بده آن مرد ترش را قدحی ای شه شیرین
صدقات تو روان است به هر بیوه و مسکین
صدقات تو لطیف است توان خورد دو صد من
که نداند لب بالا و نجنبد لب زیرین
هله ای باغ نگویی به چه لب باده کشیدی
مگر اشکوفه بگوید پنهان با گل و نسرین
چه شراب است کز آن بو گلتر آهوی ناف است
به زمستان نه که دیدی همه را چون سگ گرگین
هله تا جمع رسیدن بده آن می به کف من
پس من زهره بنوشد قدح از ساعد پروین
وگر آن مست نهد سر که رباید ز تو ساغر
مده او را تو مرا ده که منم بر در تحسین
چه کند باده حق را جگر باطل فانی
چه شناسد مه جان را نظر و غمزه عنین
هنر و زر چو فزون شد خطر و خوف کنون شد
ملکان را تب لرز است و حریر است نهالین
چو مه توبه درآمد مه توبه شکن آمد
شکنش باد همیشه تو بگو نیز که آمین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف شراب و بادهای میپردازد که نه تنها جنبهٔ مادی بلکه باطنی و روحانی نیز دارد. او به تضاد بین حقیقت و باطل اشاره میکند و از نوشیدن باده به عنوان رمز و راز آگاهی و حالات الهی صحبت میکند. شاعر همچنین به مفهوم بخشش و صدقات اشاره میکند و میگوید که این نعمتها باید به مسکینان برسد. در انتها، به تأکید بر ناپایداری دنیا و خطرات و چالشهای آن میپردازد و جستوجو برای حقیقت را ترویج میکند.
هوش مصنوعی: به آن مرد عصبانی، ای پادشاه خوشاخلاق، یک جام بده که خیرات تو مانند آب روان است و به هر بیوه و فقیر میرسد.
هوش مصنوعی: صدقات تو بسیار نرم و لطیف است که حتی اگر دوصد من از آن را بخورند، کسی نمیفهمد که لب بالای او (دهانش) کجاست و لب زیرینش (زبانش) حرکت نمیکند.
هوش مصنوعی: ای باغ، نگو که به چه لب و دهانی از باده نوشیدی، زیرا فقط شکوفهها میتوانند در خفا بگویند که این باده را با گل و گلهای نسرین (گلهای سرخ) چشیدهاند.
هوش مصنوعی: شراب مورد اشاره، شراب عشق و معنویتی است که بویی خوش دارد و خاصیت آن دلربایی و زیبایی است. این شراب آنقدر جذاب و دلکش است که توجه دیگران، حتی جانوران، را جلب میکند؛ گرچه در زمستان، در حالتی سرد و دشوار، همه مانند سگهای گرگین، وحشی و درنده به نظر میآیند.
هوش مصنوعی: بیا و وقتی همه جمع شدهاند، آن شراب را به دست من بده تا من از زهره (زهره، نام یکی از ستارگان، و در اینجا به معنای زیبایی و درخشش) قدح (کاسه) بنوشم که مانند ساعد (بازوی) ستاره پروین (پنج مذهب که در آسمان دیده میشوند) زیباست.
هوش مصنوعی: اگر آن مینوشِ مست، سرش را روی تو بگذارد و ساغر را از تو بگیرد، ساغر را به او نده؛ زیرا من لایقتر از او هستم و باید من را ستایش کنی.
هوش مصنوعی: بادهٔ حق (عشق و معرفت الهی) که پایدار و جاودانه است، در مقابل باطل (دنیا و فانی) چه ارزشی دارد؟ چگونه چشم دل میتواند زیبایی و جذابیتِ جان (حضور و حقیقت روح) را بشناسد و از آن لذت ببرد در حالی که در غم و اندوه قرار دارد؟
هوش مصنوعی: وقتی هنر و ثروت زیاد میشود، خطر و ترس نیز بیشتر میشود. اکنون شاهان دچار تب و لرز و بیماری هستند و مانند حریر به نرمش و ظرافت در برابر مشکلات میپردازند.
هوش مصنوعی: چون ماه (محبت) توبه میکند، (محبت) شکسته هم میشود و این شکستن همیشه در اثر وزش باد است. تو نیز بگو آمین که این اتفاق بیفتد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
به خدا میل ندارم نه به چرب و نه به شیرین
نه بدان کیسه پرزر نه بدین کاسه زرین
بکشی اهل زمین را به فلک بانگ زند مه
که زهی جود و سماحت عجبا قدرت و تمکین
چو خیال تو بتابد چو مه چارده بر من
[...]
پای از خانه برون نه که بروید گل و نسرین
به صبا گوی حکایت ز لب شکر شیرین
خود یکی بوسه بده بر دهن تنگ شکوفه
که گل و لاله بسوزد ز دم عاشق مسکین
توئی در دل که بگوئی سخن خویش وگر نه
[...]
هله! ای ساقی جانها، بده آن باده رنگین
مگر این فاتحه ما بچشد لذت آمین
برو، ای ناصح و بنشین، نتوانم که نمیرم
بر آن طلعت زیبا، بر آن شیوه شیرین
همه ذرات جهان مظهر حقند، فاما
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.