سخت به ذوق میدهد باد ز بوستان نشان
صبح دمید و روز شد خیز و چراغ وانشان
گر همه خلق را چو من بیدل و مست میکنی
روی به صالحان نما خمر به زاهدان چشان
طایفهای سماع را عیب کنند و عشق را
زمزمهای بیار خوش تا بروند ناخوشان
خرقه بگیر و می بده باده بیار و غم ببر
بیخبر است عاقل از لذت عیش بیهشان
سوختگان عشق را دود به سقف میرود
وقع ندارد این سخن پیش فسرده آتشان
رقص حلال بایدت سنت اهل معرفت
دنیا زیر پای نه دست به آخرت فشان
تیغ به خفیه میخورم آه نهفته میکنم
گوش کجا که بشنود ناله زار خامشان
چند نصیحتم کنی کز پی نیکوان مرو
چون نروم که بیخودم شوق همیبرد کشان
من نه به وقت خویشتن پیر و شکسته بودهام
موی سپید میکند چشم سیاه اکدشان
بوی بهشت میدمد ما به عذاب در گرو
آب حیات میرود ما تن خویشتن کشان
باد بهار و بوی گل متفقند سعدیا
چون تو فصیح بلبلی حیف بود ز خامشان


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به احوال عاشقان و لذتی که در عشق و میخواری دارند، پرداخته است. او به زیباییهای طبیعت، همچون بوی گل و باد بهاری، اشاره میکند و در عین حال به نقد دیدگاههای منفی نسبت به عشق و سماع میپردازد. شاعر میگوید که عاقلان از لذت زندگی غافلند و باید خوشیها را در آغوش بگیرند، زیرا عشق و عیش جان تازهای به دلها میبخشد. او همچنین به این نکته اشاره دارد که دنیا باید زیر پا باشد و علم واقعی در زندگی با عشق و سماع گره خورده است. در نهایت، سعدی خواهان این است که می و زیبایی را در زندگی بپذیریم و از غمها دور شویم.
هوش مصنوعی: نسیم خنکی که از باغ میوزد، دلنشین و دلانگیز است. صبح فرا رسیده و روز آغاز شده، بنابراین باید بیدار شد و همراه با روشنایی روز نشاط و فعالیت را آغاز کرد.
هوش مصنوعی: اگر همه مردم را مانند من بیدل و مست کنی، به صالحان روی بیاور و به زاهدان شراب بچشان.
هوش مصنوعی: گروهی به رقص و آواز ایراد میگیرند و عشق را تنها صدای ملایمی میدانند، ولی به آنها بگو که دلی شاد و خوشحال بیارند تا از میان افراد دلناخوش خارج شوند.
هوش مصنوعی: لباس صوفیانه بپوش و شراب بیاور و اندوه را دور کن. آدم عاقل از خوشیهای زندگی بیخبر است.
هوش مصنوعی: عاشقانی که در آتش عشق سوختهاند، اگر چه دودی از آتششان به سقف میرود، این سخن برای کسانی که نسبت به احساساتشان بیتوجهاند، اهمیت چندانی ندارد.
هوش مصنوعی: رقص حلال باید که بر اساس سنتهای اهل معرفت باشد. دنیا را زیر پای خود بگذار و دستت را به سمت آخرت دراز کن.
هوش مصنوعی: من به طور پنهانی از تیغ (درد) میخورم و آهی در دل دارم، اما کجا باید بگویم تا کسی صدای نالهی خاموش من را بشنود؟
هوش مصنوعی: هر چند که به من نصیحت میکنی که از دنبال نیکوکاران نروم، اما وقتی که به زندگی میاندیشم، شوق و علاقهام مرا به سمت دیگری میکشاند.
تصحیح AI: من زودتر از زمان خود، احساس پیری و شکستگی کردهام. چون چشم سیاه محبوبان، مو را سفید میکند. / اکدش: محبوب / (AI: من از زمانی که خود را شناختم، احساس پیری و شکستگی کردهام. حتی با این که موهایم سفید شده، چشمانم هنوز زنگاری را در خود دارند.)
هوش مصنوعی: بوی بهشت میآید، اما ما در عذابی سخت به سر میبریم و در همین حال، زندگیمان به آب حیات وابسته است که به سمت آن میرویم، در حالی که خودمان را میکشیم و ناتوانیم.
هوش مصنوعی: باد بهاری و عطر گل با هم همخوانی دارند، سعدی! تو که به زیبایی سخن میگویی، جایز نیست که در کنار ناگفتههای ساده قرار بگیری.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
سوخت به داغ غم چنان دل که نماند ازو نشان
پیش من آ ، دمی نشین آتش جان من نشان
بین و مرا ز تشنگی آمده بود جان به لب
داد ز آب زندگی خال لب تو ام نشان
تا فکنی به زیر پا جان جهانیان همه
[...]
ایکه زباده ی ازل هست بلعل تو نشان
آب بیار و آتشم از می و لعل وانشان
ساقی بزم میکشان از لب لعل و جام می
باده بزاهدان بده نشاء بعارفان چشان
مست زساقی اند پس باده کشان بزم عشق
[...]
ای که ز آب زندگی لعل تو میدهد نشان
خیز و به دیدهام نشین، آتش دل فرونشان
با همه جهد از آن کمر، هیچ نداشتم خبر
با همه سعی از آن دهن، هیچ نیافتم نشان
سر خوش و مست و بیهشم، در همه نشئهای خوشم
[...]
خیز و به خاک تشنهای بادهٔ زندگی فشان
آتش خود بلند کن آتش ما فرونشان
میکدهٔ تهی سبو حلقهٔ خود فرامشان
مدرسهٔ بلند بانگ بزم فسردهآتشان
فکر گره گشا غلام دین به روایتی تمام
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.