی که وصل میشود هست و جایگذاری وصله به جای قصه بیراه هم نیست.بحث علمی همیشه خوبه اما لجاجت در معنای غلط خوب نیست.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمد رضا کشمیری در ‫۶ سال و ۱ ماه قبل، چهارشنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۳:۴۲ نوشته:

نخست موعظه ی پیر می فروش این است
که از مصاحب ناجنس احتراز کنید (حافظ)
نام کتاب : اخلاق ناصری نویسنده : الطوسی، الخواجة نصیر الدین جلد : 1 صفحه : 195
آداب شراب خوردن‌
چون در مجلس شراب حاضر شود نزدیک افضل ابنای جنس خود نشیند و از آنکه در پهلوی کسی نشیند که بسفاهت موسوم بود احتراز کند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ناصر در ‫۶ سال قبل، یکشنبه ۲۶ مرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۱:۴۵ نوشته:

آقارضاساقی برادرگل بازهم ممنون ومتشکربابت توضیحات خوبتون

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برگ بی برگی در ‫۵ سال و ۱۱ ماه قبل، شنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۹، ساعت ۱۸:۲۸ نوشته:

معاشران گره از زلف یار باز کنید
شبی خوش است بدین قصه‌اش دراز کنید
معاشران در اینجا یعنی حریفان یا هم نشینان که به یک منظور در جمع و مکانی حضور یافته اند، و در اینجا منظورِ آنان گره باز کردن از زلفِ یار و معشوق است. جمعِ معاشران و یار که فرد و یکی ست بیانگرِ این نکته است که یار همان معشوقِ ازلی ست، و گره از زلفِ یار گشودن استعاره از گشودنِ رازِ اوست. در مصراع دوم شب در اینجا یعنی لحظه ی حضور که از منظرِ عارفان خوش و لذت بخش تر از آن نیست و حافظ قصدِ آن دارد تا به این قصه( قصه‌ی گره گشایی از زلفِ معشوق)،‌ که همان گشودنِ رازِ عشق است این شب یا لحظه ی حضور را دراز و طولانی تر کند، همچنان که باز کردنِ گره از زلف موجبِ درازتر شدنِ زلف می شود خوش تر خواهد بود اگر این شب یا لحظه نیز به بلندایِ زلفِ معشوق باشد.
حضور، خلوت انس است و دوستان جمعند
و ان یکاد بخوانید و در فراز کنید

حضور یعنی همان شب یا لحظه‌ی خوش که بجز عاشق و معشوق کسی یا چیزی در میان نیست، یعنی فراغتِ کامل از ذهن و هر چیزِ بیرونی، که حافظ آن را خلوت اُنس می نامد و بجز دوستان که جمعند غیر یا دشمنی در این خلوت نیست تا شب و لحظه ی حضور را آشفته و خراب کند، در مصراع دوم " و اِن یکاد" اشاره دارد به آیه ای از قران که بمنظورِ مصون ماندن از چشم زخمِ حسودان می خوانند، و " فراز" که به غالبن به معنای بالا بکار می رود در اینجا معنایِ بستن را نیز تداعی می کند، پس حافظ که می خواهد تا این شب و لحظه ی حضور استمرار یابد از معاشران و دوستان می خواهد و اِن یکاد بخوانند و در فراز کنند، به یک معنی در قدیم وقتی آیه‌ی فوق را می خواندند به بالا فوت می کردند تا با شمیمِ این آیه‌ی قرآن هوا را عطرآگین کنند و تاثیرش بر چشمِ حسود بیشتر شود، اما معنایِ دوم این که در را بر رویِ حاسدان و بیگانگان با عشق فراز کنند یا ببندند تا حسود و بیگانه‌ای به این خلوتِ اُنس راه نیابد. در هر صورت مُراد مصون ماندنِ حافظ و معاشران و دوستان از چشم زخمِ حسودان است که شبِ خوش و لحظه ی حضور را خراب می کنند و فرصتِ گره گشاییِ زلفِ یار را از آنان می گیرند.

رباب و چنگ به بانگ بلند می‌گویند
که گوش هوش به پیغام اهل راز کنید
اما حافظ که در مطلع غزل قول گشوده شدن راز وصل به معشوق را داده است استدلال میکند که رباب و چنگ که ریتم زنده زندگی بر مدار نظم هستی میباشند به بانگ بلند ندا سر می دهند که ای اهل عالم ، با گوش هشیاری و خرد خود به این پیغام اهل راز گوش کنید که بر آنند تا راز حضرت معشوق و یا هستی مطلق را برای شما بیان کنند . اهل راز عرفایی مانند مولانا و حافظ و عطار هستند که به این راز مهم دست یافته و بنا دارند ما را نیز از آن آگاه کنند و حافظ در ابیات بعد به این رازها می پردازد .
به جان دوست که غم پرده بر شما ندرد
گر اعتماد بر الطاف کارساز کنید
اولین راز :
در اینجا حافظ به جان حضرت دوست که جان همه باشندگان عالم نیز می باشد سوگند می خورد که اگر انسان به الطاف حضرت دوست اعتماد کند هیچ غم و اندوهی به دل او راه نخواهد یافت .غم و اندوه گاهی برای از دست دادن دلبستگی ها بوجود می آیند و گاه برای بدست نیامدن آنها .برای مثال شخصی به معشوق زمینی خود نمی رسد و گاه این غم را تا پایان عمر با خود حمل و با آن زندگی میکند و یا عزیزی را از دست میدهد و غم فقدان او هرگز رهایش نمی کند . همچنین ما برای بدست نیاوردن و یا از دست دادن اموالی در حزن و اندوه میشویم ، برای عارف همه این چیزها حزء آفلین و غروب کنندگان هستند و به همین دلیل مانند ابراهیم خلیل غروب کنندگان را دوست ندارند و با غروب آنها غم و اندوهی به دل راه نخواهند داد. عرفا تنها یک غم را جایز میدانند و آن غم فراق از حضرت معشوق است که آن غم را نیز بسیار شیرین و لذت بخش در می یابند .
میان عاشق و معشوق فرق بسیار است
چو یار ناز نماید شما نیاز کنید
راز دیگر حضرت معشوق ناز اوست و اینکه هرچقدر او ناز میکند انسان باید بر نیاز و فقر خود نسبت به او پافشاری کند تا به وصل او برسد زیرا معشوق برای آزمودن صحت ادعای عاشق پیوسته ناز کرده و او را از خود می راند و حضرت معشوق با آزمودن انسان در پی راستی آزمایی عشق او به خود می باشد تا ثابت شود در بین دو انتخاب مادی و الهی ، میل او به کدام جهت است
و این ناز فراق و دوری انسان از خدا یا هستی مطلق را رقم میزند وگرنه خدا که بالفطره از رگ گردن و یا رگ قلب به انسان نزدیکتر است و بلافاصله پس از آنکه انسان آسمان درون خود را باز کند حضرت معشوق را در آغوش خواهد کشید و خلوت انس او با حضرتش به جمع دوستان بدل خواهد شد .
نخست موعظه پیر صحبت این حرف است
که از مصاحب ناجنس احتراز کنید
راز سوم برگزیدن پیر یا انسان به حضور رسیده ای مانند حافظ و مولانا میباشد و البته اولین موعظه پیر این کلام است که انسان سالک از مجالست و مصاحبت با انسان هایی که از جنس عشق نیستند و هنوز در بند این جهان فرم و در ذهن گرفتار هستند پرهیز کند و دلیل این امر تاثیر منفی اینگونه اشخاص بر روی شخص سالک طریق عشق است که خطر بازگشت از این راه دشوار را به همراه دارد . پس شایسته است سالک هم جنس خود را برای دوستی و مصاحبت انتخاب کند .
هر آن کسی که در این حلقه نیست زنده به عشق
بر او نمرده به فتوای من نماز کنید
در ادامه بیت قبل می فرماید چنین انسان هایی که دل در گرو چیزهای آفل این جهانی داشته و همه تمرکز و افکار و ذهنیت آنها بر حول محور این چیزها از قبیل پول و مقام و منزلت اجتماعی و باورهای سیاسی و مذهبی و حتی همسر و فرزندان خود
و زیبایی چهره و اندام ، جوانی و سلامتی جسمانی و .....
میگردد و بجز این چیزها حرفی دیگر برای گفتن ندارند ،پس آنها در حلقه عشق نبوده و دلها شان به عشق زنده نیست و طبعاً مصاحب خوبی برای انسان عاشق نیستند ، بلکه مردگانی هستند که باید بر آنان نماز میت خواند هرچند به ظاهر زنده و در قید حیات هستند .
وگر طلب کند انعامی از شما حافظ
حوالتش به لب یار دلنواز کنید
حافظ در انتها میفرماید اگر بخواهد در ازای گشودن این رازها برای زنده شدن به حضرت معشوق انعام و یا دستمزدی طلب کند او را حواله به لب آن یار دلنواز دهید یعنی که او با وصال به حضرت معشوق جزای این آگاهی بخشی و راهنمایی انسانها را خواهد گرفت و چه انعامی ارزشمند تر از آن وجود دارد ؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فخری یزدی در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۳۰ آذر ۱۳۹۹، ساعت ۱۷:۱۸ نوشته:

بسیار ممنون از اقای رضا ساقی،و اقای ناصر از نظریه های بسیار عالی که نوشتن

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فخری یزدی در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۳۰ آذر ۱۳۹۹، ساعت ۱۷:۲۱ نوشته:

بسیار ممنون از اقای رضا ساقی و اقای ناصر بخاطر ارایه نظرات بسار جالب و به نظر من درست

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فرزاد ر.سرشت در ‫۴ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۴:۱۰ نوشته:

سلام

اولا که من از ادبیات واقعا چیزی نمیدونم و اگر اینجام ، دلیلش ، ... . این ۳ نقطه، به دلیل توقف طولانیه خودم بود که بخوام چیزی برای بیان دلیلش پیدا کنم، که نکردم. دلیل هست، چیزی برای توصیف و تشریحش نیست.

بگذریم...

خلاصه یکی دو سالی هست که میام اینجا برای معانی، تفسیر و تلفظ برخی کلمات و نحوه صحیح خواندن شهری که به نوعی بهش رسیدم.

و اصلی ترین دلیل، فهمیدنِ دقیقِ جوابِ پرسشها ، از معانی اشعار.

ممکنه صحبت هام طولانی بشه، ولی همیشه ، همه چیز رو توضیح میدم ولی سعی میکنم کوتاه باشه.

تو این مدت ، گاهی نظرها رومیخوندم، ولی این بار ناخودآگاه، همه ی نظرها رو خیلی با دقت و تا انتها خوندم.نمیدونم چرا.

چیزایی که *"فقط "* نظر من هست:

ا.به نظرم ، اینکه "وصله" درسته یا ، "قصه" یا " غصه" ... واقعا فرقی نمیکنه. چرا؟ جوابش میشه ، موارد بعدی.

۲. فکر نمیکنم که حافظ ، تا این حد پیچیده بوده باشه. و پیچیده ، اشعارش رو سروده باشه.

جسارت و بی ادبی من رو ببخشید ولی خودمون (اول خودم)، رو از روی اون صندلی استادی بلند کنیم و بسینیم زمین . خیلی باید ساده تر از اینها به این اشعار نگاه کرد. به سادگی و صداقتِ یه دختر بچه ۷،۸ ساله و اابته علم و سواد یه نوجوان بیست، بیست و چند ساله.

۳. تا جایی که من میدونم، به اینها شعر (حالا غزل یا در جایِ دیگه ، چیزهِ دیگه)میگن، و نه معما.

۴.اینکه چی صحیح هست، بستگی به خود خواننده داره که در چه شرایطی باشه (منظورم معنیه شعر هست و نه خود شعر) . هر کس بسته به شرایطِ خودش ، برداشت متفاوتی از معانی میتونه داشته باشه.

۵.

"جای بحث نداره" ، اشتباهه؛

"باید بحث کرد" ، اشتباهه؛

"قاطع بودن"، اشتباهه؛ نبودنش هم اشتباهه.

حالا همه ی ِ اینها ، چرا؟ چون هر کدوم باید به جای خودش ، به وقت خودش، و به شکل خودش وجود داشته باشه. اینجا جای بحث هست، اما بحث و نه، به جون هم افتادن.

به خدا اگر ^حافظ میدونست که قراره دوستان ، سر معانی یا نگارش صحیح اشعارش، بحثشون بالا بگیره، شاید هیچ وقت شعری از او ، سروده نمیشد.

۶.حالا در شرایطی که من بودم، برداشت من این بود:

شبی خوش است، بدین قصه اش دراز کنید.

معنی و تفسیری که ازش داشتم خیلی جالبه . چون اصلا تفسیرش این نیست و منم این رو میدونم، اما در شرایطی که قرار داشتم، درست ترین بود.

شده بعضی وقتها، بعضی شبها، دوست نداشته باشید ، صبح شه. یا دوست دارید، اون شب، حالا حالاها ، شب باقی بمونه و هوا روشن نشه.

به دلیل حال خوبتون یا حال بدتون.

من تو این شرایط بودم و چون حالم خیلی بد بود، میخواستم شب باقی بمونه . از ترس واقعی بودن اتفاقی که برام افتاده بود. نمی خواستم باهاش روبرو شم.

یا یه شبهایی، زیباییش و و شیرینیش به طولانی بودنشونه. مثل شب یلدا.

حالا برداشت‌ من:

شبی خوش است، بدین قصه اش دراز کنید.

چه شب خوبیه، به همین شکل(طریق ، منوال)ادامه بدید که طولانی بشه و اجازه ندید، تمام شه.

میدونم ( دور از جون همه)، برداشت احمقانه ای بود. ولی در شرایط من، درست ترین بود.

۷. در جواب فرق بین " میان عاشق و معشوق فرق بسیار است" و " ... حائل نیست"، اساتید بسیار کامل و خوب و تمیز ، توضیح دادند.

منم جسارت میکنم و برداشت خودم رو ، مختصر میگم. بزرگواران، بزرگواری کنند و اساتید به رسم استاد و شاگردی، این جسارت من رو ندید بگیرند ، لطفا.

فرق بسیار است : ساده اش اینه که در روابط عاشقانه، زن یک وظیفه داره، مرد یک وظیفه دیگه.

زن ناز کرد، قهر کرد، لوس شد، مرد باید نازش رو بکشه، آشتی کنه، پیش قدم شه . و ، و ، و

حائل نیست: هیچ چیزی، مخفی و پوشیده از هم ندارند. رازی ندارند که طرف مقابل ، ندونه

این عشقِ میان زن و مرد بود.

خالق و مخلوق ، یک شکل دیگه . که معلومه و گفتن نداره.

شخص به مادر ، یک شکلِ دیگه، به خانواده یک شکل دیگه، به اموالش هم یه شکل دیگه.

پر حرفی کردم

واقعا من رو ببخشید

همه اینها نظرات شخصی من بود.

به هیج وجه هم، جسارت و بی ادبی ، به هیچ شخص، فرد، جمع یا قشری نکردم.

باز هم من رو ببخشید.

موفق باشید.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

احمد آذرکمان ۰۴۹۰۳۰۰۶۶۹.a@gmail.com در ‫۴ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۷ فروردین ۱۴۰۱، ساعت ۱۱:۴۴ نوشته:

معاشران گره از زلف یار باز کنید

شبی خوش است بدین »وصله« اش دراز کنید

- گلوله ی پشم به گیسو می آویختند و روغن می زدند تا از دور زیبا بنماید.

آن تکه را وصله می نامیدند.

لطایفی از الاغانی، ترجمه ذکاوتی قراگزلو، آینه پژوهش، سال بیست و نهم، شماره دوم، خرداد و تیر ۱۳۹۷

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

در سکوت در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۱، ساعت ۱۲:۳۹ نوشته:

این غزل را "در سکوت" بشنوید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فرانسوا کاظمی‌نیا در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۱۲ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۰۰:۱۲ نوشته:

مجتبی مینوی در لینک زیر، طی مصاحبه‌ای با نجف دریابندری و شفیعی کدگنی می‌گوید، «شبی خوش است وُصله‌‌اش دراز کنید» درست است. وُصله به معنی «گیسوی اضافی» و مسعود فرزاد به اشتباه «قصه» گذاشته است:

پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محسن جهان در ‫۴ سال و ۱ ماه قبل، یکشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۱، ساعت ۱۲:۰۴ نوشته:

تفسیر بیت ۵:

انسان‌های بی‌نیاز از الطاف الهی دچار کبر و خود پسندی بوده و هیچگاه طعم عاشقی را نخواهند چشید و در گمراهی بسر خواهند برد.

حافظ علیه الرحمه نیز در این بیت به همین نکته اشاره می‌فرماید؛ که آنچه میان عاشق و معشوق فرق می‌گذارد همانا ناز معشوق و نیاز عاشق است.

ما آدمیان بجز طلب و اظهار نیازمندی به آن قادر متعال راهی نداریم. و این راه نیکبختی و عاقبت بخیر شدن است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

هیچ ... در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۳ دی ۱۴۰۱، ساعت ۰۰:۳۰ نوشته:

شعری بس جانفزاست که انسان‌ رو چندی به تفکر توجه به حالت دل وامیداره

مخصوصا این بیتی که میفرماید حضرت لسان الغیب که:

میان عاشق و معشوق فرق بسیار است

چون یار ناز نماید شما نیاز کنید

در مقابلش بیتی از خود حضرت قرار میگیره که میفرماید

میان عاشق و معشوق هیچ حائل نیست

تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز

مرتبه عشق در کالبد معشوق بیشتر تجلی بیشتری دارد...

به نظر "براو چومرده به فتوای من نماز کنید" تجملی مضاف بر زیباییه

چون مقایسه کردن کسی که در این حلقه نیست زنده به عشق با یک مرده،مرتبه شخصیت این فرد را یا"هرآنکسی"را بهتر پایین میاره

و خب بر مصرع قبل هم مرتبطه که هرکسی که به عشق زنده نیست همچون مرده است که زندگیش بدرد نمیخوره پس به فتوای منی(که چیزی از شرع نمیدانم و اسباب سنجشم فقط عشق است)برا تثبیت مرگ او یا بهتر زنده نبودن او نمازموت بخوانید

هرچند که تفهیم ابیات است که حافظ را منحصرکرده نه تعلیمِ لغات... :)

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

شهزاد امیری در ‫۳ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۷ بهمن ۱۴۰۱، ساعت ۲۰:۰۱ نوشته:

رباب و چنگ به بانگ بلند می‌گویند

در مصرع بالا واژه "رباب" تلفظ درستش "رُباب" است. رُباب آله موسیقی است و چنگ نیز آله موسیقی و در اینجا معنی میدهد. ولی اگر رَباب تلفظ شود، آن زمان معنی واژه تغیر میکند و رَباب به معنی ابر، ابر سفید است که هیچ معنی نمی دهد. به هر حال این تلفظ رَباب به معنی واقعی اشتباه است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

همیرضا در ‫۳ سال و ۷ ماه قبل، شنبه ۸ بهمن ۱۴۰۱، ساعت ۰۹:۳۵ پاسخ داده:

با سپاس، خواهشمند است عنوان بفرمایید این موارد مستند به متن خاصی است یا بر اساس نحوهٔ خوانش «رباب» در منطقهٔ خاصی صحبت می‌فرمایید. من در فرهنگهای لغت به تعدد و تکرار «رباب» را در معنای «ساز موسیقی» به فتح «را» حرکت‌گذاری‌شده دیده‌ام. نمونه:

پیوند به وبگاه بیرونی

همچنان که استاد فرح‌اندوز نیز در خوانش این شعر (در دسترس زیر متن شعر) همین نحوهٔ خوانش را انتخاب کرده‌اند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

زینب روزبهانی فر در ‫۲ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۱۱ آذر ۱۴۰۲، ساعت ۰۰:۱۲ نوشته:

سلام خدمت همه دوستان گرامی

به نظر بنده تمامی کلمه هایی که در نسخ مختلف اومده (قصه، وصله، حیله) در این مصرع «شبی خوش است بدین قصه اش دراز کنید» دارای وجاهت و کاربرد هست. پیش از هر چیز باید توجه کنیم که شب در این بیت معنی استعاری زلف یار رو داره و به این ترتیب در بیت ایهام تناسب ایجاد می کنه. خود کلمه قصه هم ایهام دارد و علاوه بر معنی داستان که میتواند با شب ایهام تناسب داشته باشد به معنی بخشی از مو است بنا بر این می توان معنی بیت را به این چند صورت برداشت کرد

شب زلف یار را با باز کردن گره از آن مانند قصه ای بلندتر کنید

و اگر کلمه مورد نظر حیله باشد

شب زلف یار را با حیله باز کردن گره از زلف بلندتر کنید

همچنین اگر بنا به نظر برخی دوستان و مطابق برخی نسخ وصله هم صحیح باشد باز شب استعاره از زلف یار است و نه شبانگاه

پس به نظر بنده مناسب تراست که کلمه شب و قصه را با هم دارای ایهام تناسب بدانیم و نه تناسب. ضمنا دوست ناشناسی که اصرار داشتند این کلمه وصله به ضم واو است بهتر بود میفرمودند این واژه تلفظ عربی وصله فارسی به فتح واو هست که به معنی افزودن و اضافه کردنه و در فرهنگ المعانی قابل مشاهده است

شب زلف یار خوش است و با این وصله (افزودن بر طول زلف) آن را بلندتر کنید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

زینب روزبهانی فر در ‫۲ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۱۱ آذر ۱۴۰۲، ساعت ۰۰:۲۷ نوشته:

نکته ی دیگه ای که در این شعر نظر من رو جلب کرد عبارت «در فراز کنید» هست، به نظر دوستان ایا فراز کردن کردن در این جا به معنی بستن هست یا گشودن؟! چون در فرهنگ ها در هر دو معنی اومده، آیا منظور این است که در را روی بیگانه ها ببندید یا با خواندن وان یکاد به خدا توکل کنید و در را روی همه باز کنید. راستش به نظر خودم و با توجه به همه بحث و نظرهایی که پیرامون همه شعرها می خونم انگار حافظ داره این حرف رو به مخاطباش میزنه و هر دو معنی هم می تونه درست باشه در رو روی کسانی که با حال و هوای ما بیگانه هستند ببندیم یا خودمون رو به خدا بسپریم و همه رو به جمع خودمون راه بدیم این البته ظن من هست که به قول مولوی با اون یار حافظ شدم اگر کسی نظر دیگه ای داره خوشحال میشم بنده رو هم در اون شریک و سهیم کنه

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا از کرمان در ‫۲ سال قبل، شنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۵۲ پاسخ داده:

سلام

زینب خانم گرامی فراز به معنی بالا میباشد وربطی به باز وبسته بودن درب ندارد.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

زینب روزبهانی فر در ‫۲ سال قبل، شنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۶:۴۵ پاسخ داده:

آقای رضا حتا اگر من ادبیات فارسی نخونده بودم کافی بود در لغتنامه دهخدا واژه فراز و عبارت فراز کردن رو جستجو می کردم تا مطمئن باشم علاوه بر معنی (بالا) فراز به معنی بسته و فراز کردن به معنی بستن (هم) هست شما هم به لغتنامه دهخدا مراجعه کنید. نکته ای که من پرسیدم کابرد این اصطلاح در این جا بود که آیا به همون معنی بستن هست یا منظور دیگه ای در میان بوده

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا از کرمان در ‫۲ سال قبل، شنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۸:۱۷ پاسخ داده:

سلام مجدد

من جسارت نکرده باشم بنده هم متوجه سوال شما شدم ولی بنظر حقیر از میان کاربرد معانی مختلف کلمه فراز که فرمودید همان بالا از همه صحیح تر است گرچه مثلا در حاشیه های بالا جناب رضا ساقی معنای بستن درب را برداشت کرده‌اند مثل حضرتعالی، ولی معمولا برای جلوگیری از چشم زخم وان یکاد میخوانند وبه بالا واطراف خود فوت میکنند واگر مقصود فقط بر هم نخوردن خلوت انس با بستن درب بود نیاز به وان یکاد خواندن نبود درب را میبستن یا بگفته‌ای فراز میکردن وخلاص، نقش وان یکاد چی بود این وسط

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بابک چندم در ‫۲ سال قبل، شنبه ۳ شهریور ۱۴۰۳، ساعت ۰۲:۲۱ پاسخ داده:

رضا جان

به شما که اهل ادبی توصیه می کنم این " درب" را از زبان و قلم بیاندازی که همانقدر بی سر و پا و غلط اندر غلط است که "جوب" در جای "جوی"...

در فارسی "در" درست است و از ریشه دوروا (durva) در پارسی کهن میاید.

این درب کذایی از هچل هفت نویسیهایی است که گویا از زمان قاجار به راه افتاد و درِ فارسی و بابِ عربی را سرهم کرده و این معجون را ابداع کردند، مثلاً در نوشته های عزیز السلطان (ملیجک) به وفور بر میخوریم به " امروز رفتم درب خانه/درب منزل " که منظورش کاخ ناصرالدین شاه است...

باری

لغت ساختگی دیگری که آنهم همه گیر شده و همگان به اشتباه فکر می کنند که اصالت و پیشینه کهن دارد "واژه" است که قدمت استعمال و معنی کنونیش به یک قرن هم نمی رسد! و برای احتراز از خدای ناکرده استفاده از لغت (از ریشه یونانی لوگوس/لوغوس) و کلمهٔ عربی وارد معرکه شد...

در زبانهای کهن:

اوستایی "واچاه vacah" برابر بوده با بیان/سخن و لغت

در پارسی میانه (ساسانی) واز (wāz) برابر با لغت/کلمه و بیان، ولی هیچ نشانی از واژه نیست که نیست...

واژ waž در زبان پارتها/اشکانیان (پهلوی) موجود بوده برابر با "گو/بگو say" و "بیان (کن/کردن) و سخن (گو/گفتن) speak"...

در ادبیات کلاسیک فارسی نیز هیچگاه واژه را نیافتم خلاصه که " یا من ندیدم یا اونشان ندارد"...

فقط جهت اطلاع

سرت شاد

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا از کرمان در ‫۲ سال قبل، شنبه ۳ شهریور ۱۴۰۳، ساعت ۰۸:۳۰ پاسخ داده:

درود خدا بر شما

از توصیه وآموزش شما دوست گرامی ممنونم در پاسداشت زبان وادب پارسی برایتان آرزوی توفیق دارم شاد باشی عزیز

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

kaveh kaveh در ‫۲ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۲۶ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۲۲:۰۹ نوشته:

بنام او آنچه در این غزل بلکه چکیده کل دیوان خواجه بلکه هدف آفرینش منظور نظر عشق است و دیگر هیچ که به زیبایی می فرمایند

هر آن کسی که در این حلقه نیست زنده به عشق

بر او نَمُرده به فتوایِ من نماز کنید

رفقا تا دیر نشده برویم و عاشق شویم که باقی اضافات است چرا که در جای دیگر می فرمایند

عاشق شو ارنه روزی کار جهان سرآید

ناخوانده نقش مقصود در کارگاه هستی

در پناه خدا

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمد مقدم در ‫۲ سال و ۵ ماه قبل، پنجشنبه ۹ فروردین ۱۴۰۳، ساعت ۲۱:۵۷ نوشته:

هرآنکه دلش زنده شد به عشق

شب و روز به سیرتش سجده کنید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمد مقدم در ‫۲ سال و ۵ ماه قبل، پنجشنبه ۹ فروردین ۱۴۰۳، ساعت ۲۲:۰۴ نوشته:

احساس شاگرد حافظ اینه : هرآنکه دلش زنده شد به عشق ، شب و روز به سیرتش سجده کنید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمد مقدم در ‫۲ سال و ۵ ماه قبل، پنجشنبه ۹ فروردین ۱۴۰۳، ساعت ۲۲:۲۵ نوشته:

سرود عشق بخوانید و در فراز کنید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمد مقدم در ‫۲ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۱۲ فروردین ۱۴۰۳، ساعت ۰۷:۲۹ نوشته:

در باره بیت ۱ : گره از زلف باز کردن و شانه کردن مو و مشاطه پرستی که معمولا موی آشفته و مجعد رو صاف می‌کنه یعنی تبدیل کردن کثرت به وحدت یا کاری کنیم که در عین شلوغی نظم رو هم ببینیم ، شلوغی های عالم گیجمون نکنه ، اگر چه احاطه جزء بر کل محاله ولی کمی تلاش کنیم موجودات رو از افق وسیعتری نگاه کنیم ، مثلاً من به این نتیجه رسیدم که افکارم و احساسم با « پهن صورتان» مثل گربه و میمون اشتراکات زیادی و ...

بعضی ها میگن خود انسان کله و جهان جزء هستش و دیدن شکل کلی جهان برای انسان ممکنه

درک وحدت وجود با زیر سوال بردن کثرات عالم ممکن نیست ، افراد تعصبی و جزم اندیش و خود خواه ره به جائی ببرند ، دراین زمانه هویت جنسی انسان نه ۲ تا ( آقا و خانم) بلکه بین ۱۰ تا ۵۰ تا دیده میشه و... .

ما باید به این نکته برسیم که کره زمین فقط متعلق به انسانها نیست اتفاقا خیلی از حیوانات از قبل بودن و این مائیم که اومدیم و جای اونها رو تنگ کردیم . منظورم اینه که همه موجودات رو ( کثرت ها رو) به رسمیت بشناسیم تا درک درستی از وحدت وجود داشته باشیم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بهروز صفاییان حقیقی در ‫۲ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۳ خرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۱۰ نوشته:

در بیت اول مصرع دوم وصله مناسب نمی‌نماید زیرا خواجه همواره به حسن خداد معشوق معتقد و معترف است وصله که وسیله ای آرایشی برای درازتر و بیشتر جلوه دادن موی می باشد بعید می‌نماید که منظور نظر شاعر باشد زیرا ایشان جمال یار را مستغنی از آب و رنگ و خال وخط می دانستند و کاستی ها و نقایص را به خود منتسب دانسته و جمال یار بری از هر عیب و ایراد بوده

زعشق ناتمام ما جمال یار مستغنیست. به آب و رنگ و خال و خط چه حاجت روی زیبا را

وصله به ضمه واو اضافه نمودن مو یا همان اکستن شن امروزی می باشد

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بهروز صفاییان حقیقی در ‫۲ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۳ خرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۴۴ نوشته:

در گلستان سعدی در سیرت پادشاهان حکایت ۱۳ در فراز کردن به معنی بستن آمده و در لغت نامه های معتبر نیز ابتدا به بستن اشاره شده است حال هوای شعر نیز موید محکم کاری است تاکید بر خلوت انس نیز جلو گیری از ورود اغیار و پریشان نشدن جمع را تداعی می‌سازد ولی با این همه حافظ بعلت منشوری بودن اشعارش و رندی خاص وی شاید هر دو را ملحوظ داشته و این بیت هم جز ابیات مناقشه بر انگیز است.

به روی خود در طماع باز نتوان کرد

چو باز شد به درشتی فراز نتوان کرد. سعدی گلستان

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ابراهیم حاج‌محمدی در ‫۲ سال قبل، دوشنبه ۲۲ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۳:۲۸ نوشته:

درود. مصرع دوم از بیت نخست همان (قصّه) صحیح است. لیکن نه به معنای (داستان) بلکه بمعنی گیسوی گره‌ زده شده است. و ظاهرا به ضمّ حرف اول باشد. و این کلمه در زبان شیرازی‌ها در زمان حضرت حافظ متداول بوده است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا از کرمان در ‫۲ سال قبل، شنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۵۵ پاسخ داده:

جناب حاج محمدی سلام

بنده در هیچ فرهنگ لغتی این معنی که شما فرمودید یعنی گیسوی گره زده ندیدم امکان داره راهنمایی بفرمایید .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

امیر "گمنام" در ‫۲ سال قبل، سه‌شنبه ۲۳ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۲۳:۴۸ نوشته:

درود بر حافظ دوستان گرامی شرح صوتی این غزل را می توانید در کانال تلگرامی زیر گوش کنید: پیوند به وبگاه بیرونیl

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر صحافیان در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، شنبه ۲۹ دی ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۳۴ نوشته:

هم نشینان عشرت‌جو، گره زلف معشوق را باز کنید( زیباتر و خوش‌بوتر شود) شبی سرشار حال خوش است که با حکایت دارازی گیسوی یار طولانی‌تر خواهد شد( خانلری: گره زلف- بدین وصله: گره)
۲-محفل حضور و خلوتی است برای انس دل‌ها و دوستان صمیمی جمع‌اند، آیه " و ان یکاد" برای دورباش چشم زخم بخوانید و در را بر نامحرمان ببندید.
۳- موسیقی برآمده از رباب و چنگ(پر کاربرد در محفل عرفانی) با صدای بلند می‌گویند که به این پیغام اهل راز گوش جان بسپارید( واج آرایی حرف ب که با توجه به بسته شدن لب‌ها هنگام ادای آن با راز ارتباط دارد)
۴- سوگند به جان معشوق(در اتصال به معشوق حقیقی دیده می‌شود) اگر به الطاف کارساز حق دل سپارید، غم بر شما چیره نشود و پرده اسرارتان را پاره نخواهد کرد(خانلری: پرده شما)
۵-تفاوت زیادی میان عاشق و معشوق است(از جهت رتبه، شان و جایگاه) چون او بی‌نیازی ورزد شما سراسر نیاز شوید(صفات مرید راستین: سیزدهم نیاز است، باید که در هیچ مقام از دست ندهد و اگرچه در مقام ناز می‌افتد خود را با تکلف با عالم نیاز می‌آورد که نیاز مقام خاص عاشق است و ناز مقام خاص معشوق، مرصادالعباد،۲۶۰)
۶- نخستین پند پیر هم‌نشین این است که از هم‌نشین ناسازگار( ناهم‌سو با هدف سلوک)دوری کنید.
۷- آری هر که دلش در این جمع، زنده به عشق نیست(تولد دوباره نیافته) به فتوای من بر او نماز میت بخوانید( در ارتباط کامل با بیت: هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق...غزل۱۱ و از هزاران اندکی زین صوفیند-/باقیان در دولت او می‌زیند -نقل معروف:از هزاران تن یکی تن صوفی‌اند{زنده‌اند} دفتر دوم مثنوی))
۸- و چون حافظ از شما درخواست و خواهشی داشت، به لب شیرین معشوق دلنواز حواله‌اش دهید.
آرامش و پرواز روح

پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

خلیل شفیعی در ‫۱ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۱۴:۵۷ نوشته:

✨ معاشران! گره از زلف یار باز کنید / شبی خوش‌ است بدین قصه‌اش دراز کنید

در جمع یاران، گره از زلف یار بگشایید؛ یعنی موانع را بردارید تا نزدیکی و صمیمیت بیشتر شود. این شب خوش و دلپذیر، با ادامه دادن این قصه‌ی شیرین، دلنشین‌تر خواهد شد.

✨ حضور خلوت اُنس است و دوستان جمعند / و اِن یَکاد بخوانید و در فراز کنید

اکنون که محفل اُنس برپاست و دوستان حاضرند، برای دفع چشم‌زخم آیه‌ی «و اِن یکاد» را بخوانید و در خلوت را ببندید تا این صفای یگانگی حفظ شود.

✨ رَباب و چنگ به بانگ بلند می‌گویند / که گوش هوش به پیغام اهل راز کنید

نوای سازها بلند است و معنایی در خود دارد؛ می‌گوید با دلی آگاه و گوشِ هوشیار، پیام اهل دل را بشنو، نه فقط صدا را.

✨ به جان دوست که غم پرده بر شما ندرد / گر اعتماد بر الطاف کارساز کنید

به جان یار، اگر کار را به لطف یار (یا خداوند کارگشا) بسپارید، غم راهی به دل شما نمی‌یابد.

✨ میان عاشق و معشوق فرق بسیار است / چو یار ناز نماید، شما نیاز کنید

رابطه‌ی عاشق و معشوق نابرابر است؛ ناز از یار و نیاز از عاشق زیبنده است. این قانون عشق است.

✨ نخست موعظه‌ی پیر صحبت این حرف است / که از مصاحب ناجنس احتراز کنید

نخستین پند بزرگانِ آگاه آن است که از هم‌نشینی با افراد ناباب و ناجنس دوری کنید، که خلوت جان را آلوده می‌کنند.

✨ هر آن کسی که در این حلقه نیست زنده به عشق / بر او نمرده، به فتوای من نماز کنید

اگر کسی در حلقه‌ی عاشقان نباشد و دلش با عشق نتپد، در حقیقت مرده است، گرچه راه می‌رود؛ پس بر او نماز میت بخوانید.

✨ وگر طلب کند انعامی از شما حافظ / حوالتش به لب یار دل‌نواز کنید

و اگر حافظ، پاداشی طلب کرد، دلش را به لب شیرین یار حواله دهید، که آن تنها پاداشی‌ست که آرامش می‌دهد.

⬅️ خلیل شفیعی ( مدرس ادبیات فارسی)

اردیبهشت ماه ۱۴۰۴

پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

خلیل شفیعی در ‫۱ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۰۶ نوشته:

نگاه دوم : عناصر برجسته‌ی غزل ۲۴۴

✨ معاشران! گره از زلف یار باز کنید / شبی خوش‌ است بدین قصه‌اش دراز کنید

دعوت به زدودن موانع میان دل‌ها و ایجاد صمیمیت

لذت از شب وصل، با کش‌دادن و ادامه‌ دادن لحظه‌های خوش

اهمیت قصه و گفت‌وگو در کنار یار، برای طولانی‌ کردن حال خوش

✨ حضور خلوت اُنس است و دوستان جمعند / و اِن یَکاد بخوانید و در فراز کنید

اشاره به فضای خلوت و معنوی همراهان رازدار

توصیه به حفظ حرمت و حفاظت از لحظه‌های ناب با قرائت آیه‌ی «و إن یکاد»

تأکید بر در بستن و نگه‌داشتن صفای محفل از چشم بد و مزاحمان

✨ رَباب و چنگ به بانگ بلند می‌گویند / که گوش هوش به پیغام اهل راز کنید

موسیقی به‌عنوان واسطهٔ انتقال پیام معنوی

توصیه به شنیدن آگاهانه و دل‌سپردن به پیام‌های پنهان اهل راز

اهمیت دریافتن معنا از دل صداها، نه صرفاً شنیدن آن‌ها

✨ به جان دوست که غم پرده بر شما ندرد / گر اعتماد بر الطاف کارساز کنید

تأکید بر ایمان و توکل به یار (یا نیروی برتر)

آرامش در گروی اعتماد به لطف کارساز

اطمینان از نرسیدن اندوه به دل اگر دل به یار بسپاری

✨ میان عاشق و معشوق فرق بسیار است / چو یار ناز نماید، شما نیاز کنید

ترسیم رابطه‌ی عاطفی در محور ناز و نیاز

شناخت جایگاه خود در نسبت عاشقانه و احترام به این نقش

پذیرش قاعدهٔ زیبای رابطهٔ یک‌سویه در جهان عشق

✨ نخست موعظهٔ پیر صحبت این حرف است / که از مصاحب ناجنس احتراز کنید

توصیه به دوری از همنشینان نامتناسب و ناسازگار

هشدار نسبت به تأثیرات منفی معاشرت‌های آلوده

انتخاب دقیق دوستان برای حفظ صفای دل و جان

✨ هر آن کسی که در این حلقه نیست زنده به عشق / بر او نمرده، به فتوای من نماز کنید

عشق، شرط حیات حقیقی و معیار زنده‌دلی

تقبیح بی‌عشقی به عنوان نوعی مردگی پنهان

ارزش‌گذاری عرفانی بر زیستن با عشق، نه صرفاً زنده بودن

✨ وگر طلب کند انعامی از شما حافظ / حوالتش به لب یار دل‌نواز کنید

نشان از بی‌اعتنایی حافظ به انعام‌های مادی

غایت لذت و پاداش در نظر حافظ، رسیدن به لب یار است

لب یار به عنوان نماد همهٔ خواسته‌های روحی و شورانگیز

⬅️ خلیل شفیعی (مدرس ادبیات فارسی)

اردیبهشت ماه ۱۴۰۴

پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

باب 🪰 در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، جمعه ۹ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۰۵:۵۹ نوشته:

🌘🕯️🌒

"Open the Locks"
Unravel the Beloved’s knotted dark hair
This night is sweet, let the tales fill the air
معاشران! گره از زلف یار، باز کنید
شبی خوش است، بدین قصه‌اش، دراز کنید

"Protect the Silence"
In this circle of presence, friends are near
Read Va-An-Yakâd, keep the devil’s eye from here
حضور خلوت انس است و دوستان جمعند
و ان یکاد بخوانید و در فراز کنید

🔹 Va-An-Yakâd was recited to guard stillness — from envy, from ego, from slipping back into mind.

"The Sound of Secrets"
The lute and harp, with voices high
Call for you to hear, and not pass by
Listen well to the mystic"s song
For in their words, great secrets belong
رباب و چنگ به بانگ بلند می‌گویند
که گوش هوش، به پیغام اهل راز کنید

"No Grief if You Trust"
By the soul of the Friend, no sorrow will last
If you trust the force that moves all things past
به جان دوست، که غم پرده بر شما ندرد
اگر اعتماد بر الطاف کارساز کنید

"Her Pride, Your Truth"
Between lover and Beloved, is a subtle game
When the Beloved teases, show a need without shame
میان عاشق و معشوق، فرق بسیار است
چو یار ناز نماید، شما نیاز کنید

"The Elder’s First Rule"
The elder’s first advice is sharp and true
Avoid talking to liars and flatterers too
نخست موعظه پیر صحبت این حرف است
که از مصاحب ناجنس، احتراز کنید

"Outside the Circle"
Whoever is not alive in love"s embrace
Is dead already, offer their funeral grace
هر آن کسی که در این حلقه نیست زنده به عشق
بر او نمرده، به فتوای من نماز کنید

"The Only Payment"
If Hafez asked you for a tip in return
Send him to Her lips, where all lovers burn
وگر طلب کند انعامی از شما، حافظ
حوالتش، به لب یار دلنواز کنید

🤖✨🎨 Image 🎨✨🤖

✨Unveiling Hafez—The Hidden Threads✨

۱. معاشران! گره از زلف یار..

(گره از زلف) gereh az zolf
Tangled knots of longing — or fate’s secret code
(یار) yâr
The Beloved — or your hidden self waiting to be unveiled
🔸 Risk: Mistaking it for flirtation blinds the sacred unraveling

۲. حضور خلوت انس است و..

(حضور) hozûr
Not just being there — real spiritual presence.
(خلوت انس) khalvat-e ons
Sanctuary of silence shared with souls that resonate.
(و ان یکاد) Va-An-Yakâd
Qur’anic verse of protection — or spiritual focus?
(فراز کنید) farâz konid
Raise what? The verse, the breath, the moment?
🔸 Risk: Take it as superstition or social chatter, and you miss the mystical shield of unity

۳. رباب و چنگ به بانگ بلند..

(رباب و چنگ) robâb o chang
Symbols of harmony — or the universe vibrating awake
(اهل راز) ahl-e râz
The knowers — are they people? inner voices? divine echoes
🔸 Risk: Hearing only music and missing the call will keep the message locked

۴. به جان دوست، که غم..

(جان دوست) jân-e dust
The soul of the Friend — the eternal anchor of trust.
(الطاف کارساز) altâf-e kâr-sâz
The grace that fixes without force — working behind all things.
🔸 Risk: If you need visible help, you may miss the invisible force that heals

۵. چو یار ناز نماید..

(ناز) nâz
Her proud retreat — a test? or an invitation?
(نیاز) niyâz
?Sacred yearning — is it weakness or worship
🔸 Risk: If you respond with ego, you’ve already failed the dance

۶. نخست موعظه پیر صحبت..

(پیر صحبت) pîr-e sohbat
The real elder — not by age but by inner light.
(ناجنس) nâjens
Not of your kind — flatterers, liars, misaligned beings.
🔸 Risk: Being around the wrong souls dims your fire before you even begin

۷. هر آن کسی که در این حلقه نیست..

(در این حلقه) dar in halghe
Not just a gathering — but the circle of awakened hearts.
(زنده به عشق) zende be eshq
Love isn’t an emotion — it’s the breath of real life.
🔸 Risk: Think it’s poetic and you miss the truth: without love, you"re already gone

۸. وگر طلب کند انعامی از شما، حافظ..

(لب یار) lab-e yâr
The lips of the Beloved — union, end, beginning.
(دلنواز) del-navâz
Heart-pleasing — or soul-burning truth disguised as sweetness
🔸 Risk: Thinking it’s romantic misses the kiss that shatters the self

Lenses of Fire & Mist — Watch Closely

• gereh az zolf (گره از زلف)
Unlocking the hidden, revealing the path to union.

• khalvat-e ons (خلوت انس)
The quiet space of true presence with the Friend.

• Va-An-Yakâd (و ان یکاد)
A verse to guard against envy, ego, and mind-noise.

• robâb o chang (رباب و چنگ)
Voices of the mystics, calling the soul to listen.

• altâf-e kâr-sâz (الطاف کارساز)
The gentle grace that heals without asking.

• nâz / niyâz (ناز / نیاز)
Her pride tests; your need proves.

• mosâheb-e nâjens (مصاحب ناجنس)
The wrong crowd — flatterers, liars, or heartless.

• zende be eshq (زنده به عشق)
Alive with love — or already dead inside.

• lab-e yâr (لب یار)
The only reward worth anything — Her lips.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر حافظ رهنورد در ‫۱۱ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۰۳ نوشته:

چند نکته درباره‌ی این غزل زیبا و بسیار لطیف؛

نخست معنای کلمه‌ی معاشران:فرهنگ‌های لغت، واژه‌ی معاشر را در معانی «دوست» و «همنشین» ضبط کرده‌اند؛ اما با توجّه به مستندات متنی، از دوره‌ی سلجوقیان به بعد، «مُعاشر» به‌علّت کثرت استعمال در بافت پادفرهنگی عصر سلجوقی، معانی جدیدی به خود گرفته است؛ این دلالت‌های جدید، معانی ریشه‌شناسانه‌ی «معاشر» را به حاشیه رانده و کاربرد عمومی یافته‌اند. «معاشر» در این بافتِ موقعیتی و فرهنگی، صفت فاعلی و به معنی «فردی عیاش و اهل بزم و طرب» در زمینه‌ی غیر اخلاقی بوده و در سده‌های بعد نیز، با همین دلالت کاربرد و رواج داشته است؛ برای نمونه، عبید زاکانی در بیتِ «گهی به کوی خرابات با مغان همدم / گهی معاشر و گه رند و گاه شاهدباز»، «معاشر» را با «رند» و «شاهدباز»، هم‌آیند و هم‌شمول آورده است.

مصرع دوم بیت اول هم ایهامی جذاب دارد. نخست معنی ظاهری مصرع این است که امشب شب خوشی‌ست و با باز کردن گیسوی یار شب را طولانی‌تر کنید(بیشتر گرد یار باشیم) معنای دوم اینگونه است که اگر شب خوش را صفت زلف یار بگیریم، با باز کردنش گیسوی یار طولانی‌تر و جذاب‌تر می‌شود.

در بیت دوم کلمه‌ی فراز مطلقن به معنای بستن آمده. خواجه می‌گوید زلف را که باز کردید شروع کنید به خواندن آیه‌ی دفع چشم‌ونظر و در را هم ببندید که کسی نبیند و چشم نزند.

درباره‌ی ترکیب پیر صحبت در بیت ششم، تاکنون چنین پیری در دیوان و در دیگر غزل‌ها دیده نشده؛ پس همان ترکیب آشنای پیر می‌فروش صحیح به‌نظر می‌رسد.

اما نکته‌ای هم از رندی حافظ در بیت ماقبل آخر بخوانیم. او در این بیت چونان مراجع فتوا می‌دهد؛ این ظرافت از دوجهت قابل بررسی‌ست. یکی این‌که‌ او با به‌کار بردن کلمه‌ی فتوا جایگاه علما را به سخره می‌گیرد و دوم این‌که او خود را مرجع آیین عشق می‌داند که فتوا می‌دهد.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر حافظ رهنورد در ‫۱۱ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۳۰ نوشته:

در جایی خواندم که دکتر مینوی در مصرع دوم بیت اول کلمه‌ی وُصلت را جایگزین کلمه‌ی قصّه می‌دانست

وُصلت در زبان عربی به‌معنای پاره‌ای از یک‌کل. تکّه‌ای از یک کل

معاشران گره از زلف یار باز کنید

شبی خوش است بدین (با این‌کار یعنی باز کردن گره) وُصلتش دراز کنید

آن تکه‌ی بسته شده‌ی مو را باز کنید تا موهای بلند یار افشان گردد.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی احمدی در ‫۳ ماه قبل، جمعه ۱۵ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۴۱ نوشته:

معاشران گره از زلف یار باز کنید                       شبی خوش است بدین قصه‌ اش دراز کنید

ای هم نشینان راه عاشقی بیایید گرهی را از زلف یار باز کنید . گره زلف یار چالش های راه عاشقی است که خود مسئله ها دارد و بحث ها می طلبد . حالا که دور هم در این شب خوش جمع شده ایم با داستان این گره ها این شب را طولانی کنید.

حضور خلوت انس است و دوستان جمعند                و ان یکاد بخوانید و در فراز کنید

دوستان جمع شده اند و خلوت انس ایجاد شده یعنی دوستان اینجا برای موانست خلوت کرده اند و غیر و نامحرم در میان ما نیست برای پیشگیری از حسادت حسودان آیه ان یکاد بخوانید و درها را ببندید تا نامحرمی وارد نشود.

رباب و چنگ به بانگ بلند می‌ گویند                      که گوش هوش به پیغام اهل راز کنید

سازهای رباب و چنگ با صدای بلند می گویند که آگاهانه گوش به پیغام کسانی دهید که اهل راز عاشقی هستند و از راز ها خبر دارند.راز، در واقع راز های خلقت و حقیقت جهان است که عاشقان واقعی به دنبال آنند و آن را می یابند.

به جان دوست که غم پرده بر شما ندرد                گر اعتماد بر الطاف کارساز کنید

قسم به جان دوست ( معشوق ) که اگر بر لطف کمکی او اعتماد کنید هیچ غمی به شما آسیب نمی زند.

میان عاشق و معشوق فرق بسیار است               چو یار ناز نماید شما نیاز کنید

عاشق و معشوق با هم تفاوت بسیار دارند. اگر معشوق ناز می کند شما باز هم اظهار نیاز کنید و به خاطر ناز از او دوری نکنید

نخست موعظه پیر صحبت این حرف است                که از مصاحب ناجنس احتراز کنید

اولین نصیحت بزرگ جمع این سخن است که از همنشین نامحرم و بدجنس دوری کنید.

هر آن کسی که در این حلقه نیست زنده به عشق             بر او نمرده به فتوای من نماز کنید

هر کسی که در این حلقه با عشق زنده نیست و با عشق ورزی زندگی نمی کند حتی اگر نمرده باشد با فتوای من بر او نماز میت بخوانید.از نظر حضرت حافظ معنای زندگی در عشق ورزی خلاصه می شود.« هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق»

وگر طلب کند انعامی از شما حافظ             حوالتش به لب یار دلنواز کنید

اگر حافظ از شما انعامی طلب کرد او را به یار دلنواز حواله کنید . من به لطف آن یار اعتماد فراوان دارم.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سناتور سنتور در ‫۱ ماه قبل، دوشنبه ۲۹ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۲۲:۱۰ نوشته:

یارا بهشت صحبت یاران همدم است

دیدار یار نامتناسب جهنم است

هر دم که در حضور عزیزی برآوری

دریاب کز حیات جهان حاصل آن دم است

سعدی جان

بیاموزمت کیمیای سعادت

ز هم‌صحبت بد، جدایی، جدایی

حضرت حافظ

صد سال اگر در آتشم مَهل بود

با آتش سوزنده مرا سهل بود

با مردم نا اهل مبادا صحبت

کز مرگ بتر صحبت نااهل بود

اوحدالدین کرمانی

صد سال در آتشم اگر رحل بود

آن آتش سوزنده مرا سهل بود

با مردم نااهل نباید صحبت

کز مرگ بترصحبت نا اهل بود

خواجه عبدالله انصاری

نخست موعظهٔ پیرِ صحبت این حرف است

که از مُصاحبِ ناجِنس اِحتِراز کنید

حافظ

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.

	غیرفعال و فعال کردن دوبارهٔ حالت چسبانی نوار ابزار به بالای صفحات
	راهنمای نوار ابزار
	پیشخان کاربر
	اشعار و ابیات نشان‌شدهٔ کاربر
	اعلان‌های کاربر
	ادامهٔ مطالعه (تاریخچه)
	خروج از حساب کاربری گنجور
	لغزش به پایین صفحه
	لغزش به بالای صفحه
	لغزش به بخش اطلاعات شعر
	فعال یا غیرفعال کردن لغزش خودکار به خط مرتبط با محل فعلی خوانش
	فعال یا غیرفعال کردن شماره‌گذاری خطوط
	کپی نشانی شعر جاری در گنجور
	کپی متن شعر جاری در گنجور
	همرسانی متن شعر جاری در گنجور
	نشان کردن شعر جاری
	ویرایش شعر جاری
	ویرایش خلاصه یا برگردان نثر سادهٔ ابیات شعر جاری
	شعر یا بخش قبلی
	شعر یا بخش بعدی

ورود به گنجور

غزل شمارهٔ ۲۴۴