بخش ۴۰ - نشست چهارم: اندرزهای شاهی و دادگری
برین نیز بگذشت یک هفته روز
بهشتم چو بفروخت گیتیفروز
بیانداخت آن چادر لاژورد
بیاراست گیتی به دیبای زرد
شهنشاه بنشست با موبدان
جهاندیده و کار کرده ردان
سرموبد موبدان اردشیر
چو شاپور وچون یزدگرد دبیر
ستاره شناسان و جویندگان
خردمند و بیدار گویندگان
سراینده بوزرجمهر جوان
بیامد برشاه نوشینروان
بدانندگان گفت شاه جهان
که باکیست این دانش اندر نهان
کزو دین یزدان به نیرو شود
همان تخت شاهی بیآهو شود
چوبشنید زو موبد موبدان
زبان برگشاد از میان ردان
چنین داد پاسخ که از داد شاه
درفشان شود فر دیهیم و گاه
چو با داد بگشاید از گنج بند
بماند پس از مرگ نامش بلند
دگر کو بشوید زبان از دروغ
نجوید به کژی ز گیتی فروغ
سپهبد چو با داد و بخشایشست
ز تاجش زمانه پرآسایشست
و دیگر که از کهتر پرگناه
چو پوزش کند باز بخشدش شاه
به پنجم جهاندار نیکوسخن
که نامش نگردد به گیتی کهن
همه راست گوید سخن کم وبیش
نگردد بهر کار ز آیین خویش
ششم بر پرستندهٔ تخت خویش
چنان مهر دارد که بر بخت خویش
به هفتم سخن هرک دانا بود
زبانش بگفتن توانا بود
نگردد دلش سیر ز آموختن
از اندیشگان مغز را سوختن
به آزادیست ازخرد هرکسی
چنانچون ببالد ز اختر بسی
دلت مگسل ای شاه راد از خرد
خرد نام و فرجام را پرورد
منش پست وکم دانش آنکس که گفت
کنم کم ز گیتی کسی نیست جفت
چنین گفت پس یزدگرد دبیر
که ای شاه دانا و دانشپذیر
ابرشاه زشتست خون ریختن
به اندک سخن دل برآهیختن
همان چون سبک سر بود شهریار
بداندیش دست اندآرد به کار
همان با خردمند گیرد ستیز
کند دل ز نادانی خویش تیز
دل شاه گیتی چو پر آز گشت
روان ورا دیو انباز گشت
و رایدون که حاکم بود تیزمغز
نیاید ز گفتار او کار نغز
دگر کارزاری که هنگام جنگ
بترسد ز جان و نترسد ز ننگ
توانگر که باشد دلش تنگ و زفت
شکم زمین بهتر او را نهفت
چو بر مرد درویش کنداوری
نه کهتر نه زیبندهٔ مهتری
چوکژی کند پیر ناخوش بود
پس ازمرگ جانش پرآتش بود
چو کاهل بود مرد برنا به کار
ازو سیر گردد دل روزگار
نماند ز نا تندرستی جوان
مبادش توان و مبادش روان
چو بوزرجمهر این سخنهای نغز
شنید و بدانش بیاراست مغز
چنین گفت باشاه خورشید چهر
که بادا به کام تو روشن سپهر
چنان دان که هرکس که دارد خرد
بدانش روان را همیپرورد
نکوهیده ده کار بر ده گروه
نکوهیدهتر نزد دانش پژوه
یکی آنک حاکم بود با دروغ
نگیرد بر مرد دانا فروغ
سپهبد که باشد نگهبان گنج
سپاهی که او سر بپیچد ز رنج
دگر دانشومند کو از بزه
نترسد چو چیزی بود بامزه
پزشکی که باشد به تن دردمند
ز بیمار چون باز دارد گزند
چو درویش مردم که نازد به چیز
که آن چیز گفتن نیرزد بنیز
همان سفله کز هر کس آرام و خواب
ز دریا دریغ آیدش روشن آب
وگرباد نوشین بتو برجهد
سپاسی ازان برسرت برنهد
بهفتم خردمند کاید به خشم
به چیز کسان برگمارد دو چشم
بهشتم به نادان نماینده راه
سپردن به کاهل کسی کارگاه
همان بیخرد کو نیابد خرد
پشیمان شود هم ز گفتار بد
دل مردم بیخرد به آرزوی
برین گونه آویزد ای نیکخوی
چوآتش که گوگرد یابد خورش
گرش درنیستان بود پرورش
دل شاه نوشینروان زنده باد
سران جهان پیش او بنده باد


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: یک هفته دیگر نیز گذشت و در روز هشتم، هنگامی که جهانافروز به فروش رفت.
هوش مصنوعی: آن چادر لاجوردی را کنار زد و دنیا را با دیبای زردی آراست.
هوش مصنوعی: پادشاه در کنار دانشمندان و حکیمان با تجربه و کاربلد نشسته است.
هوش مصنوعی: سرم مانند سر موبدان است، درست مثل اردشیر و شاپور و حتی مانند یزدگرد که دبیر و نویسنده بود.
هوش مصنوعی: دانشمندان و اندیشمندان هوشیار و آگاه، کسانی هستند که به دنبال حقیقت و دانشاند.
هوش مصنوعی: جوانی به نام بوزرجمهر به نزد شاه زیبایی آمد.
هوش مصنوعی: پادشاه جهان به آگاهان گفت که نگران نباشید که این دانش در پنهان است.
هوش مصنوعی: از اوست که ایمان به خداوند با قدرت و توان ایجاد میشود و همین ایمان میتواند جایگاه شاهی را محکم و استوار کند.
هوش مصنوعی: موبد موبدان از طرف گروهی شنید و زبان به سخن باز کرد.
هوش مصنوعی: پاسخی چنین داد که با عدالت و فیض پادشاه، تاج و مقام به دست میآید و میتواند در این دنیا به اوج و رفعت برسد.
هوش مصنوعی: زمانی که فردی با نیکی و عدالت عمل کند و از خلاقیت و تواناییهای خود بهره بگیرد، پس از مرگش یاد و نام او همیشه زنده و جاودان خواهد ماند.
هوش مصنوعی: باید از دروغ گفتن دست برداریم و حقیقت را بگوییم، زیرا کجی و نادرستی از دنیا برمیخیزد.
هوش مصنوعی: زمانی که فرمانروای سپاه به انصاف و بخشش رفتار کند، زمانه آرامش بیشتری دارد.
هوش مصنوعی: و دیگر اینکه اگر کسی که کوچکتر و خطاکار است، از دیگران عذرخواهی کند، شاه او را دوباره میبخشد.
هوش مصنوعی: به شاه پنجم که شخصیت نیکویی دارد و نامش در تاریخ زمین نخواهد ماند.
هوش مصنوعی: همه افراد راستگو هستند و هیچ کدام در کلام خود کم و کاستی ندارند، چرا که هر یک در کار و زندگی خود بر اساس اصول و آداب خود عمل میکنند.
هوش مصنوعی: او به پرستندهٔ خود چنان علاقه و محبت دارد که همانند علاقهای که به سرنوشت و شانس خود دارد.
هوش مصنوعی: اگر کسی به دانایی و دانش برسد، میتواند به راحتی و به خوبی صحبت کند و نظراتش را بیان کند.
هوش مصنوعی: دلش هیچگاه از یادگیری خسته نمیشود و از فکر کردن به مسائل مختلف و تلاش برای درک آنها خسته نمیشود.
هوش مصنوعی: آزادی هر کس بسته به دانایی و خرد اوست، همانطور که ستارهها بر اساس شرایط خود در آسمان میدرخشند و بالا میروند.
هوش مصنوعی: ای شاه بزرگ، دل خود را به تلخی و ناامیدی مبتلا نکن و به خرد و دانایی توجه داشته باش، زیرا نام نیک و سرنوشت خوب را با آگاهی و هوش به دست میآوری.
هوش مصنوعی: آدمی که اخلاقش زشت و نادان است، به کسی که گفت هیچکس در دنیا همتایی ندارد، زودباور است.
هوش مصنوعی: دبیر یزدگرد اینگونه سخن گفت: ای شاه، تو شخصی دانا و طالب علم هستی.
هوش مصنوعی: ابرشاه زشت به کشتن افراد به دلایل ناچیز و بیمورد اقدام میکند و این عمل باعث میشود که دلها را به شدت به درد آورد.
هوش مصنوعی: مانند انسان بیخود و خیالپرداز، پادشاه بدبین، خود را در کارها وارد میکند.
هوش مصنوعی: شخصی که با درایت و فهم بالا، با فرد نادان به بحث یا جدل میپردازد، در واقع به خاطر نادانی خود، دلش تند و بیقرار میشود.
هوش مصنوعی: وقتی دل پادشاه جهان پر از خواستهها و آرزوها شد، روح او مرتبط با نیرویی منفی و شیطانی گردید.
هوش مصنوعی: اگر حاکمی تیزهوش و باهوش باشد، نباید از سخنان او کار خوبی انتظار داشت.
هوش مصنوعی: کسی که در میدان جنگ از جان خود میترسد اما از ننگ و سرافکندگی هراس ندارد، نباید در آن کارزار شرکت کند.
هوش مصنوعی: ثروتمند کسی است که دلش تنگ است و شکم بزرگی دارد، زمین برای او بهتر است که پنهان شود.
هوش مصنوعی: وقتی که بر مردی فقیر و نیازمند احسان و کمک میکنی، نه تنها به او توهین نمیکنی، بلکه این کار شایسته و زیبنده است.
هوش مصنوعی: زمانی که فردی پیر و ناخوش احوال میشود، پس از مرگ او، روحش پر از آتش و التهاب خواهد بود.
هوش مصنوعی: هرگاه جوانی در انجام کارها سستی کند، دلش از روزگار خسته و ناراضی خواهد شد.
هوش مصنوعی: از بیماری جوانی نمانده است، نه توانایی او باقی مانده و نه جانش.
هوش مصنوعی: وقتی بوزرجمهر این صحبتهای زیبا را شنید، ذهنش را با دانش و اطلاعات خود مجهز کرد.
هوش مصنوعی: این جمله اشاره به این دارد که شخصی به پادشاهی با چهرهای درخشان و مانند خورشید میگوید که امیدوار است آسمان برای او روشن و روشناییبخش باشد. در واقع، گوینده آرزو میکند که زندگی و سرنوشت پادشاه روشن و خوشایند باشد.
هوش مصنوعی: بدان که هر کسی که دارای خرد و اندیشه است، آگاهی و دانش را در دل خود پرورش میدهد.
هوش مصنوعی: کار ناپسند ده نفر را کسانی که دانشآموختهاند، بیشتر از خود آن کار ناپسند میدانند.
هوش مصنوعی: هیچ کس که حاکم است، با دروغ نمیتواند به دانایان نور و روشنایی دهد.
هوش مصنوعی: سردار کیست که از گنج محافظت کند، اگر سربازی که باید از آن دفاع کند، از مشکل و سختی پشت بگرداند؟
هوش مصنوعی: کسی که از اشتباهات و مشکلات نترسد و با رویکردی مثبت و خوشبینانه به زندگی نگاه کند، به خوبی میتواند از لحظات لذت ببرد.
هوش مصنوعی: پزشکی که در برابر بیمار دردمند باشد، چگونه میتواند از آسیب و آزار او جلوگیری کند؟
هوش مصنوعی: وقتی درویش را ببینی که به چیزی میبالد، بدان که آن چیز به اندازهای نیست که ارزش ذکر کردن داشته باشد.
هوش مصنوعی: این شخص که در زندگیاش به دنبال آسایش و خواب است، از زیبایی و روشنی آب دریا بیخبر است و از آن غافل است. او به جای اینکه از زندگی لذت ببرد، در جهل و نادانی به سر میبرد.
هوش مصنوعی: اگر باد خوشی به تو بوزد، تو را به شکوه و ستایش برخواهد افراز.
هوش مصنوعی: اگر کسی خردمند باشد، در مواقع خشم به راحتی تصمیم نمیگیرد و برای مشاهده و بررسی اوضاع به دقت دو چشم خود را به کار میگیرد.
هوش مصنوعی: بهشت را به کسی ندهید که نادان است، زیرا سپردن کار به فرد تنبل نتیجهای نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: کسی که بیخرد است و نمیتواند دانایی بهدست آورد، پس از آنکه از گفتار ناپسند خود پشیمان میشود، احساس ناراحتی میکند.
هوش مصنوعی: دلهای نادان به خواستههای بزرگ و زیبا دل میبندند، ای انسان نیکوخلق.
هوش مصنوعی: همچون آتش که وقتی به گوگرد نزدیک میشود، اگرچه گرما و نور دارد، اما در واقع در سرزمین خود رشد نمیکند.
هوش مصنوعی: ای دل، برای شاه خوشرو و زنده باد، همه بزرگان جهان در برابر او مطیع و فدای او هستند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.