بخش ۵۶ - پیشنهاد پیوند زناشویی از سوی خاقان
چوخاقان چین آن سخنها شنید
بپژمرد وشد چون گل شنبلید
دلش زان سخنها بدو نیم شد
وز اندیشه مغزش پر از بیم شد
پراندیشه بنشست با رایزن
چنین گفت با نامدار انجمن
که ای بخردان روی این کارچیست
پراندیشه وخسته ز آزار کیست
نباید که پیروز گشته به جنگ
همه نامها بازگردد به ننگ
ز هرگونهٔ موبدان خواستند
چپ و راست گفتند و آراستند
چنین گفت خاقان که اینست راه
که مردم فرستیم نزدیک شاه
به اندیشه در کار پیشی کنیم
بسازیم با شاه وخویشی کنیم
پس پرده ما بسی دخترست
که برتارک بانوان افسرست
یکی را به نام شهنشه کنیم
ز کار وی اندیشه کوته کنیم
چو پیوند سازیم با او به خون
نباشد کس اورا به بد رهنمون
بدو نازش وسرفرازی بود
وزو بگذری جنگ و بازی بود
ردان را پسند آمد این رایشاه
به آواز گفتند کاین است راه
ز لشکر سه پرمایه را برگزید
که گویند و دانند پاسخ شنید
درگنج دینار بگشاد و گفت
که گوهر چرا باید اندر نهفت
اگر نام راباید و ننگ را
وگر بخشش و رزم و آهنگ را
یکی هدیهای ساخت کاندر جهان
کسی آن ندید از کهان ومهان
دبیر جهاندیده را پیش خواند
سخن هرچ بودش به دل در براند
نخست آفرین کرد برکردگار
توانا ودانا و پروردگار
خداوند کیوان و خورشید وماه
خداوند پیروزی ودستگاه
ز بنده نخواهد جز از راستی
نجوید به داد اندرون کاستی
ازو باد برشاه ایران درود
خداوند شمشیر و کوپال و خود
خداوند دانایی وتاج وتخت
ز پیروزگر یافته کام و بخت
بداند جهاندار خسرونژاد
خردمند با سنگ و فرهنگ و راد
که مردم به مردم بوند ارجمند
اگر چند باشد بزرگ و بلند
فرستادگان خردمند من
که بودند نزدیک پیوند من
ازان بارگه چون بدین بارگاه
رسیدند وگفتند چندی ز شاه
ز داد وخردمندی و بخت اوی
ز تاج و سرافرازی و تخت اوی
چنان آرزو خاست کز فر تو
بباشیم در سایهٔ پر تو
گرامی تر از خون دل چیز نیست
هنرمند فرزند با دل یکیست
یکی پاک دامن که آهستهتر
فزونتر بدیدار وشایستهتر
بخواهد ز من گر پسند آیدش
همانا که این سودمند آیدش
نباشد جدا مرز ایران ز چین
فزاید ز ما درجهان آفرین
پس اندر نبشتند چینی حریر
ببردند با مهر پیش وزیر
سه مرد گرانمایه وچربگوی
گزین کرد خاقان ز خویشان اوی
برفتند زان بارگاه بلند
به ایران به نزدیک شاه ارجمند
چو بشنید کسری بیاراست تاج
نشست از بر خسروی تخت عاج
سه مرد گرانمایه و هوشمند
رسیدند نزدیک تخت بلند
سه بدره ز دینار چون سی هزار
ببردند و کردند پیشش نثار
ز زرین و سیمین و دیبای چین
درفشانتر ازآسمان بر زمین
فرستادگان را چو بنشاختند
به چینی زبان آفرین ساختند
سزاوار ایشان یکی جایگاه
همانگه بیاراست دستور شاه
بگشت اندرین نیز یک شب سپهر
چو برزد سر از کوه تابنده مهر
نشست از برتخت پیروز شاه
ز یاقوت بنهاد بر سر کلاه
بفرمود تاموبد و رایزن
برفتند با نامدار انجمن
چنین گفت کان نامهٔ برحریر
بیارند و بنهند پیش دبیر
همه نامداران نشستند گرد
خرامان بر شاه شد یزدگرد
چو آن نامه بر شاه ایران بخواند
همه انجمن در شگفتی بماند
ز بس خوبی و پوزش وآفرین
که پیدا بد از گفت خاقان چین
همه سرفرازان پرهیزکار
ستایش گرفتند برشهریار
که یزدان سپاس و بدویم پناه
که ننشست یک شاه بر پیشگاه
به پیروزی و فرو اورند شاه
بخوبی ونرمی و پیوند شاه
همه دشمنان پیش تو بندهاند
وگر کهتری راسرافگندهاند
همه بیم زان لشکر چاج بود
ز خاقان که با گنج و با تاج بود
به فر شهنشاه شد نیکخواه
همی راه جوید به نزدیک شاه
هرآنکس که دارد ز گردان خرد
تن آسانی و راستی پرورد
چودانست خاقان که او تاو شاه
ندارد به پیوند او جست راه
نباید بدین کار کردن درنگ
که کس را ز پیوند اونیست ننگ
ز چین تا بخارا سپاه ویند
همه مهتران نیک خواه ویند
چو بشنید گفتار آن بخردان
بزرگان و بیداردل موبدان
ز بیگانه ایوان بپرداختند
فرستاده را پیش بنشاختند
شهنشاه بسیار بنواختشان
به نزدیکی تخت بنشاختشان
پیام جهاندار بگزاردند
براسب سخن پای بفشاردند
چو بشنید شاه آن سخنهای گرم
ز گردان چینی به آواز نرم
چنین داد پاسخ که خاقان چین
بزرگست و با دانش وآفرین
به فرزند پیوند جوید همی
رخ دوستی را بشوید همی
هرآنکس که دارد روانش خرد
به چشم خرد کارها بنگرد
بسازیم و این رای فرخ نهیم
سخن هرچ گفتهست پاسخ دهیم
چنان باید اکنون که خاقان چین
دل ماکند شاد بر به گزین
کسی را فرستم که دارد خرد
شبستان او سر به سر بنگرد
یکی برگزیند که نامی ترست
به خاقان چین برگرامی ترست
ببیند که تا چون بود مادرش
بود از نژاد کیان گوهرش
چواین کرده باشد که کردیم یاد
سخن را به پیوستگی داد داد
فرستادگان خواندند آفرین
که از شاه شادست خاقان چین
که در پرده پوشیده رویان اوی
ز دیدار آنکس نپوشند روی
شهنشاه بشنید ز ایشان سخن
برو تازه شد روزگار کهن
نویسندهٔ نامه را پیش خواند
ز خاقان فراوان سخنها براند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
خاقان چین انوشیروان
هوش مصنوعی: خاقان چین از پیشنهاد پیوند زناشویی با کسری، شاه ایران، آگاه میشود و در پی آن به مشورت با بزرگان خود میپردازد. او بر این باور است که ازدواج با شاه ایران میتواند باعث پیوندی مستحکم و امنیت بیشتر برای مردمشان شود. پس از مشورت، خاقان تصمیم میگیرد که فرستادگانی با هدایای ارزشمند به ایران بفرستد تا این موضوع را مطرح کنند. فرستادگان به ایران میرسند و پس از دیدار با کسری، او نیز به پیشنهاد پیوند جواب مثبت میدهد و بر روی ایجاد دوستی و احترام متقابل تأکید میکند. بدین ترتیب، گفتوگوهای میان دو کشور با امید به صلح و همکاری آغاز میشود.
هوش مصنوعی: خاقان چین از شنیدن آن صحبتها ناراحت و نگران شد و مانند گلی پژمرده گردید.
هوش مصنوعی: خاقان که به سخنان اشاره شده گوش داده، دلش نصفه و نیمه میشود و از فکر کردن به آنچه شنیده، دچار ترس و نگرانی میشود.
هوش مصنوعی: پراندیشه، به عنوان شخصی با تفکر و تدبیر، در کنار مشاوران خود نشسته و چنین اظهار نظر میکند که باید با افراد معروف و بزرگوار در این زمینه صحبت کند.
هوش مصنوعی: خوشفکران، ببینید چه اتفاقی در حال وقوع است؛ کسی که بسیار فکر میکند و از سختیها خسته شده، چه کسی است که او را آزار میدهد؟
هوش مصنوعی: پیروزی در جنگ نباید باعث شود که همه نامها و اعتبارها به لتم و ننگ برگردد.
هوش مصنوعی: موبدان از هر طرف خواستهها و نظرات مختلفی را بیان کردند و آماده شدند.
هوش مصنوعی: خاقان اعلام کرد که این راهی است که مردم را به نزد شاه بفرستیم.
هوش مصنوعی: ما باید دربارهٔ این کار فکر کنیم و با شاه ازدواجی ترتیب دهیم تا از این طریق با او نسبت خویشاوندی برقرار کنیم.
هوش مصنوعی: در پشت پرده (پنهان) دختران بسیاری هستند که بر سر (بر تارک) زنان، تاج و افسر (زینت) دارند.
هوش مصنوعی: ما شخصی را به عنوان شاه و حاکم معرفی کرده و در نظر داریم که دربارهٔ او کمتر فکر کنیم و نگرانیها را کنار بگذاریم.
هوش مصنوعی: اگر ما با او پیوند زناشویی برقرار کنیم، هیچکس او را به خاطر بدی و ناپاگانش هدایت نخواهد کرد.
هوش مصنوعی: چون با او پیوند زناشویی برقرار کنیم، زیبایی و سربلندی او در نزد ماست و از او، ما در جنگ و بازی به آسانی میگذریم و هیچ نگرانی نخواهیم داشت.
هوش مصنوعی: پیشنهاد پادشاه به خاقان برای ازدواج مورد پسند و تأیید حاضرین در مجلس قرار گرفت و آنها به صدا و زبان گفتند که این مسیر درستی است.
هوش مصنوعی: از میان سربازان، سه نفر شجاع و با دانش را انتخاب کرد که میگویند پاسخ و جوابهای نیکویی میدانند.
هوش مصنوعی: او در گنج دینار را باز کرد و گفت چرا باید گوهر (یا ارزش) پنهان بماند؟
هوش مصنوعی: اگر باید نام نیک و آبرو حفظ شود، پس باید به بخشش و جنگ و هنر نیز پرداخته شود.
هوش مصنوعی: هدیهای درست کرد که در دنیا نظیر آن وجود نداشت و هیچکس از زمانهای گذشته و افراد بزرگ، چیزی مشابه آن را مشاهده نکرده بود.
هوش مصنوعی: دبیر با تجربه و دانا را نزد خود فراخواند و هر چه را که در دل داشت به او گفت.
هوش مصنوعی: ابتدا خدا را ستایش کرد که توانا و دانا و پرورشدهنده است.
هوش مصنوعی: خداوند کیوان (نظام هستی) و خورشید و ماه، خداوند پیروزی و قدرت است.
هوش مصنوعی: از بنده (خاکی) چیزی جز صداقت خواسته نمیشود و در دل خود خواهان داد و عدالت است، نه نقصان و کمبود.
هوش مصنوعی: از او (خاقان) پیامی به شاه ایران فرستاده شده است که خداوند شمشیر و کلاه خود (نماد قدرت و سلطنت) بر او درود میفرستد.
هوش مصنوعی: خداوند (پروردگار) که دانایی و سلطنت (تاج و تخت) را به او عطا کرده، از پیروزگران (پیروزمندان) خواسته است که به آرزو و سرنوشت خوب برسد.
هوش مصنوعی: جهاندار خسرو نژاد، که شخصیتی خردمند و دانا است، با سنگ (مُشکلی) و فرهنگ (آداب و رسوم) و رزمندگی (شجاعت) آشناست و به این موارد تسلط دارد.
هوش مصنوعی: اگر چه بعضی از مردم بزرگ و باقدرت هستند، اما باید توجه داشت که ارزش و احترام واقعی انسانها به خاطر اهلیت و شخصیت آنهاست، نه صرفاً به دلیل عظمت ظاهریشان.
هوش مصنوعی: فرستادگان باهوش من که برای پیشنهاد ازدواج به نزد خاقان رفته بودند، چه کسانی بودند.
هوش مصنوعی: وقتی فرستادگان به آن کاخ بزرگ آمدند و گزارش کردند که مدتی از سلطنت شاه میگذرد.
هوش مصنوعی: خیر و نیکی و دانایی و شانس او وابسته به تاج و بزرگی و تخت او است.
هوش مصنوعی: بهگونهای آرزو به وجود آمد که بخواهیم در زیر سایه تو زندگی کنیم.
هوش مصنوعی: هیچ چیز برای انسان عزیزتر از خون دل نیست؛ انسان هنرمند و فرزندش به یک دل و همدلی نزدیکتر هستند.
هوش مصنوعی: زنی باکره که با وقار و آرامش، زیباییهایش بیشتر نمایان باشد و در دیدار با دیگران شایستهتر و مناسبتر است.
هوش مصنوعی: اگر او از من درخواست کند و این درخواست برایش خوشایند باشد، بهراستی که این خواسته برای او مفید خواهد بود.
هوش مصنوعی: مرز ایران هرگز نباید از چین جدا شود؛ بلکه با ما باید در جهان آفرینش افزایش یابد و توسعه یابد.
هوش مصنوعی: آنگاه چینیان پارچهای لطیف و زیبا از حریر نوشتند و با مهر و نشان خود به نزد وزیر فرستادند.
هوش مصنوعی: خاقان از میان قوم و خویشان خود، سه مرد با اهمیت و شیرینزبان را انتخاب کرد.
هوش مصنوعی: آن سه نفر از بارگاه بلند خاقان خارج شدند و به سمت ایران به سوی شاه بزرگ و محترم رفتند.
هوش مصنوعی: زمانی که کسری (شاه) این خبر را شنید، تاج را آماده کرد و بر سر گذاشت و بر روی تخت عاج (تختی ساخته شده از عاج) نشست.
هوش مصنوعی: سه مرد با عظمت و باهوش به نزد تخت بلند کسری آمدند.
هوش مصنوعی: سه کیف پر از دینار (سکههای طلا) به مقدار سی هزار دینار آوردند و به احترام او تقدیم کردند.
هوش مصنوعی: زیورهای طلا و نقره و پارچههای گرانبهای چین، درخشانتر از آسمان بر روی زمین میتابند.
هوش مصنوعی: فرستادگان وقتی که او را شناختند، به زبان چینی او را ستایش کردند.
هوش مصنوعی: بهتر است که برای آنها فضایی مناسب و شایسته فراهم شود، پس دستور شاه چنین حکمی را صادر کرد.
هوش مصنوعی: در این بیت گفته شده که در شب، آسمان (سپر) به دور خود چرخید و هنگامی که خورشید (مهر) از بالای کوهها بلند شد.
هوش مصنوعی: پیروز شاه بر تخت نشست و کلاهی که از یاقوت ساخته شده بود، بر سر گذاشت.
هوش مصنوعی: شاه کسری نوشین روان فرمان داد تا موبدان و مشاورانش بروند و با افراد مشهور و معروف مشورت کنند.
هوش مصنوعی: گفتند که نامهای را که روی پارچهٔ نرم و ابریشمی (برحریر) نوشته شده است، بیاورند و آن را جلوی دبیر (نویسنده یا دبیری که مسئول نوشتن و ثبت امور است) بگذارند.
هوش مصنوعی: همهی شخصیتهای برجسته و بزرگوار دور یزدگرد، شاه ایران، جمع شدند و او در حالتی باوقار و متین قرار گرفت.
هوش مصنوعی: وقتی آن نامه را به شاه ایران خواندند، تمام جمعیت در حیرت و شگفتی ماندند.
هوش مصنوعی: بهدلیل خوبیها، عذرخواهیها و ستایشهایی که در سخن خاقان چین نمایان شد، همه در شگفتی و حیرت فرو رفتند.
هوش مصنوعی: همه نیکان و پرهیزکاران به خاطر جوانمردی و فخر او را ستایش کردند.
هوش مصنوعی: خدای یکتا را سپاس میگویم و به او پناه میبرم، زیرا هیچ شاهی در مقابل او نمیتواند قرار بگیرد و از هیبت او بینصیب بماند.
هوش مصنوعی: شاه را با پیروزی و قدرت به زیر میآورند و با حسن خلق و آرامش او را به پیوند زناشویی دعوت میکنند.
هوش مصنوعی: همه دشمنان نزد تو همچون بنده هستند و اگر هم کسی برتری دارد، موجب زوال و بدبختی خود را فراهم کرده است.
هوش مصنوعی: همه از لشکری که خاقان دارد میترسند، زیرا او دارای ثروت (گنج) و مقام (تاج) است.
هوش مصنوعی: شهنشاه نیکاندیش به خاطر فر و بزرگمنشیاش به دنبال راهی میگردد تا خود را به شاه نزدیک کند.
هوش مصنوعی: هر کسی که از میان انسانهای زیرک و باهوش، زندگی راحت و راستگویی را برگزیده باشد، در واقع از ارزشهای درست و اصول اخلاقی بهرهمند است.
هوش مصنوعی: چون خاقان میداند که پادشاهی مانند او در دنیا وجود ندارد، به دنبال پیوند با او برآمده است.
هوش مصنوعی: نباید در انجام این کار تاخیر کرد، چون کسی از این پیوند، خجالت نمیکشد.
هوش مصنوعی: سپاه کسری از چین تا بخارا گسترده است و همه دلاوران و نظامیان نیکخواه و باوفا در آن حضور دارند.
هوش مصنوعی: چون خاقان از صحبتهای آن خردمندان و بزرگان بیدار دل موبدان باخبر شد،
هوش مصنوعی: به خاطر بیگانگان از ایوان (کاخ) کنار رفتند و فرستاده را پیش شاه آوردند.
هوش مصنوعی: پادشاه (کسری) با مهربانی و بزرگواری به آنها نزدیک شد و در نزدیکی تختش، به آنها اهمیت داد و احترام گذاشت.
هوش مصنوعی: پیام شاه (جهاندار) را بر روی اسب گذاشتند و برای بیان آن سخن، پا بر زمین کوبیدند.
هوش مصنوعی: هنگامی که شاه سخنان دلنشین و شیرین گردان چین را شنید، صدایی آرام و ملایم از خود برآورد.
هوش مصنوعی: شاه پاسخ داد که خاقان چین شخصی بسیار بزرگ و دانشمند و قابل ستایش است.
هوش مصنوعی: او به دنبال پیوند زناشویی با فرزند خاقان چین است و میخواهد ظاهر دوستی را پاک کند و به این ترتیب ارتباطی برقرار سازد.
هوش مصنوعی: هر کسی که دارای روحی با فهم و عقل است، باید کارها را با دیدی عاقلانه و آگاهانه بنگرد.
هوش مصنوعی: باید این تصمیم خوب را بگیریم و دربارهی آن صحبت کنیم و به تمام سخنانی که مطرح شده است، پاسخ بگوییم.
هوش مصنوعی: اکنون باید به گونهای عمل کنیم که خاقان چین (دولتمرد بزرگ چین) دل ما را شاد کرده و همسر مناسبی را برای خود انتخاب کند.
هوش مصنوعی: کسی را به نزد خاقان چین میفرستم که عاقل است و در هر جا طرف نظر اوست و به همه چیز آگاهی دارد.
هوش مصنوعی: کسی را انتخاب میکند که نامش بیشتر به خاقان چین میماند و در میان دیگران از اعتبار بالاتری برخوردار است.
هوش مصنوعی: او باید ببیند که مادرش از چه نژادی است، زیرا او از نسل کیانیان (اسطورهای و پادشاهانی معروف) است و دودمانش اهمیت دارد.
هوش مصنوعی: اگر کسی این کار را کرده باشد که ما یاد آن را گرامی داشتیم، باید سخن را به طور مستمر و پیوسته در نظر گرفت و به آن اهمیت داد.
هوش مصنوعی: فرستادگان پیام تبریک به خاقان چین را خواندند که شاه خوشحال است.
هوش مصنوعی: صورتهای زیبای او که در پس پرده پنهان هستند، از ملاقات با کسی که به آنها مینگرد، روی خود را نمیپوشانند.
هوش مصنوعی: شاه شنید سخنهای آنها و روزگار کهن برایش تازه و نو شد.
هوش مصنوعی: شهنشاه نویسندهٔ نامه را نزد خود دعوت کرد و از او دربارهٔ خاقان و صحبتهای زیاد او پرسید.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.