فردوسی » شاهنامه » داستان سیاوش » بخش ۵ - داوطلب شدن سیاوش برای جنگ افراسیاب، گشودن بلخ و نامهٔ کاووس در نهی از شتاب
ازانپس بیامد به نزدیک بلخ
نیازرد کس را به گفتار تلخ
فردوسی » شاهنامه » داستان سیاوش » بخش ۵ - داوطلب شدن سیاوش برای جنگ افراسیاب، گشودن بلخ و نامهٔ کاووس در نهی از شتاب
بگفت آن سخنهای ناپاک و تلخ
که آمد سپهبد سیاوش به بلخ
فردوسی » شاهنامه » داستان سیاوش » بخش ۷ - آمدن گرسیوز با خواستهٔ آشتی، گروگان و بازگشت افراسیاب، و خشم کاووس و گسیل طوس
من اکنون هیونی فرستم به بلخ
یکی نامهٔ با سخنهای تلخ
فردوسی » شاهنامه » داستان خاقان چین » بخش ۱ - خبر کشته شدن کاموس به خاقان چین، زاری سپاه و داوطلب شدن چنگش برای کین
کشانی و شگنی و گردان بلخ
ز کاموسشان تیره شد روز و تلخ
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی لهراسپ » بخش ۱ - نشستن لهراسپ بر تخت داد، اندرز شاهی، آمدن دانایان به بلخ و ساختن آتشکدهٔ برزین
ز دانش چشیدند هر شور و تلخ
ببودند با کام چندی به بلخ
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود » بخش ۳ - سخن دقیقی: پذیرش دین زرتشت توسط گشتاسپ، کاشتن سرو کاشمر و بنیان آتشکدهها
ز شاهان شه پیر گشته به بلخ
جهان بر دل ریش او گشته تلخ
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود » بخش ۱۹ - سخن دقیقی: پیروزی اسفندیار، بخشیدن اسیران و سوگ گشتاسپ بر زریر
همی گفت کی شاه گردان بلخ
همه زندگانی ما کرده تلخ
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود » بخش ۲۷ - فرمان ارجاسپ به کهرم، تاختن بر بلخ و کشته شدن لهراسپ و سوختن آتشکده
از ایدر برو تازیان تا به بلخ
که از بلخ شد روز ما تار و تلخ
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود » بخش ۲۷ - فرمان ارجاسپ به کهرم، تاختن بر بلخ و کشته شدن لهراسپ و سوختن آتشکده
چو ترکان رسیدند نزدیک بلخ
گشاده زبان را به گفتار تلخ
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود » بخش ۲۸ - آگهی مرگ لهراسپ و اسارت دختران، و کشته شدن سی و هشت پسر گشتاسپ در نبرد با ارجاسپ
سپاهی ز ترکان بیامد به بلخ
که شد مردم بلخ را روز تلخ
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود » بخش ۲۸ - آگهی مرگ لهراسپ و اسارت دختران، و کشته شدن سی و هشت پسر گشتاسپ در نبرد با ارجاسپ
شهنشاه لهراسپ را پیش بلخ
بکشتند و شد بلخ را روز تلخ
فردوسی » شاهنامه » داستان هفتخوان اسفندیار » بخش ۲ - آغاز هفتخوان اسفندیار: پرسش راه از گرگسار و کشتن دو گرگ در خان نخست
چنین گفت کو چون بیامد به بلخ
زبان و روان پر ز گفتار تلخ
فردوسی » شاهنامه » داستان رستم و اسفندیار » بخش ۳۰ - تشییع تابوت آهنین اسفندیار، خشم مهان ایران و نکوهش گشتاسپ به دست پشوتن و خواهران
چو ارجاسپ آمد ز خلخ به بلخ
همه زندگانی شد از رنج تلخ
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی خسرو پرویز » بخش ۶ - پند خواهر به بهرام گرد در نکوهش تاجخواهی و ناسپاسی و پاسخ او به دیرشدن کار
نگر تاچه گوید سخن گوی بلخ
که باشد سخن گفتن راست تلخ
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی هرمزد دوازده سال بود » بخش ۳ - داد هرمز، تاختن ساوه شاه و روم و خزر، پیشگویی مهران ستاد و آمدن بهرام چوبینه
چه آمد ز تیمار بر شهر بلخ
که شد زندگانی بران بوم تلخ
فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۱۱ - محاصره سپاه طوس در کوه هماون و رسیدن لشکر کمکی توران به فرماندهی خاقان چین و کاموس
یکی بهره زیشان فرستم ببلخ
بایرانیان بر کنم روز تلخ
فردوسی » شاهنامه » داستان دوازده رخ » بخش ۴ - پیام گودرز به پیران از زبان گیو، رد شرطها به فرمان افراسیاب و صفآرایی در کنابد
ز پیش پدر گیو شد تا به بلخ
گرفته به یاد آن سخنهای تلخ
فردوسی » شاهنامه » جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب » بخش ۴ - لشکرکشی کیخسرو به رویارویی افراسیاب، خندق و دو روز خاموشی، و گفتوگوی پشنگ و شیده در شیوهٔ نبرد
چشیده بسی از جهان شور و تلخ
به یاری گستهم نوذر به بلخ
فردوسی » شاهنامه » جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب » بخش ۲۳ - بازگشت کیخسرو از بلخ، دیدار با کاووس و نیایش دو شاه در آذرگشسب
به جیحون گذر کرد بر سوی بلخ
چشیده ز گیتی بسی شور و تلخ
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود » بخش ۶۰ - ورود دختر خاقان به ایران و آرامش کشور
چغانی وسومان وختلان و بلخ
شده روز بر هر کسی تار و تلخ
