برخیز تا به عهد امانت وفا کنیم
تقصیرهای رفته به خدمت قضا کنیم
بیمغز بود سر که نهادیم پیش خلق
دیگر فروتنی به در کبریا کنیم
دارالفنا کرای مرمت نمیکند
بشتاب تا عمارت دارالبقا کنیم
دارالشفای توبه نبستهست در هنوز
تا درد معصیت به تدارک دوا کنیم
روی از خدا به هر چه کنی شرک خالص است
توحید محض کز همه رو در خدا کنیم
پیراهن خلاف به دست مراجعت
یکتا کنیم و پشت عبادت دو تا کنیم
چند آید این خیال و رود در سرای دل
تا کی مقام دوست به دشمن رها کنیم
چون برترین مقام ملک دون قدر ماست
چندین به دست دیو زبونی چرا کنیم
سیم دغل خجالت و بدنامی آورد
خیز ای حکیم تا طلب کیمیا کنیم
بستن قبا به خدمت سالار و شهریار
امیدوارتر که گنه در عبا کنیم
سعدی گدا بخواهد و منعم به زر خرد
ما را وجود نیست بیا تا دعا کنیم
یارب تو دست گیر که آلا و مغفرت
در خورد توست و در خور ما هر چه ما کنیم


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به دعوت به وفای به عهد و رعایت اصول اخلاقی میپردازد. او از ما میخواهد که از گناهان و خطاهای گذشته عبور کنیم و به سوی خدایی نگریسته و از توحید فاصله نگیریم. مضمون اصلی شعر، دعوت به توبه و تلاش برای اصلاح در زندگی است؛ زیرا عالم فانی به هیچ یک از اعمال ما نمیارزد. سعدی به ما هشدار میدهد که به مقام دوستی با خدا برسیم و از حقارتهای دنیای فانی دوری کنیم. او از خداوند درخواست مغفرت و کمک دارد که ما را در این مسیر یاری کند.
هوش مصنوعی: بیایید از خواب بیدار شده و به وعدهای که دادهایم، عمل کنیم و اشتباهات گذشته را جبران کنیم.
هوش مصنوعی: سر بدون روح و مغز ارزشی ندارد، پس باید در برابر دیگران تواضع کنیم و این تواضع را به درگاه خداوندی که بزرگ و با عظمت است، عرضه داریم.
هوش مصنوعی: دنیا (دارالفنا) جایی است که هیچچیز در آن پایدار نیست و نمیتوان در آن اصلاح و ترمیمی انجام داد، پس باید زودتر (پیش از آنکه دیر شود) به سوی آبادانی آخرت (دارالبقا) حرکت کنیم.
هوش مصنوعی: توبه هنوز در دارالشفا بسته نیست، بنابراین میتوانیم برای درمان درد ناشی از گناه به اصلاح کارهایمان بپردازیم.
هوش مصنوعی: هرگونه انحراف یا عدم توجه به خدا، نوعی شرک محسوب میشود، زیرا تمام توجه و تمرکز ما باید تنها بر خداوند باشد. در حقیقت، هر آنچه غیر از خدا فراموش شود، به معنای عدم یکدلی در اعتماد به اوست.
هوش مصنوعی: اگر به خداوند رو آوریم و به یکتایی او برگردیم، در این صورت، کارهای نادرست را کنار گذاشته و فقط به عبادت او میپردازیم و از دوگانگی در اعمال خود پرهیز میکنیم.
هوش مصنوعی: این خیالهایی که به ذهن میآید چقدر طول میکشد و چه زمانی باید مقام دوست را به خاطر دشمنیها رها کنیم؟
هوش مصنوعی: مقام و جایگاه برتر، در واقع ارزش و موقعیت انسانی ما را زیر سؤال میبرد و وقتی که ما به چیزهای بیارزش و پست (ملک دون) دست میزنیم، در واقع به خود خیانت میکنیم و بیمورد خود را پایین میآوریم. پس چرا باید از آن چیزهای پست استفاده کنیم؟
هوش مصنوعی: حس طمع و دورویی باعث خجالت و بدنامی شده است. ای حکیم، برخیز که بیایید به دنبال کیمیا (طلا) برویم و از این حالت رهایی یابیم.
هوش مصنوعی: پوشیدن لباس فاخر و شکیل برای خدمت به سالار و شهریار، ما را بیشتر به امید میآورد که در سایهی او خطاهای خود را بپوشانیم.
هوش مصنوعی: سعدی میگوید: گدا (نیازمند) درخواستی از انسانی بخشنده و ثروتمند (منعم) دارد و او به قدر زر و طلا ارزش قائل نیست. ما هم وجود و عرض اندامی در این دنیا نداریم، پس بهتر است که با هم دعا کنیم.
هوش مصنوعی: خداوندا، تو را میطلبم که یاریام کنی، زیرا بخشش و آمرزش نزد توست و ما هر چه کرده باشیم، شایستهی آن نیست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
برخیز تا طریقِ تکلّف رها کنیم
دکّانِ معرفت به دو جو بر بها کنیم
گر دیگر آن نگارِ قباپوش بگذرد
ما نیز جامههای تصوّف قبا کنیم
هفتاد زَلَّت از نظرِ خلق در حجاب
[...]
آن به که روز عید به می التجا کنیم
عیش گذشته را به صبوحی ادا کنیم
با پیر می فروش برآریم خلوتی
یک چند خانقاه به شیخان رها کنیم
از صوت نای و نی بستانیم داد عید
[...]
ما خاک راه را به نظر کیمیا کنیم
صد درد دل به گوشهٔ چشمی دوا کنیم
در حبس صورتیم و چنین شاد و خرّمیم
بنگر که در سراچهٔ معنی چهها کنیم
رندان لاابالی و مستان سرخوشیم
[...]
ای دل بیا بکوی خرابات جا کنیم
با پیر میفروش بجان اقتدا کنیم
بر آستان پیر خرابات سرنهیم
بر عهد بندگی و ارادت وفا کنیم
خود را ز قید زهد و ریایی برون بریم
[...]
برخیز تا زیارت ماتمسرا کنیم
جان را برای قطره اشکی فدا کنیم
بر مرهم مسیح بخندیم و بگذریم
هر درد را به حسرت دردی دوا کنیم
داغیم و کار ما سفر ملک سینههاست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.