تعالی الله چه روی است آن که گویی آفتابستی
و گر مه را حیا بودی ز شرمش در نقابستی
اگر گل را نظر بودی چو نرگس تا جهان بیند
ز شرم رنگ رخسارش چو نیلوفر در آبستی
شبان خوابم نمیگیرد نه روز آرام و آسایش
ز چشم مست میگونش که پنداری به خوابستی
گر آن شاهد که من دانم به هر کس روی بنماید
فقیر از رقص در حالت خطیب از می خرابستی
چنان مستم که پنداری نماند امید هشیاری
به هش بازآمدی مجنون اگر مست شرابستی
گر آن ساعد که او دارد بدی با رستم دستان
به یک ساعت بیفکندی اگر افراسیابستی
بیار ای لعبت ساقی اگر تلخ است و گر شیرین
که از دستت شکر باشد و گر خود زهر نابستی
کمال حسن رویت را مخالف نیست جز خویت
دریغا آن لب شیرین اگر شیرین جوابستی
اگر دانی که تا هستم نظر با جز تو پیوستم
پس آنگه بر من مسکین جفا کردن صوابستی
زمین تشنه را باران نبودی بعد از این حاجت
اگر چندان که در چشمم سرشک اندر سحابستی
ز خاکم رشک میآید که بر سر مینهی پایش
که سعدی زیر نعلینت چه بودی گر ترابستی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به وصف زیبایی معشوق میپردازد و او را همچون آفتاب و مه، زیبا و دلربا توصیف میکند. با توصیه به پرهیز از شرم، شاعر احساس میکند که حضور آن معشوق تمام زندگیاش را تحتالشعاع قرار داده و هیچ آرامش یا خواب نداشته است. او از عشق و دلدادگی خود به معشوق میگوید و آرزو دارد که مورد توجه او قرار گیرد. در ادامه، شاعر به تأثیر نامتناسب عشق بر وضعیت روحی و جسمیاش میپردازد و با زبان طعنهآمیز، به همدلی و پاسخ محبت معشوق اشاره میکند. در نهایت، با تصاویری از زمین تشنه و باران، حال و روز خود را که در انتظار محبت معشوق است، به تصویر میکشد.
هوش مصنوعی: عظمت خداوند را چه صورت زیبایی دارد، مانند آفتاب میدرخشد و اگر ماه هم حیا داشت، به خاطر شرمش خود را در پردهای پنهان میکرد.
هوش مصنوعی: اگر گل میتوانست ببیند، مانند نرگس، زیباییاش را به جهان نشان میداد و رنگ رخسار آن به قدری شرمگین و زیبا بود که مانند نیلوفر در آب جلوهگر میشد.
هوش مصنوعی: شبها خوابم نمیبرد و در روز هم آرامش ندارم، چون چشمان مست و زیبا او به قدری جذاب است که انگار در خواب فرو رفتهام.
هوش مصنوعی: اگر آن معشوقی که من میشناسم به هر کسی نظر کند، آنقدر مست و شادنما میشود که فقیر هم در حالت رقص، به مانند یک خطیب پرشور ظاهر میشود.
هوش مصنوعی: چنان غرق در شادمانی و نشئگی هستم که گویی دیگر امیدی به بهبود حال و بیداری ندارم. اگر مجنون دوباره به حالتی منطقی و هوشیار برگردد، من هم اگر از شراب بنوشم، به همین حالت باقی میمانم.
هوش مصنوعی: اگر آن بازوی قوی که او دارد، با رستم دستان روبهرو میشد، میتوانست در یک لحظه او را به زمین بیندازد، اگر افراسیاب هم در کار بود.
هوش مصنوعی: ای ساقی، خواه نوشیدنیات تلخ باشد و خواه شیرین را بیاور. چون طعم آن را از دست تو میچشم، به هر حال لذتش برای من شیرین و خوشایند است، حتی اگر خود زهر باشد.
هوش مصنوعی: زیبایی و کمال چهرهات هیچ مانعی ندارد جز آن خُلق و خوی تو. ای کاش این لبهای شیرین هم اینقدر شیرین بودند که به زیباییات پاسخ دهند.
هوش مصنوعی: اگر میدانی که من تا زمانی که وجود دارم، حتی به غیر از تو هیچ توجهی ندارم، پس اگر بر من بیرحمی کنی، کار درستی است؟
هوش مصنوعی: اگر زمین تشنه باران نبارد، دیگر نیازی نیست، حتی اگر در چشمانم اشک به اندازه ابرها باشد.
هوش مصنوعی: از خاکی که من از آن ساخته شدهام حسادت میکنم که تو آن را زیر پا میگذاری. سعدی در زیر نعلینت چه جایگاهی داشت اگر فقط کمی به آن خاک احترام میگذاشتی؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بیار آن می که پنداری روان یاقوت نابستی
و یا چون برکشیده تیغ پیش آفتابستی
بیا کی گویی: اندر جام مانند گلابستی
به خوشی گویی: اندر دیدهٔ بیخواب خوابستی
سحابستی قدح گویی و می قطرهٔ سحابستی
[...]
گرازده فضل تو شاها یکی در آفتابستی
همانادر پرستیدنش هر کس را شتابستی
ور آن رادی که اندر دست تست اندر سحابستی
ز بارانش زمین پر گوهر و پر زرنابستی
وراین پاکی که اندرمذهب تست اندرآبستی
[...]
بیار آن میکه پنداری روان یاقوت نابستی
و یا جون برکشیده تیغ پیش آفتابستی
بیا کیگویی اندر جام مانند گلابستی
به خوشی گویی اندر دیدهٔ بی خواب خوابستی
سحابستی قدح گویی و می قطر سحابستی
[...]
دلم در ناله از پهلوی داغ سینه تابستی
بر آتشپاره ای چسبیده لختی از کبابستی
بهارم دیدن و رازم شنیدن برنمی تابد
نگه تا دیده خونستی و دل تا زهره آبستی
هجوم جلوه گل کاروانم را غبارستی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.