ساقیا! مستان خوابآلوده را بیدار کن
از فروغ باده، رنگِ رویشان گلنار کن
لاابالی پیشهگیر و عاشقی بر طاق نِه
عشق را در کار گیر و عقل را بیکار کن
گر ز چرخ چنبری از غم همی خواهی نجات
دور باده پیش گیر و قصد زلف یار کن
پنج حس و چار طبع از پنج باده برفروز
وز دو گیتی دل به یک بار از خوشی بیزار کن
دانشت بسیار باشد چون که اندک می خوری
دانشی کو غم فزاید؟ از میاش بردار کن
ور ز راه پنج حس خواهی که یار آید تو را
پنج باده نوش کن، هر پنج در مسمار کن
دوستار عشق گشتی، دشمن جانان مشو
چاکریِ می چون گرفتی، بندگی خمار کن
ور به عمر اندر به نادانی نشسته بودهای
از زبان عاجزی یکدَم یک استغفار کن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از ساقی میخواهد که مستان را از خواب غفلت بیدار کند و با باده رنگ رویشان را گلنار سازد. او به عشق دعوت میکند و عقل را کنار میگذارد تا عشق را در عرصه زندگی به کار گیرد. با اشاره به غم و غصهها، از مستان میخواهد که با نوشیدن باده به جستوجوی زلف یار بروند و خوشی را دریابند. شاعر تأکید میکند که برای آگاهی و دانش بهتر است از غم و اندوه دوری گزینند و از باده بهره ببرند. در انتها نیز به مستان توصیه میکند که در عشق، با شور و شوق عمل کنند و از کمدانشی و نادانی دوری نمایند.
هوش مصنوعی: ای ساقی، بیدارکن مستانی را که خوابیدهاند و با درخشش شراب، چهرهشان را همانند گل سرخ زیبا کن.
هوش مصنوعی: بیخیال و بیدغدغه زندگی کن و عشق را در اولویت قرار ده. به عقل و استدلال زیاد فکر نکن و بگذار احساسات بر تو غلبه کنند.
هوش مصنوعی: اگر از غم و اندوه زندگی خستهای و میخواهی نجات یابی، بهتر است که به مینوشی و به زیبایی محبوبت فکر کنی.
هوش مصنوعی: این شعر اشاره به این دارد که با استفاده از پنج حس و چهار طبع (یا عناصر طبیعی) میتوان حال و هوای خاصی را به وجود آورد. با این حال، شاعر میخواهد بگوید که بهترین حالت این است که از دو دنیا یا دوگانگیها دل بکنیم و به یکباره از خوشیهایی که داریم، دل زده شویم. به عبارتی، این اشعار دعوت به رهایی از وابستگیها و خوشیهای موقتی دارد.
هوش مصنوعی: دانش تو وقتی بسیار است که کم بخوری، اما اگر نوشیدنت باعث افزایش غم و اندوه شود، باید از آن پرهیز کنی.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی یار تو را ملاقات کند، با استفاده از پنج حس خود، باید پنج نوع باده بنوشی و هر پنج حواست را در کار لذت ببری.
هوش مصنوعی: اگر به عشق علاقهمند شدی، دشمن محبوب خود نشو. اگر بندگی و خدمت به معشوق را پذیرفتی، خود را از خستگی و بیحالی دور کن و شاداب و سرزنده باش.
هوش مصنوعی: اگر در طول عمرت در جهل و نادانی گذراندهای، با زبان ناتوانی یک لحظه از خداوند طلب آمرزش کن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
باغ و بستان از در دیدار شد دیدار کن
کار عشرت ساز و کار دیگر اندر کار کن
لهو و شادی و نشاط و خرمی بسیار کن
با بتان و گلرخان آهنگ زی گلزار کن
عیش را تدبیر ساز و لهو را هنجار کن
[...]
نیم مستان ترا سرگشته چون پرگار کن
آخر ای جان و جهان، جامی دگر در کار کن
فتنه در خواب قیامت خفته است، ای جان، دگر
زلف مشکین برفشان و فتنه را بیدار کن
هوشیاران را ز جام شوق خود سرمست ساز
[...]
با کمند زلف تسخیر دل افگار کن
این کهن اوراق را شیرازه از زنار کن
نیست جرمی در جهان بالاتر از هستی تو
تا نفس در سینه داری صرف استغفار کن
بر لب بام آ، به زردی چون نهد رو آفتاب
[...]
یا رب از خواب گران غفلتم بیدار کن
با هوای کوی خود زین مستیم هشیار کن
دور کن نیش هوسهای جهان را از دلم
غنچه ام را در هوای خود گل بی خار کن
تا ز خون فاسد اندیشه ها گردم سبک
[...]
خویش را رسوای شهر و کوچه و بازار کن
همچو من با سادهرویان عشق ورز و کار کن
سادهرویان را اگر کمتر به بازار آورند
نوخطان را بین و سرحین جوهردار کن
خیز خود در هر چه بینی با خلافش خو مگیر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.