گر صبر دل از تو هست و گر نیست
هم صبر که چارهٔ دگر نیست
ای خواجه به کوی دلسِتانان
زنهار مرو که ره به در نیست
دانند جهانیان که در عشق
اندیشهٔ عقل معتبر نیست
گویند «به جانبی دگر رو»
وز جانب او عزیزتر نیست
گرد همه بوستان بگشتیم
بر هیچ درخت از این ثمر نیست
من درخور تو چه تحفه آرم؟
جانست و بهای یک نظر نیست
دانی که خبر ز عشق دارد؟
آن کز همه عالَمش خبر نیست
سعدی چو امید وصل باقیست
اندیشهٔ جان و بیم سر نیست
پروانه ز عشق بر خطر بود
اکنون که بسوختش خطر نیست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به ابراز احساسات عاشقانه خود میپردازد و به معشوق میگوید که اگر صبر بر دل دارد یا ندارد، چارهای جز صبر نیست. او از معشوق میخواهد که به کوی دلستانان نرود، زیرا راهی برای فرار وجود ندارد. عشق را برتر از عقل میداند و تأکید میکند که هیچ باغی به ثمر عشق او نمیرسد. شاعر با ناامیدی از تحفهای که برای معشوق بیاورد، به عشق عمیق خود اشاره میکند و میگوید که عشقش به اندازهای عمیق است که از همه چیز مهمتر است. در نهایت، با امید به وصال و بدون ترسی از خطرات عشق، خود را حاضری بزرگ میبیند.
اگر دلم بتواند دوری تو را تحمل کند یا نکند، چارهٔ دیگری ندارد و فقط باید در این راه شکیبایی پیش گیرد.
ای سرور، بر حذر باش از اینکه به سرمنزل معشوقان گام نهی، زیرا رهایی از آنجا ممکن نیست! [ خواجه: لقبی است برای وزیران، آقا و سرور / زنهار: شبه جمله است، امان، البته (که در این معنی تاکید را میرساند.) / کنایه: دلستانان (معشوقان دلربا و زیبارو)، ره به در نبودن (راه فرار و گریزگاهی وجود نداشتن).] - منبع: شرح غزلهای سعدی
تمام مردم دنیا میدانند که آنچه عقل برای رهایی از عشق میاندیشد، اعتباری ندارد. [ تضاد: عشق، عقل / استعارهٔ مکنیه (تشخیص): اندیشهٔ عقل.] - منبع: شرح غزلهای سعدی
همه به من میگویند او را رها کن و به جانبی دیگر روی آور، اما باید دانست که عزیزتر از جهتی که به او منتهی میشود، جانب و جهتی یافت نمیشود. - منبع: شرح غزلهای سعدی
سراسر باغ و بوستان را زیر پای گذاشتم، اما هیچ درختی را ندیدم که چون تو برومند باشد. [ ثمر: میوه / تناسب: بوستان، درخت، ثمر /استعارهٔ مرکب: بیت با توجه به ابیات پیشین در معنای غیر حقیقی به کار رفته است (دنیا را گشتم، بهتر از او یافت نمیشود).] - منبع: شرح غزلهای سعدی
من چه ارمغانی میتوانم به تو بدهم که شایستهٔ تو باشد؟ چرا که من تنها جانی دارم و جان هم بهایی ندارد تا برای یک بار نگریستن به تو نثار شود. [ درخور: لایق و سزاوار / تحفه: ارمغان و هدیه / بهای یک نظر: ارزش یک نگاه و دیدن.] - منبع: شرح غزلهای سعدی
میدانی چه کسی از عشق آگاه است؟ کسی که تنها از دوست آگاهی دارد و جز او به چیزی نمیاندیشد و از هیچ چیز خبر ندارد. - منبع: شرح غزلهای سعدی
ای سعدی، از آنجا که هنوز امید رسیدن به دوست در ما زایل نگشته است، بنابراین ترسی از جان باختن و سر در انداختن نداریم. [ اندیشه: ترس و بیم ] - منبع: شرح غزلهای سعدی
پروانه در اثر عاشق بودن گرد سر شمع میگشت و در معرض خطر قرار داشت، اما اکنون که عشق او را سوزانید، دیگر هیچ خطری او را تهدید نمیکند. [ استعارهٔ مرکب: بیت با قرینهٔ ابیات دیگر غزل در معنای مجازی و به علاقهٔ شباهت به کار رفته است.(عاشق در خطر بود. اکنون که در راه عشق جان باخت، دیگر خطری برایش وجود ندارد.) ] - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معشوقه از آن ظریفتر نیست
زان عشوهفروش و عشوهخر نیست
شهریست پر از شگرف لیکن
زو هیچ بتی شگرفتر نیست
مریمکدهها بسیست لیکن
[...]
از نیک و بد خودش خبر نیست
جز بر ره لیلیاش گذر نیست
دل خون شد و از توام خبر نیست
هر روز مرا دلی دگر نیست
گفتم که دلم به غمزه بردی
گفتا که مرا ازین خبر نیست
زر میخواهی که دل دهی باز
[...]
ما را ز تو یک نفس به سر نیست
الا در تو دری دگر نیست
از منزل تو گذر ندارم
گر هست برون شوی وگر نیست
از تو چه نشان دهد به وجهی
[...]
از گفته او ترا گذر نیست
وز شیوه عشق خوبتر نیست
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.