گنجور

 
ناصر بجه‌ای

الا ای ترک عیسی‌دم تو ماه عالم‌آرایی

هزارت یوسف مصری سزد یوسف به زیبایی

تو زیب و زینت دهری تو شاه کشور چینی

تو شمع مجلس انسی تو نور دیده مایی

اگر در شب ز روخ رخ سواد زلف برداری

ز لوح دهر همچون صبح زنگ شام بزدایی

ز رویت گر به نابینای مادرزاد عکس افتد

دهد عکست به نابینای مادرزاد بینایی

گر از زلفت رسد بویی به مغز پیر صد ساله

بیابد پیر صد ساله دگر ره فر برنایی

چو با یکتا قدت دیدم دو تا زلف تو هم بالا

مرا در بر ز سودایت دو تا گشته است یکتایی

به سودا سر برون کردم شدم دیوانه عشقت

ز لوح عقل بستردم همه آفات دانایی

چلیپا زلف کافر را اگر از رخ بیندازی

چو من بسیار مومن را در اندازی به ترسایی

تو فردوس تماشایی و ما عاشق تماشا را

چو دادم دل تماشا را بده داد تماشایی

تو را جز مهر با چیزی به کار اندر نمی‌باید

که در خوبی نیامیزد در آن حدی که می‌بایی

کسی کاو با تو بنشیند یقین عمرش بیفزاید

چه باشد گر کنی لطفی و عمرم را بیفزایی

اگر چون خط سرسبزت ببوسم آن لب گلگون

کنم این طاق ارزق را ز درد و آه سودایی

چو ناصر از میان جان کمر بستیم عشقت را

سزد گر باز ما گردی و با ما در میان آیی

 
 
نسکبان اندروید
فرخی سیستانی

بهار آمد من و هر روز نو باغی و نو جایی

به گشتن هر زمان عزمی به بودن هر زمان رایی

قدح پر باده رنگین به دست باده پیمایی

چو مرغ از گل به گل هر ساعتی دیگر تماشایی

نگاری با من و رویی نه رویی بلکه دیبایی

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از فرخی سیستانی
ناصرخسرو

شبی تاری چو بی‌ساحل دمان پر قیر دریائی

فلک چون پر ز نسرین برگ نیل اندوده صحرائی

نشیب و توده و بالا همه خاموش و بی‌جنبش

چو قومی هر یکی مدهوش و درمانده به سودائی

زمانه رخ به قطران شسته وز رفتن برآسوده

[...]

سنایی

ایا بی حد و مانندی که بی مثلی و همتایی

تو آن بی مثل و بی شبهی که دور از دانش مایی

ز وهمی کز خرد خیزد تو زان وهم و خرد در وی

ز رایی کز هوا خیزد تو دور از چشم آن رایی

پشیمانست دل زیرا که تو اسرارها دانی

[...]

انوری

خرد را دوش می‌گفتم که ای اکسیر دانایی

همت بی‌مغز هشیاری همت بی‌دیده بینایی

چه گویی در وجود آن کیست کو شایستگی دارد

که تو با آب روی خویش خاک پای او شایی

کسی کاندر جهان بی‌هیچ استکمال از غیری

[...]

جمال‌الدین عبدالرزاق

زهی اخلاق تو محمود همچون عقل و دانائی

زهی ایام تو مشکور همچون عهد برنائی

امام شرق رکن الدینکه سوی حضرتت دایم

خطاب انجم و چرخست مولانا و مولائی

اضافت با کف رادت ز گیتی گنج پردازی

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه