درگه خلق همه زرق و فریبست و هوس
کار درگاه خداوند جهان دارد و بس
هر که او نام کسی یافت ز آن درگه یافت
ای برادر کس او باش و میندیش از کس
بندهٔ خاص ملک باش که با داغ ملک
روزها ایمنی از شحنه و شبها ز عسس
گرچه با طاعتی از حضرت او «لا تامن»
ورچه با معصیتی از در او «لا تیاس»
ورچه خوبی به سوی زشت به خواری منگر
کاندرین ملک چو طاووس بکارست مگس
ساکن و صلب و امین باش که تا در ره دین
زیرکان با تو نیارند زد از بیم نفس
کز گران سنگی گنجور سپهر آمد کوه
وز سبکساری بازیچهٔ باد آمد خس
تو فرشته شوی ار جهد کنی از پی آنک
برگ توتست که گشتست به تدریج اطلس
همره جان و خرد باش سوی عالم قدس
نه ستوری که ترا عالم حسست جرس
پوست بگذار که تا پاک شود دین تو هان
که چوبی پوست بود صاف شود جوز و عدس
عاشقی پرخور و پر شهوت و پر خواب چو خرس
نفس گویای تو ز آنست به حکمت اخرس
رو که استاد تو حرصست از آن در ره دین
سفرت هست چو شاگرد رسن تاب از پس
نام باقی طلبی گرد کم آزاری گرد
کز کم آزاری پر عمر بماند کرکس
در سر جور تو شد دین تو و دنیی تو
که نه شب پوش و قبابادت و نه زین نه فرس
چنگ در گفتهٔ یزدان و پیمبر زن و رو
کآنچه قرآن و خبر نیست فسانهست و هوس
اول و آخر قرآن ز چه «با» آمد و «سین»
یعنی ندر ره دین رهبر تو قرآن بس
آز بگذار که با آز به حکمت نرسی
ور بیان بایدت از حال سنایی بر رس


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به بررسی دنیا و مشکلات آن میپردازد و به مخاطب یادآوری میکند که باید تنها به درگاه خداوند متکی باشد و از دنیای فریبنده بپرهیزد. او تأکید میکند که برای رسیدن به مقام روحانی و پاکی، باید از نفس و تمایلات دنیوی فاصله گرفت و یار دین و اخلاق بود. شاعر به اهمیت علم و آگاهی در مسیر دین اشاره میکند و میگوید که قرآن میتواند راهنمایی بینظیر در این راه باشد. او همچنین به نشانههای نادرستی مانند حرص و آز اشاره میکند و بر لزوم پرهیز از آنها تأکید دارد. در نهایت، سنایی بر این نکته تأکید دارد که برای رسیدن به کمال، پاکی نیت و عمل ضروری است.
هوش مصنوعی: همه چیزهایی که در دنیا وجود دارد، ظاهری فریبنده و کمارزش دارند و تنها هدف حقیقی، کار و تلاش برای خداوند جهانی است.
هوش مصنوعی: هر کسی که نامی از کسی را شنید، به خاطر آن نام به او وابسته خواهد شد. پس ای برادر، خود را به همان کس نسبت بده و نگران دیگران نباش.
هوش مصنوعی: به عنوان یک خدمتگزار ویژه دربار، در روز احساس امنیت کن و در شب از نگهبانان دور بمان، زیرا نشان خاصی بر بدنت داری که تو را از خطرات محفوظ میدارد.
هوش مصنوعی: هر چند که با طاعت و خوبیهایی که انجام میدهی، نباید از رحمت او مأیوس باشی، و حتی اگر گناهی کردهای، نباید از بخشش او ناامید باشی.
هوش مصنوعی: اگرچه زیبایی به سمت زشتی توجه نکند و به من تحقیر نکند، اما بدان که در این سرزمین مثل طاووس، مگس هم وجود دارد.
هوش مصنوعی: بیتفاوت و محکم و قابلاعتماد باش، تا زمانی که در مسیر ایمان، افراد خردمند از ترس نفس خود با تو درگیر نشوند.
هوش مصنوعی: از عمق گرانبها و باارزش آسمان، کوهی بزرگ و استوار برآمده است، اما از سبکی و بیپناهی چون بازیچهای در دستان باد به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: اگر تلاش کنی، میتوانی مانند فرشتهها شوای، زیرا که در نهایت، وجود تو شبیه به پارچه نازک و زیبای اطلس است که به آرامی شکل گرفته است.
هوش مصنوعی: با جان و عقل خود به دنیای معنوی سفر کن و مانند ستارهای نباش که تنها در دنیای محسوس و مادی حرکت میکند.
هوش مصنوعی: برای اینکه دین تو خالص و پاک شود، باید از چیزهای اضافی بگذری و دور بیندازی. مانند پوستهای چوبی که اگر جدا شوند، درونشان صاف و خالص خواهد شد، مانند مغز جوز و عدس که پس از جدا شدن پوستهایشان، نمایان و ناب میشوند.
هوش مصنوعی: عاشق همیشه پر از هوس و خواب است، مانند خرسی که تمام وقت خوابش برده. نفس تو از این موضوع خبر میدهد و برای انسان روشن میکند که باید حواسش را جمع کند و اجازه ندهد که به غفلت و خواب آلودگی دچار شود.
هوش مصنوعی: چهرهات نشانهای از تمایلات و اشتیاقات در دین است، و سفرت به سوی حقیقت، مانند شاگردی است که از حاشیهها و مشکلات به آرامش میرسد.
هوش مصنوعی: اگر به دنبال نام نیک و پایدار باشی، به کمتر آزردن دیگران بپرداز و در پرهیز از آزار در زندگیات بمان؛ زیرا، این راه باعث طول عمر تو خواهد شد.
هوش مصنوعی: در دل و جان من، عشق و محبت تو به قدری عمق پیدا کرده که شب و روز هیچ فرقی برایم ندارد، نه لباس زیبا و چشمنوازت، نه اسب و زینتهایی که دور و برت هست.
هوش مصنوعی: به گفتههای خدا و پیامبر دقت کن و بدان که هر چیزی که در قرآن و احادیث نیست، فقط افسانه و خیال است.
هوش مصنوعی: بیت به این معناست که در آغاز و پایان قرآن، دو حرف «با» و «سین» وجود دارد که نشاندهنده اهمیت و رهبری قرآن در دین است. قرآن بهعنوان راهنما و هدایتگر در مسیر دین به ما معرفی میشود.
هوش مصنوعی: ترک آز و خواستههای دنیوی کن تا به درک و حکمت واقعی دست یابی. برای درک عمیقتر، از تجارب و وضعیت سنایی عبرت بگیر.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بنده خاص ملک باش که با داغ ملک
روزها ایمنی از شحنه و شبها ز عسس
هر که او نام کسی یافت، از این درگه یافت
ای برادر کس او باش و میندیش ز کس
بلبل گلشن قدسم شده از جور فلک
بیگنه بسته زندان و گرفتار قفس
آمده روضه فردوس برین مانده بجای
گل سیراب و سمن ساخته از خار و ز خس
نه چو بلبل منم آن سدره نشیمن شهباز
[...]
عشق داریم بدیدار تو ایجان بهوس
نکنم از غم دیدار تو جاویدان بس
مردم دیده عشاق تو را می بینم
روشن است از مه رخسار تو چشم همه کس
عشق دریاست بر او هر دو جهان کف باشد
[...]
شد ز خط لعل تو ایمن ز شبیخون هوس
در شب تار بود شهد مسلم ز مگس
در حرامی است اگر باده نشاطی دارد
دختر رز به حلالی نشود قسمت کس
نفس را غفلت دل باعث جرأت گردد
[...]
سبب غیبت مهدی ز خرد جستم گفت
فیض این قصه دراز است به قرآن که مپرس!
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.