دوزخ ارباب معنی صحبت قال است و بس
هست اگر دارالامانی صحبت حال است و بس
داوری بیهوشی حیرت جهان را برده است
نه همین سوسن درین بستانسرا لال است و بس
می رسند از عاجزی اینجا به منزل رهروان
بی پروبالی درین وادی پروبال است و بس
موج در هرجنبش از حالی به حالی می رود
بحر لنگردار یکتایی به یک حال است و بس
همچو مجنون هیچ کس از رفتن ما داغ نیست
چشم آهو در قفای ما به دنیا است و بس
نه همین سرگشته دارد خاکیان را دانه اش
مرکز افلاک هم آن نقطه خال است و بس
قصر دولت پایدار از دست ارباب دعاست
پشتبان طاق کسری کلبه زال است و بس
از خط و خال تو صائب معنی فهمیده است
ورنه دام اهل معنی نه خط و خال است و بس



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بیان ویژگیهای دنیای معنوی و شناخت عمیق از آن میپردازد. او دوزخ و بهشت را به دو نوع گفتگو یعنی "صحبت قال" و "صحبت حال" تقسیم میکند و میگوید در این دنیا حقیقت در حال حضور دارد. اشاره به حیرت و بیخبری بشر از واقعیتهای عمیق وجودی و سیر کردن در سطح ظاهری زندگی، از دیگر مضامین شعر است. شاعر با اشاره به احساساتی چون عشق و دلتنگی، وضعیت بشر را در جستجوی معنای حقیقی زندگی توصیف میکند و نهایتاً به این نتیجه میرسد که زیبایی و عمق شناخت در فراتر از ظاهر و ظواهر نهفته است.
هوش مصنوعی: دوزخ، محل درد و رنج است و فقط حرف و گفتار درباره معانی را به یاد میآورد، در حالی که اگر بحث از حال و وضعیت واقعی انسانی باشد، آنجا به نوعی آرامش و امنیت تبدیل میشود.
هوش مصنوعی: داوری و قضاوتی که از هوش و دانش فراتر است، حیرت و شگفتی جهان را تحت تأثیر قرار داده. در این میان، این سوسن در این باغ، فقط در سکوت است و هیچ چیز دیگری ندارد.
هوش مصنوعی: این بیت بیانگر این است که افرادی که ناتوانی و ضعف دارند، به مقصد نمیرسند و تنها کسانی که از ایمان و اعتماد به نفس برخوردارند، میتوانند در این مسیر حرکت کنند. در این وادی، تنها بال و پر داشتن و تلاش کردن کافی نیست و باید از اراده و قدرت درونی بهرهمند بود تا به موفقیت دست یافت.
هوش مصنوعی: موج در هر حرکت خود تغییر حالت میدهد، اما دریا که ثابت و یگانه است همیشه در یک وضعیت باقی میماند.
هوش مصنوعی: هیچکس مانند مجنون از رفتن ما ناراحت نیست، تنها چشم آهو در پی ما به دنیا آمده است.
هوش مصنوعی: نه فقط انسانها در جهان گمگشتهاند، بلکه همه موجودات زمینی نیز در پی یافتن نقطهای مستقر هستند. در واقع، دانهای که در دل خاک است، به نوعی مرکز عالم به حساب میآید و تنها همان نقطه خالی است که باید به آن توجه کرد.
هوش مصنوعی: قدرت و ثروت پایدار به دعای نیکوکاران وابسته است. در حالی که قدرت و شکوه قصرهای بزرگ (مانند قصر کسری) ماندگار نیست، تنها یک کلبه مانند کلبه زال (که نمادی از سادگی و زهد است) میتواند به این قدرت تکیه کند.
هوش مصنوعی: صائب از شکل و ویژگیهای تو معنای عمیقی را درک کرده است، در غیر این صورت دامی که اهل معنا برای فهمیدن میتنند فقط به شکل و ویژگیها محدود نمیشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.