بخش ۱۱ - اندرز اردشیر به برنا و پیر: خداپرستی، خرد، میانه روی، فرهنگ فرزند و داد شاهی
به گفتار این نامدار اردشیر
همه گوش دارید برنا و پیر
هرانکس که داند که دادار هست
نباشد مگر پاک و یزدان پرست
دگر آنک دانش مگیرید خوار
اگر زیردستست و گر شهریار
سه دیگر بدانی که هرگز سخن
نگردد بر مرد دانا کهن
چهارم چنان دان که بیم گناه
فزون باشد از بند و زندان شاه
به پنجم سخن مردم زشتگوی
نگیرد به نزد کسان آبروی
بگویم یکی تازه اندرز نیز
کجا برتر از دیده و جان و چیز
خنک آنک آباد دارد جهان
بود آشکارای او چون نهان
دگر آنک دارند آواز نرم
خرد دارد و شرم و گفتار گرم
به پیش کسان سیم از بهر لاف
به بیهوده بپراگند بر گزاف
ز مردم ندارد کسی زان سپاس
نبپسندد آن مرد یزدان شناس
میانه گزینی بمانی به جای
خردمند خوانند و پاکیزهرای
کزین بگذری پنج رایست پیش
کجا تازه گردد ترا دین وکیش
تن آسانی و شادی افزایدت
که با شهد او زهر نگزایدت
یکی آنک از بخشش دادگر
به آز و به کوشش نیابی گذر
توانگر شود هرک خرسند گشت
گل نوبهارش برومند گشت
دگر بشکنی گردن آز را
نگویی به پیش زنان راز را
سه دیگر ننازی به ننگ و نبرد
که ننگ ونبرد آورد رنج و درد
چهارم که دل دور داری ز غم
ز نا آمده دل نداری دژم
نه پیچی به کاری که کار تو نیست
نتازی بدان کو شکار تو نیست
همه گوش دارید پند مرا
سخن گفتن سودمند مرا
بود بر دل هرکسی ارجمند
که یابند ازو ایمنی از گزند
زمانی میاسای ز آموختن
اگر جان همی خواهی افروختن
چو فرزند باشد به فرهنگ دار
زمانه ز بازی برو تنگ دار
همه یاد دارید گفتار ما
کشیدن بدین کار تیمار ما
هرآن کس که با داد و روشن دلید
از آمیزش یکدگر مگسلید
دل آرام دارید بر چار چیز
کزو خوبی و سودمندیست نیز
یکی بیم و آزرم و شرم خدای
که باشد ترا یاور و رهنمای
دگر داد دادن تن خویش را
نگه داشتن دامن خویش را
به فرمان یزدان دل آراستن
مرا چون تن خویشتن خواستن
سه دیگر که پیدا کنی راستی
بدور افگنی کژی و کاستی
چهارم که از رای شاه جهان
نپیچی دلت آشکار و نهان
ورا چون تن خویش خواهی به مهر
به فرمان او تازه گردد سپهر
دلت بسته داری به پیمان اوی
روان را نپیچی ز فرمان اوی
برو مهر داری چو بر جان خویش
چو با داد بینی نگهبان خویش
غم پادشاهی جهانجوی راست
ز گیتی فزونی سگالد نه کاست
گر از کارداران وز لشکرش
بداند که رنجست بر کشورش
نیازد به داد او جهاندار نیست
برو تاج شاهی سزاوار نیست
سیه کرد منشور شاهنشهی
ازان پس نباشد ورا فرهی
چنان دان که بیدادگر شهریار
بود شیر درنده در مرغزار
همان زیردستی که فرمان شاه
به رنج و به کوشش ندارد نگاه
بود زندگانیش با درد و رنج
نگردد کهن در سرای سپنج
اگر مهتری یابد و بهتری
نیابد به زفتی و کنداوری
دل زیردستان ما شاد باد
هم از داد ماگیتی آباد باد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
اردشیر
هوش مصنوعی: اردشیر در این شعر به جوانان و پیران اندرز میدهد و به آنها اهمیت خداپرستی، خرد، میانهروی و فرهنگ را یادآوری میکند. او میگوید که دانایی و آگاهی باید برای همه اهمیت داشته باشد و برای پادشاهی باید به راستی و عدالت پایبند بود. اردشیر به پنج نکته مهم اشاره میکند که شامل پرهیز از گناه، دوری از زشتگویی، میانهروی در رفتار، بخشش و دوری از آز و درگیری است. او به جوانان توصیه میکند که از یادگیری غافل نشوند و در پی دریافت دانش و فرهنگ باشند، تا بتوانند در زندگی و پادشاهی خود موفق شوند. در پایان، او بر این نکته تأکید میکند که منشأ سعادت و آرامش، رعایت عدالت و دوستی است.
هوش مصنوعی: به گفته این فرد بزرگ، اردشیرو، همه شما جوانان و پیران باید به سخنان او گوش فرا دهید.
هوش مصنوعی: هر کس که میداند خداوندی وجود دارد، باید تنها پاک و پرستشگر یزدان باشد.
هوش مصنوعی: اگر دانش را از کسی که در مرتبه پایینتری از خودت است یا حتی اگر او پادشاه باشد، خوار بشماری، به غیرت خود آسیب زدهای.
هوش مصنوعی: سخن هرگز بر مرد عاقل و با دانش کهن نمیگذرد و او را فریب نمیدهد.
هوش مصنوعی: بدان که ترس از گناه باید بیشتر از ترس از زندان و مجازات پادشاه باشد.
هوش مصنوعی: بدان که اگر کسی زبان به بدگویی مردم بگشاید، در نزد دیگران آبرو و اعتبارش را از دست میدهد.
هوش مصنوعی: من یک توصیه جدید میخواهم بگویم که از نظر ارزشمندتر از چشم و جان و مال است.
هوش مصنوعی: خوشا به حال کسی که جهان در اختیار اوست و فضایلش بهقدری نمایان است که حتی در خفا هم پنهان نمیماند.
هوش مصنوعی: آن کسانی که دارای صدای ملایم و دلنشین هستند، همچنین خردمندی و شرم دارند و سخنانی دلنشین و گرم میگویند.
هوش مصنوعی: برخی از افراد به خاطر خودنمایی به دروغ ادعاهای بزرگ میکنند و بدون دلیل به دیگران سخنهای بیمعنی میزنند.
هوش مصنوعی: هیچکس از مردم نسبت به کسی که یزدان (خدا) شناس است و او را سپاسگزاری نمیکند و دوست ندارد.
هوش مصنوعی: میانهروی و اعتدال را انتخاب کردن، باعث میشود که تو را به عنوان فردی خردمند و با فکر درست بشناسند.
هوش مصنوعی: عبارت «پنج رای» به پنج اصل یا راهنمایی اشاره دارد که اگر از آنها بگذری، دین و اعتقاداتت تازه و نیکو خواهد شد. در واقع، باید به این پنج اصل توجه کنی تا دین و کیش تو دچار زوال نگردد و نوآوری یابد.
هوش مصنوعی: آسایش و خوشحالی تو را بیشتر میکند که با شیرینی ایمان و خداپرستی، زهر بدیها به تو آسیب نمیزند.
هوش مصنوعی: کسی که از بخشش خداوند و نیکخواهی او بهرهمند شود، نمیتواند از راه آز و تلاش خود بگذرد و به هدفهایش برسد.
هوش مصنوعی: هر شخصی که خوشحال و راضی باشد، ثروتمند میشود؛ درست مثل اینکه گلهای بهاری در حال شکفتن و رشد هستند.
هوش مصنوعی: اگر گردن آز (نفس سرکش) را بشکنی و بر آن مسلط شوی، دیگر رازها و حقایق را به زنان نخواهی گفت.
هوش مصنوعی: به خود نبال و مغرور نباش، چرا که ننگ و جنگ تنها به زحمت و درد منجر میشود.
هوش مصنوعی: سومین موردی که باید به آن توجه کنی این است که قلبت را از غم دور نگهداری، چرا که غم و اندوه بر تو تاثیر نخواهد گذاشت و دلی غمگین نخواهی داشت.
هوش مصنوعی: در چیزی که به تو مربوط نمیشود دخالت نکن و خودت را در کارهایی که به تو ارتباط ندارد، درگیر نکن.
هوش مصنوعی: همه شما به سخنان من توجه کنید و نصیحت من را بشنوید، زیرا صحبت کردن من برای شما مفید است.
هوش مصنوعی: هر کس دارای دل با ارزش و گرانبهایی است که بتواند از او امنیت و محافظت در برابر آسیبها و خطرات به دست آورد.
هوش مصنوعی: هرگز از آموختن و یادگیری غافل نشو، زیرا اگر به دنبال روشنی و زندگی خوب هستی، باید دانش و آگاهی خود را افزایش دهی.
هوش مصنوعی: اگر فرزند شما دارای دانش و فرهنگ باشد، در زمانههای سخت و چالشبرانگیز باید او را از سرگرمیهای بیفایده دور نگهدارید.
هوش مصنوعی: همه شما به خاطر دارید که ما دربارهٔ این موضوع چه گفتهایم و در این کار چه تلاشها و زحمات انجام دادهایم.
هوش مصنوعی: هر کسی که با انصاف و دل روشن زندگی میکند، از مخلوط شدن با یکدیگر جدا نشود و از هم فاصله نگیرد.
هوش مصنوعی: به دلهایتان آرامش بدهید، زیرا چهار چیز وجود دارد که از آنها نیکی و فایده میرسد.
هوش مصنوعی: نگرانی و احترامی که از خداوند داری، تو را همراه و راهنمایی خواهد کرد.
هوش مصنوعی: هرگز خود را در معرض خطر نگذار و به حفاظت از شرافت و کرامت خود بپرداز.
هوش مصنوعی: من باید دل خود را به فرمان خدا زینت دهم، همچنان که باید به داشتن بدن خود اهمیت بدهم.
هوش مصنوعی: اگر سه ویژگی راستی، درستی و صداقت را بشناسی، باید نادرستیها و کاستیهای زندگی را کنار بگذاری و از آنها دوری کنی.
هوش مصنوعی: این بیت میگوید که اگر میخواهی از نظر و فکر پادشاه جهان (یعنی اردشیر) منحرف نشوی، باید قلبت کاملاً شفاف و خالص باشد، چه در زمینههای آشکار و چه در امور پنهانی.
هوش مصنوعی: اگر بخواهی به محبت و عشق نسبت به او یعنی خدا، مثل تن خود عمل کنی، آنگاه آسمان (زندگی) تازه و نو خواهد شد.
هوش مصنوعی: دل خود را به عهد و پیمان او (خدا) وابسته کن و روان خود را از فرمان او (خدا) منحرف نکن.
هوش مصنوعی: برو به کسی محبت کن مانند محبت به جان خودت و زمانی که دادگری را دیدی، نگهبان آن باش.
هوش مصنوعی: غم پادشاهی کسی همچون جهانجوی (اردشیر) حقیقی است، زیرا این درد و اندوه از وسعت و فراوانی گرفتاریهای دنیا کمتر نمیشود.
هوش مصنوعی: اگر اردشیر بداند که کارگزاران و لشکریانش به کشور او آسیب میرسانند، باید بداند که این امر باعث رنج مردمش خواهد شد.
هوش مصنوعی: جهاندار به کسی که دادگری نداشته باشد نیازی ندارد و او لایق تاج شاهی نیست.
هوش مصنوعی: آنگاه فرستادهای که سجادهاش در جایی بود و انتظاری داشت، پیشنهاد کرد که اگر کسی اخلاق و رفتار خوبی نداشته باشد، دیگر لایق سلطنت نخواهد بود و نمیتواند رهبر جامعه شود.
هوش مصنوعی: بدان که ستمکار و بیرحم، فرمانروایی همانند شیر درندهای است که در دشت زندگی میکند.
هوش مصنوعی: کسی که زیر دست شاه است و فرمان او را بدون زحمت و تلاش قبول میکند، هیچ ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: زندگی افراد یا کسانی که در رنج و زحمت به سر میبرند، در خانهای که ابدی است، کهنه نخواهد شد و همواره تازه و زنده خواهد ماند.
هوش مصنوعی: اگر کسی مقام و مرتبه بالایی کسب کند و بهتری برای او پیدا نشود، به نیکویی و دیانت او شک و تردید پیدا میشود.
هوش مصنوعی: دل زیردستان ما باید شاد باشد و همچنین از عدالت ما کشور و جامعه prosper و آباد باد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.