گنجور

 
طغرل احراری

اگر به گوشه چشمی نظر کنی ما را

به یک نگاه کنی صید خویش دل‌ها را!

هزار عابد و زاهد همی‌شود میْ‌نوش

به محفلی که تو گیری به دست صهبا را!

به طوق بندگی گردن نهد چو قمری سرو

ببیند ار به چمن این قد دل‌آرا را!

کشیده مردم چشمت برای قتلم تیر

کجا رهم که زند ناوک تو عنقا را!

مشام جان و دل از نکهت تو تر گردد

اگر به باد دهی زلف عنبرآسا را!

سنای پیر خرابات بایدم گفتن

که داد با من مخمور پای خُم‌جا را!

بیار ساقی قدح را چه جای اهمال است

به رهن باده دهم خرقه مصلا را!

شهید خنجر مژگان او شدم طغرل

بکش ز تربت من گر گذر کنی پا را!

 
 
نسکبان اندروید
امیرخسرو دهلوی

ز دور نیست میسر نظر به روی تو ما را

چه دولتی ست تعالی الله از قد تو قبا را

از آنگهی که تو سلطان به ملک دل بنشستی

نشاط و خواب به شبها حرام گشت گدا را

ز تیغ کش به حضورم که پادشاه بتانی

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از امیرخسرو دهلوی
اوحدی مراغه‌ای

چگونه دل نسپارم به صورت تو، نگارا؟

که در جمال تو دیدم کمال صنع خدا را

چه بر خورند ز بالای نازک تو؟ ندانم

جماعتی که تحمل نمی‌کنند بلا را

نه رسم ماست بریدن ز دوستان قدیمی

[...]

ناصر بخارایی

خلاف عهد نکردم به حسن عهد تو یارا

خلاف عهد تو کردن مرا چه زَهره و یارا

اگر ز زلف تو دستم رسد به حلقهٔ کعبه

به آب زمزم دیده صفا دهیم صفا را

هزار نکتهٔ شیرین به وعده از لب لعلت

[...]

واعظ قزوینی

مده بافسر شاهی کلاه ترک و فنا را

بسر چو ابر بهاری شناس بال هما را

درست نیست دورنگی میان ظاهر و باطن

بگو شکسته نویسند، توبه نامه، ما را

بکف ترا زر و سیم جهان ز بخل نپاید

[...]

فتحعلی‌شاه

سیاه روزی و آشفته روزگاری ما را

ببین و زلف پریشان مکن به چهره خدا را

به جانبت نتوانم چو آیم از ره دوری

مگر به سوت فرستم برید باد صبا را

چو دست‌بوس نگردد نصیب و دسترس من

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه