کنون ز این سپس هفتخوان آورم
سخنهای نغز و جوان آورم
اگر بخت یکباره یاری کند
بر او طبع من کامگاری کند
بگویم به تأیید محمود شاه
بدان فر و آن خسروانی کلاه
که شاه جهان جاودان زنده باد
بزرگان گیتی ورا بنده باد
چو خورشید بر چرخ بنمود چهر
بیاراست روی زمین را به مهر
به برج حمل تاج بر سر نهاد
از او خاور و باختر گشت شاد
پر از غلغل و رعد شد کوهسار
پر از نرگس و لاله شد جویبار
ز لاله فریب و ز نرگس نهیب
ز سنبل عتیب و ز گلنار زیب
پر آتش دل ابر و پر آب چشم
خروش مغانی و پر تاب خشم
چو آتش نماید بپالاید آب
ز آواز او سر برآید ز خواب
چو بیدار گردی جهان را ببین
که دیباست گر نقش مانی به چین
چو رخشنده گردد جهان ز آفتاب
رخ نرگس و لاله بینی پر آب
به خنده بدو گوید ای شوخ چشم
به عشق تو گریان نه از درد و خشم
نخندد زمین تا نگرید هوا
هوا را نخوانم کف پادشا
که باران او در بهاران بود
نه چون همت شهریاران بود
به خورشید ماند همی دست شاه
چو اندر حمل برفرازد کلاه
اگر گنج پیش آید از خاک خشک
وگر آب دریا و گر در و مشک
ندارد همی روشناییش باز
ز درویش وز شاه گردن فراز
کف شاه ابوالقاسم آن پادشا
چنین است با پاک و ناپارسا
دریغش نیاید ز بخشیدن ایچ
نه آرام گیرد به روز بسیچ
چو جنگ آیدش پیش جنگ آورد
سر شهریاران به چنگ آورد
بدان کس که گردن نهد گنج خویش
ببخشد نیندیشد از رنج خویش
جهان را جهاندار محمود باد
از او بخشش و داد موجود باد
ز رویین دژ اکنون جهاندیده پیر
نگر تا چه گوید از او یاد گیر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
محمود مانی (اشاره)
هوش مصنوعی: داستان هفتخوان اسفندیار به توصیف نبردهای این قهرمان در هفت خوان میپردازد. در آغاز، فردوسی به بزرگی و شکوه شاه محمود اشاره میکند و ستایشهایی از او به میان میآورد. سپس به توصیف زیباییهای زمین و تحولاتی که در اثر وجود وی رخ میدهد، میپردازد. او بر این نکته تأکید میکند که نه تنها شاه باید بخشنده و نیکوکار باشد، بلکه در جنگها نیز باید شجاع و دلاور باشد. در نهایت، فردوسی به اهمیت یادآوری خرد و درسهایی که از شخصیتهای بزرگ تاریخ برمیخیزد، اشاره میکند.
هوش مصنوعی: حالا بعد از این، دربارهٔ هفتخوان صحبت میکنم و داستانهای زیبا و تازهای را نقل میکنم.
هوش مصنوعی: اگر شانس یکدفعه به او کمک کند، طبع من نیز به خوشی و کامیابی خواهد رسید.
هوش مصنوعی: من میخواهم به تأیید محمود شاه بگویم که فر و تاج خسروانی را همواره بر سر دارد.
هوش مصنوعی: به درازای دنیا و برای همیشه، چه کسی جز شاه جاودان مهم و بزرگ است که بزرگان دنیا را ستایش میکند و آنها را به خدمت خود میگیرد.
هوش مصنوعی: چون خورشید بر آسمان نمایان شد، چهرهٔ زمین را با نور و روشنایی خود زیبا و آراسته کرد.
هوش مصنوعی: اسفندیار تاجی را بر سر گذاشت که به شکل برج حمل (برج حمل، یکی از برجهای زودیاک یا دائرهالبروج است) است و این باعث خوشحالی شرق و غرب شد.
هوش مصنوعی: کوهها به صدا و طنین رعدآسا درآمدند و جویبارها پر از گلهای نرگس و لاله شدند.
هوش مصنوعی: بخاطر زیبایی و جذابیتی که لاله دارد، فریبنده است و نرگس هم با تیرگی خود، ناز و فریاد میزند. همچنین سنبل، که عتیب (قدیمی و خوشبو) است، و گلنار نیز زیبایی خاصی دارد.
هوش مصنوعی: دل من مانند آتشی پرشور است و چشمانم از اشک پر شده است. صدای آوای غمگین و بیقراری در وجودم پیچیده و خشم و ناامیدی بر من غلبه کرده است.
هوش مصنوعی: وقتی آتش نمایان شود، آب بخار خواهد شد و از صدای او (شخصیت مورد نظر) موجودات از خواب بیدار میشوند.
هوش مصنوعی: وقتی که بیدار شوی، جهان را ببین، زیرا مانند دندانههای دیبا (پارچهی نرم و نازک) است که اگر نقش مانی (نقاشیهای زیبا) در چین (کشور چین معروف به هنر ظریف) باشد، جلوهاش را به نمایش میگذارد.
هوش مصنوعی: زمانی که جهان با تابش آفتاب روشن و پراکنده شود، زیباییهایی مانند گل نرگس و لاله را پرآب و سرزنده خواهی دید.
هوش مصنوعی: به شوخی به او میگوید، ای چشمان پر از شوخی، من به عشق تو گریه میکنم، نه از درد و نه از خشم.
هوش مصنوعی: زمین نمیخندد و شاد نمیشود تا زمانی که آسمان نگریسته و گریان نباشد؛ و من از آسمان، گفتم روح پادشاه را نمیخوانم.
هوش مصنوعی: باران او در بهار مانند بارانهای دیگر نیست، بلکه خاص و ویژه است و نمیتوان آن را با بارانهایی که شهریاران میبارند مقایسه کرد.
هوش مصنوعی: دست شاه مانند خورشید میدرخشد و او در زمان خطر، همچون پرچم بر میافرازد.
هوش مصنوعی: اگر گنجی به دست بیاید، چه از زمین خشک باشد، چه از آب دریا، یا حتی از عطر مشک و در، فرقی نمیکند.
هوش مصنوعی: نه روشنایی درویش و نه نور شاه بزرگ سبب نمیشود که کسی وجه تمایز میان آن دو را درک کند.
هوش مصنوعی: کف شاه ابوالقاسم، پادشاه قابل احترام، نشاندهندهٔ رفتار و منش او با افراد نیکوکار و بدکار است. او با پاکزادان به خوبی و با افراد ناپاک نیز بیرحم و سختگیر برخورد میکند.
هوش مصنوعی: او (ابوالقاسم) از بخشش هیچ دریغ نمیکند و در روزهای بسیار، آرام نمیگیرد یعنی همیشه به فکر دیگران و کمک به آنهاست.
هوش مصنوعی: هنگامی که جنگی به او حملهور میشود، سر و سامان شاهان را به چنگ میآورد و در جنگ شرکت میکند.
هوش مصنوعی: کسی که داراییاش را به دیگران میدهد و بخشش میکند، نباید نگران رنج و زحمت خود باشد و باید به این کار افتخار کند.
هوش مصنوعی: محمود، که فرمانروای جهان است، باید خوشبختی و عدالت را در دنیا برقرار کند و به دیگران بخشش کند.
هوش مصنوعی: از دژ آهنین، اکنون پیر دانا و باتجربهای را بنگر که چه میگوید و از او آموزش بگیر.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.