چون به یاد شرم می افتم در اثنای نگاه
می زند غیرت ز مژگان تیشه بر پای نگاه
تخته مشق خط شبرنگ یارب چون شود
صفحه رویی که می ماند بر او جای نگاه
حسرت جاوید را حیرت تلافی می کند
برنمی آید به یک دیدن تمنای نگاه
همچو آن سرچشمه کز کاوش فزونتر می شود
بیش شد سامان حسن او ز یغمای نگاه
اشک شبنم بوی گل را مانع پرواز نیست
گریه نتواند نهادن بند بر پای نگاه
این چه حسن عالم آشوب است کز نظاره اش
می کنند از شوق سبقت بر هم اجزای گناه
گرچه چشمش را ز بیماری دماغ ناز نیست
بر سر کارست دایم کارفرمای نگاه
از نگاه ما که در باغ تجلی محرم است
رومگردان ای بهشت عالم آرای نگاه
داغش از چشم غزالان می شود ناسورتر
سر به صحرا داد هر کس را که سودای نگاه
تا به گرد گلشن رخسار او گردیده است
سر چو مژگان می نهم هر لحظه بر پای نگاه
شرم در بیرون در چون حلقه می پیچد به خود
در حریم حسن او صائب ز غوغای نگاه
این جواب آن غزل صائب که می گوید رهی
چون پری از دیده غایب شد در اثنای نگاه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به تأثیر نگاه معشوق بر قلب و روح خود میپردازد و بیان میکند که وجود این نگاه چقدر میتواند احساسات و عواطف او را تحت تأثیر قرار دهد. او از شرم، حسرت و حیرت خود در برابر این زیبایی میگوید و اشاره میکند که نگاه معشوق، توانایی او را در ابراز احساسات و تمنیاتش کاهش میدهد. همچنین به زیبایی و قدرت نگاه او که میتواند هر کسی را به فکر وادارد، اشاره میکند و این کنار هم قرار دادن احساسات مختلف نشاندهندهٔ غنای درونی این عشق است. شاعر در نهایت به رشک و تحیرش در برابر این زیبایی و نگاه اشاره کرده و به پیوند شیفتهگیاش با آن میپردازد.
هوش مصنوعی: زمانی که به یاد شرم می افتم، در حین نگاه کردن، غیرت چشمانم مثل تیشهای بر پای نگاه میزند.
هوش مصنوعی: این بیت به تمثیل از تختهای اشاره دارد که مشقهای نوشته شده بر روی آن، جای نگاه و یادگاری را باقی میگذارد. شاعر از خداوند میخواهد تا وضعیت این صفحه را تغییر دهد و به گونهای باشد که یادگارها و اثرات آن به وضوح دیده شود. در واقع، این ابیات به اهمیت یادگیری و اثرگذاری بر زندگی میپردازد.
هوش مصنوعی: حسرتی که همیشه باقی میماند، با شگفتی و حیرت به انتظار جبران مینشیند و آرزوی یک نگاه نمیتواند به آسانی برآورده شود.
هوش مصنوعی: مانند آن چشمه که با جستجو و کاوش، بیشتر و بیشتر میشود، زیبایی او نیز از چشمان بَردهاش فراتر میرود.
هوش مصنوعی: اشک شبنم باعث نمیشود که رایحه گل از بین برود و گریه نمیتواند مانع زیبایی یا جاذبه نگاه شود.
هوش مصنوعی: این چه زیبایی در جهان به وجود آمده است که نگاه کردن به آن، باعث برانگیخته شدن علاقه و شوق در مردم میشود و موجب میشود که اجزای گناه با هم در رقابت قرار بگیرند.
هوش مصنوعی: هرچند که چشمش به دلیل بیماری نمیتواند زیبایی خود را به خوبی نشان دهد، ولی هنوز هم همیشه در حال کار و تلاش است و نگاه دیگران را به خود جلب میکند.
هوش مصنوعی: از دید ما که در دنیای زیبایی و شکوفایی قرار داریم، ای بهشت که جلوهگر میباشی، به سمت ما بازگرد و توجهات را معطوف کن.
هوش مصنوعی: زخم محبت از نگاه معشوق آنقدر عمیق و دردناک میشود که کسی را که در جستجوی زیبایی و توجه اوست، به زحمت و رنج میاندازد. در واقع، هر کس که دلش میخواهد به نام زیبایی و عشق بیفتد، دچار مشکلات و دردسرهای بیشتری خواهد شد.
هوش مصنوعی: هر لحظه که به چهرهی زیبا و دلنشین او مینگرم، سرم را به گرد آن گلشن میچرخانم و مژگانم را بر پای نگاه او قرار میدهم.
هوش مصنوعی: شرم در بیرون در مثل حلقهای به دور خود میچرخد و در حریم زیبایی او، صائب از هیاهوی نگاهها احساس خجالت میکند.
هوش مصنوعی: این شعر به احساس غم و دوری اشاره دارد. گوینده بیان میکند که مانند یک پری، کسی که برایش ارزشمند است ناگهان و بدون اطلاع از نظر او غایب شده و او در لحظهای که به او نگاه میکرده، از جلوی چشمانش ناپدید گشته است. این غیاب ناگهانی، حس احساس عدم دسترسی و فقدان را به وجود میآورد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ماه تیرست ای نموده تیره از روی تو ماه
می درین مه لعل روشن گردد ای مه می بخواه
وقت نعمتهاست لیکن نعمتی چون می مدان
جان بدین گفته که من گفتم گواه آید گواه
دل به می تازه ست تازه جان همی شادست شاد
[...]
صدهزاران سال میمون باد جشن مهرماه
بر شهنشاهی که دارد صدهزاران مهر وماه
بندگانش مهر و ماه اند وز فرخ طلعتش
روز ایشان هست فرختر ز جشن مهر ماه
یک تن است او از عدد وز نصرت و تایید هست
[...]
در سعادت همچنین آسوده بادی سال و ماه
از بزرگان و ز بزرگی مر ترا اقبال و جاه
هست دولت را اساس و هست ملت را پناه
حضرت خوارزمشاه و خدمت خوارزمشاه
خسرو عادل ، علاء دولت ، آن کز عدل اوست
هم خلایق را امان و هم شرایع را پناه
مسند خوارزمشاهی تا مسلم شود بدو
[...]
آنکه روی چرخ را زینت بانجم داد و ماه
داد ملک شرق را زینت بخیل شاه و شاه
شهریار شیردل خوارزمشاه آتسز که هست
در سر شمشیر او پیروزی دین الله
دولتی شاهی که بی کوشش سپهر از بهر او
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.