بخش ۹۲ - عهدنامه و وصیتنامهٔ کسری برای هرمزد
نبشتند عهدی بفرمان شاه
که هرمزد را داد تخت و کلاه
چوقرطاس رومی شد از باد خشک
نهادند مهری بروبر ز مشک
به موبد سپردند پیش ردان
بزرگان و بیدار دل بخردان
جهان را نمایش چو کردار نیست
نهانش جز از رنج وتیمار نیست
اگر تاج داری اگر گرم و رنج
همان بگذری زین سرای سپنج
بپیوستم این عهد نوشین روان
به پیروزی شهریار جوان
یکی نامهٔ شهریاران بخوان
نگر تاکه باشد چو نوشین روان
برای و بداد و ببزم و به جنگ
چو روزش سرآمد نبودش درنگ
توای پیر فرتوت بیتوبه مرد
خرد گیر وز بزم و شادی بگرد
جهان تازه شد چون قدح یافتی
روانرا ز توبه تو برتافتی
چه گفت آن سراینده سالخورد
چو اندرز نوشین روان یاد کرد
سخنهای هرمزد چون شد ببن
یکی نو پی افگند موبد سخن
هم آواز شد رایزن با دبیر
نبشتند پس نامهای بر حریر
دلارای عهدی ز نوشین روان
به هرمزد ناسالخورده جوان
سرنامه از دادگر کرد یاد
دگر گفت کین پند پور قباد
بدان ای پسر کین جهان بیوفاست
پر از رنج و تیمار و درد و بلاست
هرآنگه که باشی بدو شادتر
ز رنج زمانه دل آزادتر
همه شادمانی بمانی به جای
بباید شدن زین سپنجی سرای
چو اندیشه رفتن آمد فراز
برخشنده روز و شب دیریاز
بجستیم تاج کیی را سری
که بر هر سری باشد او افسری
خردمند شش بود ما را پسر
دل فروز و بخشنده و دادگر
تو را برگزیدم که مهتر بدی
خردمند و زیبای افسر بدی
بهشتاد بر بود پای قباد
که در پادشاهی مرا کرد یاد
کنون من رسیدم به هفتاد و چار
تو راکردم اندر جهان شهریار
جز آرام وخوبی نجستم برین
که باشد روان مرا آفرین
امیدم چنانست کز کردگار
نباشی جز از شاد و به روزگار
گر ایمن کنی مردمان را بداد
خود ایمن بخسبی و از داد شاد
به پاداش نیکی بیابی بهشت
بزرگ آنک او تخم نیکی بکشت
نگر تا نباشی به جز بردبار
که تندی نه خوب آید از شهریار
جهاندار وبیدار و فرهنگجوی
بماند همه ساله با آبروی
بگرد دروغ ایچ گونه مگرد
چوگردی شود بخت را روی زرد
دل ومغز را دور دار از شتاب
خرد را شتاب اندرآرد به خواب
به نیکی گرای و به نیکی بکوش
بهرنیک و بد پند دانا نیوش
نباید که گردد بگرد تو بد
کزان بد تو را بی گمان بد رسد
همه پاک پوش و همه پاک خور
همه پندها یادگیر از پدر
ز یزدان گشای و به یزدان گرای
چو خواهی که باشد تو را رهنمای
جهان را چو آباد داری بداد
بود تخت آباد و دهر از تو شاد
چو نیکی نمایند پاداش کن
ممان تا شود رنج نیکی کهن
خردمند را شاد و نزدیک دار
جهان بر بداندیش تاریک دار
بهرکار با مرد دانا سگال
به رنج تن از پادشاهی منال
چویابد خردمند نزد تو راه
بماند بتو تاج و تخت و کلاه
هرآنکس که باشد تو را زیردست
مفرمای در بینوایی نشست
بزرگان وآزادگان را بشهر
ز داد تو باید که یابند بهر
ز نیکی فرومایه را دور دار
به بیدادگر مرد مگذار کار
همه گوش ودل سوی درویش دار
همه کار او چون غم خویش دار
ور ایدونک دشمن شود دوستدار
تو در بوستان تخم نیکی بکار
چو از خویشتن نامور داد داد
جهان گشت ازو شاد و او از تو شاد
بر ارزانیان گنج بسته مدار
ببخشای بر مرد پرهیزکار
که گر پند ما را شوی کاربند
همیشه بماند کلاهت بلند
که نیکی دهش نیک خواه تو باد
همه نیکی اندر پناه تو باد
مبادت فراموش گفتار من
اگر دور مانی ز دیدار من
سرت سبز باد و دلت شادمان
تنت پاک و دور از بد بدگمان
همیشه خرد پاسبان تو باد
همه نیکی اندر گمان تو باد
چو من بگذرم زین جهان فراخ
برآورد باید یکی خوب کاخ
بجایی کزو دور باشد گذر
نپرد بدو کرکس تیزپر
دری دور برچرخ ایوان بلند
ببالا برآورده چون ده کمند
نبشته برو بارگاه مرا
بزرگی و گنج و سپاه مرا
فراوان ز هر گونه افگندنی
هم از رنگ و بوی و پراگندنی
بکافور تن را توانگر کنید
زمشک از بر ترگم افسر کنید
ز دیبای زربفت پرمایه پنج
بیارید ناکار دیده ز گنج
بپوشید برما به رسم کیان
بر آیین نیکان ما در میان
بسازید هم زین نشان تخت عاج
بر آویخته ازبر عاج تاج
همان هرچه زرین به پیش اندرست
اگر طاس و جامست اگر گوهرست
گلاب و می و زعفران جام بیست
ز مشک و ز کافور و عنبر دویست
نهاده ز دست چپ و دست راست
ز فرمان فزونی نباید نه کاست
ز خون کرد باید تهیگاه خشک
بدو اندر افگنده کافور و مشک
ازان پس برآرید درگاه را
نباید که بیند کسی شاه را
چو زین گونه بد کار آن بارگاه
نیابد بر ما کسی نیز راه
ز فرزند وز دودهٔ ارجمند
کسی کش ز مرگ من آید گزند
بیاساید از بزم و شادی دو ماه
که این باشد آیین پس از مرگ شاه
سزد گر هرآنکو بود پارسا
بگرید برین نامور پادشا
ز فرمان هرمزد برمگذرید
دم خویش بی رای او مشمرید
فراوان بران نامه هرکس گریست
پس از عهد یک سال دیگر بزیست
برفت و بماند این سخن یادگار
تو این یادگارش بزنهار دار
کنون زین سپس تاج هرمزد شاه
بیارایم و برنشانم بگاه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: کسری نوشین روان به هرمزد وصیتنامهای مینویسد و در آن عهدی را به امضا میرساند که بر اساس آن هرمزد باید بر تخت پادشاهی بنشیند. او در این نامه حکمتها و اندرزهایی را به هرمزد میدهد و تاکید میکند که زندگی پر از رنج و بلاست و باید از آن برحذر بود. کسری همچنین به هرمزد میآموزد که نیکی و دادگری را فراموش نکند و در انتخاب یاران و دستیاران خود، افراد نیکوکار را برگزیده و در برابر بدکاران ایستادگی کند. در نهایت، کسری آرزو میکند که پس از مرگش یاد او در دلها باقی بماند و بر اجرای عهدش تاکید میکند.
هوش مصنوعی: به فرمان شاه، عهدی نوشتند که تخت و مقام را به هرمزد واگذار کردند.
هوش مصنوعی: ورق کاغذی که برای نوشتن عهدنامه استفاده شد، به خاطر باد خشک، مانند کاغذ رومی (نسبت به رطوبت) مقاوم و محکم شد و مهر را که از مشک ساخته شده بود، بر آن نهادند.
هوش مصنوعی: آن را به موبد، که عالم و دانا بود، سپردند تا به رندان و بزرگان و خردمندان آگاه رسیدگی کند.
هوش مصنوعی: جهان مانند نمایشی است که کارها و رفتارهایش حقیقت ندارد و هیچ چیزی را نمیتوان جز از رنج و زحمت آن دریافت کرد.
هوش مصنوعی: اگر کسی تاج و مقام داشته باشد و در رفاه و شادابی به سر ببرد، بالاخره از این دنیا و زندگی زود گذر میگذرد و نمیتواند در این جهان جاودانه بماند.
هوش مصنوعی: من با این عهد و پیمان کسری، پادشاه خوشبخت، همراه میشوم تا در کنار پیروزیهای پادشاه جوان، به پیش بروم.
هوش مصنوعی: یکی از نامههای شهریاران را بخوان و ببین که آیا کسی مانند نوشین روان (کسری) وجود دارد یا نه.
هوش مصنوعی: کسری نوشین روان در طول عمرش همیشه به کارها و وظایفش میپرداخت، چه در عرصههای شادی و بزم و چه در زمان جنگ، و هیچگاه در برابر کارهایش توقفی نداشت.
هوش مصنوعی: ای فرد پیر و ناتوان، به فکر مرگ باش و از گناه و توبه غافل نمان. زمان خوشی و شادی را پشت سر بگذار و به امور مهمتر بپرداز.
هوش مصنوعی: جهان مانند جام تازهای شده است، زیرا تو با توبهات، روح و جان خود را از گناه رهاندهای.
هوش مصنوعی: آن شاعر سالخورده چه گفت وقتی که نصیحتهای کسری نوشین روان را یاد کرد؟
هوش مصنوعی: هرمزد، پس از شنیدن سخنان کسری، گفتاری نو و تازه را از سوی موبد (روحانی) ارائه کرد.
هوش مصنوعی: رایزن و دبیر با هم هماهنگ شدند و نامهای روی پارچهٔ ابریشمی نوشتند.
هوش مصنوعی: دلارای، یعنی نکته یا تعهدی که از کسری نوشین روان به هرمزد، پادشاه جوان و نادیدهگرفته شده، مربوط است. این اشاره به عهد و پیمانی دارد که ممکن است به نفع هرمزد نبوده و او را تحت تأثیر قرار دهد.
هوش مصنوعی: کسری نوشین روان به هرمزد، که پسر قباد است، توصیه میکند که در سرآغاز نامهاش به عدالت و انصاف اشاره کرده و بعد بگوید که این نصیحت، پندی برای اوست.
هوش مصنوعی: بدان، ای پسر، که این دنیا بیوفا است و پر از رنج، ناراحتی، درد و بلا.
هوش مصنوعی: هر زمان که تو به دو (دوستان و همراهان) بیشتر شاد باشی، رنجهای دنیا و اندوهها کمتر بر تو تأثیر میگذارد و دل تو آزادتر خواهد بود.
هوش مصنوعی: برای همواره شاد و خوشحال بمان، باید در این دنیا از این دنیای بیثبات پرهیز کرد و به نگرشهای مثبت و ماندگار توجه داشته باشی.
هوش مصنوعی: وقتی که فکر رفتن و سفر به ذهن میآید، روز و شب به نظر میرسد که در حال گذر است و دیر زمانی سپری میشود.
هوش مصنوعی: ما به دنبال تاج پادشاهی رفتیم که بر سر هر کسی، به عنوان افسری، قرار دارد.
هوش مصنوعی: پسر خردمند و عاقل من، یعنی هرمزد، دارای دل بزرگ و نیکوکار و عادل است.
هوش مصنوعی: من تو را انتخاب کردم زیرا که تو بزرگتر (و برجستهتر) هستی و همچنین خردمند و دارای زیبایی مانند تاج و افسر (سمبل سلطنت) هستی.
هوش مصنوعی: من در دوران پادشاهی خود، یاد قباد را گرامی داشتم و او را در ذهنم زنده نگه داشتهام.
هوش مصنوعی: اکنون به سن هفتاد و چهار سالگی رسیدم و تو را در این دنیا پادشاه و سرور قرار دادم.
هوش مصنوعی: تنها آرامش و خوبی را در این دنیا نیافتم که روح مرا به آفرینش نزدیک کند.
هوش مصنوعی: امید من این است که از طرف خداوند جز شادی و خوشی نصیب تو نشود و در زندگیات فقط روزهای خوب را تجربه کنی.
هوش مصنوعی: اگر مردمان را با داد و انصاف ایمن کنی، تو نیز با آرامش در خواب خواهی بود و از نتیجهٔ نیک آن شاد خواهی شد.
هوش مصنوعی: اگر نیکی کنی، پاداش خویش را در بهشت بزرگ خواهی یافت؛ زیرا او کسی است که نیروی نیکی را در دل خود کاشته است.
هوش مصنوعی: اگر فردی جز بردباری دیگر ویژگی نداشته باشد، مراقب باشد که خشم و تندی از پادشاه مناسب نیست و خوب نخواهد بود.
هوش مصنوعی: پادشاهی که آگاه و بیدار و طالب فرهنگ است، باید همیشه با اعتبار و آبرو بماند.
هوش مصنوعی: هیچگاه به دروغ نزدیک مشو، زیرا دروغ باعث میشود که شانس و بخت تو از بین برود و به سردی و بدبختی دچار شوی.
هوش مصنوعی: دل و مغز خود را از شتاب و عجله دور نگهدار، زیرا شتاب در اندیشه و فکر باعث میشود که عقل و خرد تو به خواب رود و نتوانی خوب فکر کنی.
هوش مصنوعی: به نیکی تمایل داشته باش و در راه نیکی تلاش کن، زیرا دانای عاقل به ما میآموزد که باید به خوبی و بدی گوش بدهیم.
هوش مصنوعی: نباید اجازه دهی که افراد بد دور و برت باشند، زیرا از آنها قطعاً بدی به تو خواهد رسید.
هوش مصنوعی: همه باید پاک و نیکو پوشیده و نیکو خوراک باشند و از پندهای پدرشان به خوبی یاد بگیرند.
هوش مصنوعی: از خدای بزرگ بخواه و به او روی بیاور؛ اگر میخواهی که راهنمای تو باشد.
هوش مصنوعی: اگر دنیا را با داد و انصاف آباد کنی، حکومتت پایدار خواهد بود و مردم نیز از تو شاد خواهند بود.
هوش مصنوعی: هر وقت نیکی را از کسی مشاهده کردی، به او پاداش بده و از آن غافل نشو، تا اینکه رنج و زحمتی که در گذشته برای نیکی کشیدهای فراموش نشود.
هوش مصنوعی: خردمند را باید شاد نگهداشت و به او نزدیک شد، اما باید از بداندیشان دوری کرد و به آنها روی نیاورد.
هوش مصنوعی: برای انجام هر کار، باید به مرد دانا مراجعه کرد و از رنج و زحمت ناشی از پادشاهی پرهیز کرد.
هوش مصنوعی: اگر خردمند و دانا نزد تو جایگاهی پیدا کند، تاج و تخت و مقام سلطنت برای تو باقی خواهد ماند.
هوش مصنوعی: هر کسی که تحت فرمان توست، او را در سختی و تنگدستی نگذار و اجازه نده تا در فقر و بیچارگی زندگی کند.
هوش مصنوعی: بزرگان و غیرتمنندگان (آزادگان) را باید در شهر عزیز و با عدالت نگهداری، تا از عدالت تو بهرهمند شوند.
هوش مصنوعی: از کارهایی که ناشایست و بینیکی است، دوری کن و اجازه نده به کسانی که ظلم میکنند و بیعدالتی میورزند، کاری واگذار شود.
هوش مصنوعی: همهٔ توجه و احساس خود را به درویش معطوف کن و همهٔ کارهای او را مانند غم خودت اهمیت بده و برایش ارزش قائل باش.
هوش مصنوعی: اگر دوستدار تو در بوستان، مانند دشمن شود، پس در این مکان (بوستان) بذر خوبی بکار.
هوش مصنوعی: وقتی که انسانی نیکوکار نام نیکی از خود به جا بگذارد، جهان از او شاد خواهد شد و او نیز از دیگران خوشحال میشود.
هوش مصنوعی: به ثروتمندان و کسانی که دارایی دارند، طعنه نزن و حسد مبر؛ بلکه به مردان پارسا و درستکار generosity کن و آنها را ببخش.
هوش مصنوعی: اگر به پند و نصیحت ما توجه کنی و آن را به کار بندی، همیشه جایگاه و مقام تو بلند و پرارج خواهد بود.
هوش مصنوعی: نیکی و بخشش تو باعث خوشبختی و آرامش دیگران شود و همه خوبیها در سایهی تو و زیر حمایت تو قرار گیرد.
هوش مصنوعی: هرگز فراموش نکن گفتههای من را، اگر از دیدار من دور باشی.
هوش مصنوعی: برای تو آرزو میکنم که سر و وضعت همیشه سرسبز و دلات شاد باشد، بدنات پاک و دور از بدخواهی و بدگمانی.
هوش مصنوعی: همیشه خرد (عقل و فهم) باید محافظ تو باشد و همه خوبیها در ذهن تو بماند.
هوش مصنوعی: زمانی که من از این جهان وسیع برویم، باید یک کاخ زیبا و خوب برای شما ساخته شود.
هوش مصنوعی: باید به جایی بروم که دور باشد از این دنیا و در آنجا، گذر نکنید که یک کرکس تیزپر در آنجا وجود ندارد.
هوش مصنوعی: دری که در بالای ایوان بلند قرار دارد، به دور از زمین گشوده شده تا بسان ده کمند (حلقهای) به آسمان بالا رفته باشد.
هوش مصنوعی: بر روی درگاه و در ورودی کاخ من، نامهای بنویسید که نشاندهندهٔ بزرگی، ثروت و نیروهای نظامی من باشد.
هوش مصنوعی: کسری، پادشاه، میگوید در بارگاهش انواع مختلفی از نعمتها و خوشبوها و عطرها را به فراوانی فراهم کردهاند.
هوش مصنوعی: برای ساختن تاج و سربند، از عطر خوش کاپُور (نوعی اسانس معطر) استفاده کنید و آن را از عطر مُشک گرانبها بالاتر ببرید.
هوش مصنوعی: از پارچهای ارزشمند و گرانبهای زربفت (پارچهای که از کتان یا ابریشم با الیاف طلا بافته شده) که بسیار باکیفیت است، پنج نوار بیاورید و از گنجینه استفاده کنید.
هوش مصنوعی: به ما لباس فاخر و شایسته بپوشانید تا به سنت پادشاهان ایران (کیان) و روش نیکان خود در جمع حاضر شویم.
هوش مصنوعی: تختی از عاج بسازید که با تاجی که از عاج درست شده، آراسته باشد.
هوش مصنوعی: هر چیزی که در جلو وجود دارد و به رنگ طلاست، چه اگر ظرف باشد، چه اگر جواهر، ارزش و زیبایی دارد.
هوش مصنوعی: هر چه خوشبو و گرانبهاست مانند گلاب، شراب، زعفران، مشک، کافور و عطر عنبر، در مجموع باید میزان و مقدارش بیست و دویست باشد؛ یعنی باید مقدار مشخصی از این مواد خوشبو و ارزشمند در این جامها قرار داده شود.
هوش مصنوعی: کسری نوشین روان به کسانی که در اطراف او هستند، دستور میدهد که از دست چپ و راستش (یعنی از طرفداران و همراهانش) چیزی کم نکنند و به افزایش اقدامات و تدابیرشان ادامه دهند.
هوش مصنوعی: برای محلی که خون ریخته شده، باید آنجا را خشک کرد و در آنجا کافور و مُشک بپاشید تا عطر و بوی خوشی بگیرد.
هوش مصنوعی: پس از این، درگاه را باید به گونهای درست و مناسب برپا کنید که کسی نتواند شاه را به آسانی ببیند.
هوش مصنوعی: اگر چنین بدی به درگاه ما برسد، هیچکس نمیتواند به آنجا راه پیدا کند.
هوش مصنوعی: از فرزند و خاندان شریف من، کسی اگر از مرگ من آسیب ببیند.
هوش مصنوعی: پس از مرگ شاه، باید دو ماه از مراسم شادی و جشن و بزم بیاسایند و از این روال پیروی کنند.
هوش مصنوعی: هر کسی که درستکار و پارسا باشد، شایسته است که بر این پادشاه نامور بگرید.
هوش مصنوعی: از دستور هرمزد (خدا) خارج شوید و به خاطر خود عمل نکنید. به این معناست که باید فقط از او تبعیت کنید و بدون در نظر گرفتن خواست او، کاری نکنید.
هوش مصنوعی: افراد زیادی بعد از اینکه هرمزد پیمان را گذاشت، به خاطر آن نامه (عهدنامه) گریه کردند و پس از آن، او یک سال دیگر زندگی کرد.
هوش مصنوعی: کسری، پس از گفتن وصیت و عهد، از دنیا رفت، اما این سخن او به یادگار ماند و باید از آن حفاظت کرد.
هوش مصنوعی: اکنون پس از این، تاج پادشاهی هرمزد را میآرایم و در زمان مناسب بر سرش میگذارم.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.