سرو و مه اگر نیست رخ و قامت اکبر
از بهر چه آمد سر بی تن تن بی سر
خورشید توان خواندن و گردونش اگر بود
گردون به زمین خفته و خورشید به خون در
بالاش توان گفت صنوبر به مثل راست
گر خنجر و شمشیر بود بار صنوبر
آن پیکر والای تو بر خاک نه حاشاک
با فرش زمین عرش برین است برابر
نسبت به فغان و تن صد پاره او داشت
از لجه خون رستی اگر شعله آذر
جز شخص تو در تیغ و سنان خود نشنیدم
بازی همه تن بال و همائی همه جان پر
جز آن تن و زخم نی و تیغ و شل و پیکان
خورشید که دیده است سراپا همه اختر
گر چرخ زره پوشد و گر ماه نهد خود
چرخی است زره پوش و مهی برزده مغفر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف و ستایش قامت و زیبایی اکبر (شاید اشاره به اکبر شاه) میپردازد و به تضاد میان زیبایی و عظمت او با پدیدههای طبیعی چون خورشید و ماه اشاره میکند. شاعر میگوید که حتی اگر خورشید و ماه هم وجود نداشته باشند، زیبایی اکبر همچنان بینظیر و شگفتانگیز است. او بر این باور است که قامت و شخصیت اکبر، شایستهی تحسین و مقایسه با عرش و دیگر زیباییهاست و هیچچیزی نمیتواند به قامت و شکوه او برسد. در نهایت، شاعر بر این نکته تأکید میکند که جز خود اکبر، هیچچیز دیگری نمیتواند در مقابل عظمت او قرار گیرد.
هوش مصنوعی: اگر سرو و ماه در زیبایی و جوانی اکبر را ندارند، پس چرا بدن بی سر و سر بی تن به این دنیا آمدهاند؟
هوش مصنوعی: اگر خورشید قدرت خواندن داشت و آسمانش هم چنین بود، آسمان به خواب زمین در میرفت و خورشید در حال خون است.
هوش مصنوعی: در این بیت به زیبایی و استحکام صنوبر اشاره شده است. میگوید اگر صنوبر را با شمشیر و خنجر مقایسه کنیم، باز هم قدرت و استقامت آن بیشتر است. به نوعی این تصویر به ما میگوید که بعضی چیزها با وجود ظرافت، میتوانند مقاومت و قوی باشند.
هوش مصنوعی: بدن محبوب تو، هرگز بر خاک نمینشیند، زیرا جایگاه او جایی بالاتر از فرش زمین و مانند عرش خداوند است.
هوش مصنوعی: در برابر ناله و گریه او، اگر از عمق دلش درد و رنجی وجود داشت، شعلهای همچون آتش از عشق و شوق در وجودش روشن بود.
هوش مصنوعی: جز تو هیچ کس را در هنر شمشیرزنی و جنگآوری ندیدم که مانند تو زندگی را با زیبایی و شجاعت بگذراند، همچون پرندهای که از بال و پر خود برای پرواز استفاده میکند و تمام وجودش به زندگی و بالندگی اختصاص دارد.
هوش مصنوعی: فقط آن بدن، جراحت نی، شمشیر و تیر و پرتو خورشید وجود دارد که تمام ستارهها را دیده است.
هوش مصنوعی: اگر چرخ (فلک) زرهای بپوشد و یا ماه (ماهتاب) خود را در حال چرخیدن نشان دهد، در واقع این چرخ زرهپوش و ماه بر دانش پیشینیان مانع نمیشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بسیار دعا کردم کاین روز ببینم
امروز بدیدم ز دعا کردن بسیار
ای چنبر گردنده بدین گوی مدور
چون سرو سهی قد مرا کرد چو چنبر
وز موی و رخم تیرگی و نور برون تاخت
تا زنده شب تیره پس روز منور
هر وعده و هر قول که کرد این فلک و گفت
[...]
وین پر نگارینش بر او باز نبندند
تا بگذرد آذر مه و آید (سپس) آذار
پر بار بسال اندر یکبار بود گل
روی تو مرا هست همیشه گل پر بار
ای آذر تو بافته از غالیه چادر
اندر دل عشاق ز دست آذرت آذر
زلفین تو ریحان دل عشاق تو جنت
دیدار تو خور دیده عشاق تو خاور
نه سرو سهی چون تو و نه لاله خودرو
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.