بخش ۲۲ - دستور انوشیروان به رامبرزین برای سرکوب شورش
تو لشکر بیارای و بر ساز جنگ
مدارا کن اندر میان با درنگ
ور ای دون که تنگ اندر آید سخن
به جنگ اندرون هیچ تندی مکن
گرفتنش بهتر ز کشتن بود
مگرش از گنه بازگشتن بود
از آبی کزو سرو آزاد رست
سزد گر نباید بدو خاک شست
وگر خوار گیرد تن ارجمند
به پستی نهد روی سرو بلند
سرش برگراید ز بالین ناز
مدار ایچ ازو گرز و شمشیر باز
گرامی که خواری کند آرزوی
نشاید جدا کرد او را ز خوی
یکی ارجمندی بود کشته خوار
چو با شاه گیتی کند کارزار
تواز کشتن او مدار ایچ باک
چوخون سرخویش گیرد به خاک
سوی کیش قیصر گراید همی
ز دیهیم ما سر بتابدهمی
عزیزی بود زار و خوار و نژند
گزیده به شاهی ز چرخ بلند
بدین داستان زد یکی مهرنوش
پرستار با هوش و پشمینه پوش
که هرکو به مرگ پدر گشت شاد
ورا رامش و زندگانی مباد
تو از تیرگی روشنایی مجوی
که با آتش آب اندر آید به جوی
نه آسانیی دید بی رنج کس
که روشن زمانه برینست و بس
تو با چرخ گردان مکن دوستی
کهگه مغز اویی و گه پوستی
چه جویی زکردار او رنگ و بوی
بخواهد ربودن چو به نمود روی
بدان گه بود بیم رنج و گزند
که گردون گردان برآرد بلند
سپاهی که هستند با نوش زاد
کجا سر به پیچند چندین ز داد
تو آن را جز از باد و بازی مدان
گزاف زنان بود و رای بدان
هران کس که ترساست از لشکرش
همی از پی کیش پیچد سرش
چنینست کیش مسیحا که دم
زنی تیز و گردد کسی زو دژم
نه پروای رای مسیحابود
به فرجام خصمش چلیپا بود
دگر هرکه هست از پراگندگان
بدآموز و بدخواه و از بندگان
از ایشان یکی برتری رای نیست
دم باد با رای ایشان یکیست
به جنگ ار گرفته شود نوشزاد
برو زین سخنها مکن هیچ یاد
که پوشیده رویان او در نهان
سرآرند برخویشتن بر زمان
هم ایوان او ساز زندان اوی
ابا آنک بردند فرمان اوی
در گنج یک سر بدو برمبند
وگرچه چنین خوار شد ارجمند
ز پوشیده رویان و از خوردنی
ز افگندنی هم ز گستردنی
برو هیچ تنگی نباید به چیز
نباید که چیزی نیابد به نیز
وزین مرزبانان ایرانیان
هران کس که بستند با او میان
چو پیروز گردی مپیچان سخن
میانشان به خنجر به دو نیم کن
هران کس که او دشمن پادشاست
به کام نهنگش سپاری رواست
جزان هرک ما را به دل دشمنست
ز تخم جفا پیشه آهرمنست
ز ما نیکوییها نگیرند یاد
تو را آزمایش بس ازنوش زاد
ز نظاره هرکس که دشنام داد
زبانش بجنبید بر نوش زاد
بران ویژه دشنام ما خواستند
به هنگام بدگفتن آراستند
مباش اندرین نیزهمداستان
که بدخواه راند چنین داستان
گراو بی هنرشد هم ازپشت ماست
دل ما برین راستی برگواست
زبان کسی کو ببد کرد یاد
وزو بود بیداد برنوش زاد
همه داغ کن برسر انجمن
مبادش زبان ومبادش دهن
کسی کو بجوید همی روزگار
که تا سست گردد تن شهریار
به کار آورد کژی و دشمنی
بداندیشی و کیش آهرمنی
بدین پادشاهی نباشد رواست
که فر و سر و افسر و چهر ماست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
قیصر مهرنوش مسیحا (اشاره) اهریمن (اشاره)
هوش مصنوعی: در این بخش از شاهنامه، انوشیروان به رامبرزین فرمان میدهد تا لشکری فراهم کند و با شورشگران مقابله کند. او تأکید میکند که در جنگ باید با احتیاط و اتخاد نظر عمل کند و کشتن دشمن را تنها در صورت ضرورت بپذیرد، زیرا بهتر است آنان را به بازگشت از گناه ترغیب کند. همچنین انوشیروان به او نصیحت میکند که نباید با دوستان و نزدیکان خود به تندی رفتار کند و دشمنان پادشاهی را باید به شدت تنبیه کرد. در پایان، او هشدار میدهد که باید جلوی بدخواهیها و دشمنیهای احتمالی را گرفت و همه باید در حمایت از سلطنت یکدل و یکصدا باشند.
هوش مصنوعی: تو سربازانت را آماده کن و برای جنگ بسیج کن، اما در رفتار و برخورد با دشمن احتیاط کن و با حوصله و صبوری عمل کن.
هوش مصنوعی: اگر کسی در گفتگو تنگنظر و بیفکر باشد، در جنگ هم نباید با تندی و خشم عمل کند.
هوش مصنوعی: بهتر است او را بگیرید تا بکشید، مشروط بر اینکه از کردهٔ خود پشیمان شود و به گناهش اعتراف کند.
هوش مصنوعی: اگر از آبی که باعث رویش سرو آزاد شده است، بخواهیم آن سرو را از خاک بشوییم، سزاوار است که چنین کاری نکنیم.
هوش مصنوعی: اگر جسم و تن گرانمایه و باارزش را خوار و بیارزش ببیند، آن را به زیر پایش میاندازد و به پستی میکشاند.
هوش مصنوعی: اگر سر کسی را از تخت خواب ناز پایین بیاوری، نباید از او انتظار جنگ و شمشیر زدن داشته باشی.
هوش مصنوعی: کسی که به خاطر خودخواهی و زبونی خود، در پی آرزوهای پست است، هرگز نمیتواند به مقام و ارزش واقعی خود دست یابد و باید او را از جمع خود جدا کرد.
هوش مصنوعی: یکی از بزرگان و با ارزش به نام «کشته» که خود را زیر دست و بیاحترامی قرار نمیدهد، زمانی که به جنگ با شاه دنیا (کیخسرو) برمیخیزد.
هوش مصنوعی: جز برای کشتن او هیچ درنگ نکن، زیرا وقتی خون او به زمین ریخته شود، دیگر توجهی به او نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: اگر کسی به دین قیصر (امپراتور روم) گرایش پیدا کند، بگذارید که این تاج و تخت (دیادار) ما را بر سر بگذارد.
هوش مصنوعی: شخصی عزیز و زبون و بیحالت بود که از درد و غم رنج میبرد، اما بهدلیل قدرت و مقامش، شاهی را از چرخ بلند (به معنای آسمان یا سرنوشت) انتخاب کرده بود.
هوش مصنوعی: مهرنوش، پرستار باهوش و پشمینهپوش، در این داستان کاری انجام داد.
هوش مصنوعی: هر کس که به مرگ پدرش خوشحال شود، نباید از شادی و زندگی بهرهمند باشد.
هوش مصنوعی: از تاریکیها به دنبال روشنایی نرو، زیرا مانند این است که بخواهی با آتش، آب را در جوی جاری کنی؛ این کار غیرممکن و بیفایده است.
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند بدون زحمت و درد، به آسانی به روشنایی و موفقیت در زندگی دست یابد؛ زیرا تنها چیزهایی که در این دنیا وجود دارد، به زحمت به دست آمدهاند.
هوش مصنوعی: به هیچ وجه با چرخ گردان (فلک) دوستی نکن، زیرا گاهی خود آن را درونمایه (مغز) میبینی و گاهی فقط پوسته (ظاهر) آن را.
هوش مصنوعی: اگر به کارهای او نگاه کنی، نمیتوانی فقط به ظاهر و ویژگیهای ظاهریاش اعتماد کنی، زیرا ممکن است با دقت بیشتر، حقیقت و باطن او را کشف کنی.
هوش مصنوعی: در آن زمان که باید از آسیب و خطر بترسید، آسمان (اوضاع) به شدت برمیخیزد و خطرات را بالا میبرد.
هوش مصنوعی: سپاهی که با نوشزاد (نوشینروان) هستند، کجا میتوانند از او فرار کنند و چند بار به خاطر بیعدالتی سر به شورش بزنند؟
هوش مصنوعی: این بیت میگوید تو این موضوع را چیزی جز بازی و فراموشی نپندار و فکر نکن که به سادگی میتوان با باد و بیدقتی آن را نادیده گرفت. افرادی که در این زمینه هستند، فقط به خاطر سرگرمی و بیتوجهی به موضوع، به این کار میپردازند.
هوش مصنوعی: هر کسی که از لشکر مسیحیان بترسد، به خاطر دین خود از آنها فرار میکند و سرش را در میآورد.
هوش مصنوعی: کیش مسیحی، به معنای دین مسیح، به قدری قوی و تاثیرگذار است که اگر کسی از آن سخن بگوید، به سرعت تحت تأثیر آن قرار میگیرد و ناراحت یا غمگین میشود.
هوش مصنوعی: او که به مسیحی بودن و اندیشههای خوب اهمیت نمیدهد، در پایان دشمنش را به دار زدن محکوم میکند.
هوش مصنوعی: هر کس دیگر که از شلوغکنندگان و بدآموزان و بدخواهها و از غلامان است، مورد نظر است.
هوش مصنوعی: میگوید یکی از آن افراد که بدآموز و بدخواه هستند، از نظر هوش و خرد برتر نیست و فکر کردن به آنها همانند وزش باد است که بیهدفی و بینتیجه میوزد.
هوش مصنوعی: اگر نوشزاد به جنگ برود، از این سخنان هیچگاه چیزی به خاطر نیاور.
هوش مصنوعی: آدمهایی که غیر از چشمها چیزی از آنها نمایان نیست، در خفا و پنهانی برای خود برنامهریزی میکنند تا بر زمان و شرایط تسلط پیدا کنند.
هوش مصنوعی: ایوان او را به عنوان زندان او میسازند، با اینکه فرمان او را بردهاند.
هوش مصنوعی: در گنج، یک سر را به او بسپار و اگرچه او در این شرایط خوار و حقیر شده، اما هنوز ارزش و مقامش حفظ میشود.
هوش مصنوعی: از افرادی که در خفا زندگی میکنند و از خوردنیهای گوناگون بهره میبرند، باید مواظبت کرد و از پراکندهگوییهایشان نیز اجتناب کرد.
هوش مصنوعی: باید به هیچوجه درنگی نکنید و مانع یا کمبودی وجود نداشته باشد تا هر چیزی که لازم است به دست آورید.
هوش مصنوعی: هر کسی از مرزبانان ایرانی که با آنان بر سر صلح و توافق درآمده باشد، باید در این جریان در نظر گرفته شود.
هوش مصنوعی: هرگاه پیروز شدی، در میان آنها حرف نزن و با خنجر آنها را به دو نیم کن.
هوش مصنوعی: هر کسی که دشمن پادشاه باشد، رواست که او را به کام نهنگ بسپاری (یعنی به عذاب و نابودی محکوم کنی).
هوش مصنوعی: کسی که در دلش کینه و دشمنی نسبت به ما دارد، از نسل افرادی است که با ظلم و ستم زندگی میکنند و در حقیقت به شیطان و جفا وابستهاند.
هوش مصنوعی: از ما خوبیها را به یاد نگیرند؛ تو برای اثبات خودت آزمایشهای زیادی از نوشزاد (منظور نوشزاد، پسران نوشینروان) دار.
هوش مصنوعی: هر کسی که از روی تماشای او به نوش زاد (انوشیروان) دشنام میدهد، زبانش باید به حرکت درآید و جوابش داده شود.
هوش مصنوعی: آنها در زمان گفتن دشنام به ما، مخصوصاً برای این کار آماده شدند و به نوعی خود را مرتب و مهیا کردند.
هوش مصنوعی: در اینجا فردوسی به رامبرزین میگوید که نباید در این موضوع نیز با همدستان و بدخواهان همداستان شود، زیرا کسانی که دشمن هستند، چنین داستانهایی را پخش میکنند.
هوش مصنوعی: اگر او از پشت ما بیهنر و ناتوان شود، دل ما به این حقیقت اطمینان دارد که در پیاش ما هستیم و آن را میپذیریم.
هوش مصنوعی: هر کس که به بدی یاد کسی کند، باید در مقابل آن بدی نافرمانی او را بچشد.
هوش مصنوعی: همه در جمع و محفل، باید دشمنی و بدگوئی او را فراموش کرده و به دور از زبان و کلام بد، او را به حال خود بگذارند.
هوش مصنوعی: کسی که به دنبال به دست آوردن وقت و زمان است، باعث میشود که جسم و بدن پادشاه ضعیف و سست شود.
هوش مصنوعی: او دشمنی و بدخواهی را به کار میبرد و به استفاده از افکار منفی و اندیشههای ضدارزشی میپردازد.
هوش مصنوعی: این پادشاهی شایسته نیست که افتخار و مقام و چهره ما به خاطر آن از بین برود.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.