گذشت روزه و سرما رسید عید و بهار
کجاست ساقی ما گو بیا و باده بیار
صباح عید بده ساغریکه در رمضان
بسوختیم ز تسبیح و زهد و استغفار
دمیکه بی می و معشوق و نای میگذرد
محاسب خردش در نیاورد به شمار
غنیمت است غنیمت شمار و فرصت دان
«توانگری و جوانی و عشق و بوی بهار»
بیا و بزم طرب ساز کن که خوش باشد
«شراب و سبزه و آب روان و روی نگار»
بهر قدح که دهی پر ز باده از سر صدق
دعای دولت شاه جهان کنی تکرار
جمال دنیی و دین شاه شیخ ابواسحاق
خدایگان جهان پادشاه گیتی دار
ستاره جیش قضا حمله و قدر قدرت
سپهر بخشش دریا نوال کوه وقار
مدبری که جهان را به تیغ اوست نظام
شهنشهی که فلک را ز عدل اوست مدار
صدای صیت شکوهش به کوه داد سکون
شهاب عزم سریعش به باد داده قرار
هم از مؤثر رمحش ستاره در لرزه
هم از منافع کلکش جهان پر از ایثار
چو رای ثابت او سایه بر فلک انداخت
درست مغربی مهر شد تمام عیار
کرم پناه جوادیکه هست در جنبش
جهان و هرچه در او هست خوار و بیمقدار
خدایگانا آنی که با معالی تو
خطاب چرخ بود: «لیس غیره دیار»
کمینه پیک جناب تو ماه حلقه به گوش
کهینه بندهٔ امرت سماک نیزه گذار
همیشه تا که بود ماه و مهر و کیوان را
در این حدیقهٔ زنگارگون مسیر و مدار
به کامرانی و اقبال باش تا باید
ز عمر و جاه و جوانی و بخت برخوردار
عدو به دام و ولی شادکام و بخت جوان
فلک مطیع و جهانت غلام و دولت یار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این قصیده، شاعر در ستایش شاه شیخ ابواسحاق، به زیبایی بهار و عشق زندگی میپردازد و از باده و جشن سخن میگوید. او تأکید میکند که باید از لذتها و نعمتهای جوانی بهرهمند شد و در روزهای خوش عید، بزم و شادی را فراموش نکرد. شاعر همچنین به ویژگیهای برجسته شاه اشاره میکند و او را مدبر و عادل معرفی میکند که نظام دنیا به واسطه او برقرار است. در نهایت، شاعر دعا میکند که شاه همیشه در کامرانی و خوشبختی باشد و دستگاه سلطنتش پایدار بماند.
هوش مصنوعی: زمان روزه به پایان رسید و فصل سرما آغاز شد، حالا عید و بهار کجاست؟ ای ساقی، بیا و می را بیاور.
هوش مصنوعی: صبح عید، ساغری به ما بده که در ماه رمضان با تسبیح و زهد و طلب آمرزش، عمر خود را سپری کردهایم.
هوش مصنوعی: عمر در حالی که از می (شراب)، عشق و نوازش بیخبر بگذرد، حساب خرد (عقل) او در این دنیا به حساب نخواهد آمد.
هوش مصنوعی: فرصتهای خوب و ارزشمند را غنیمت بشمار و آنها را مغتنم بدان، زیرا توانگری، جوانی، عشق و بوی بهار، همه نعمتهایی هستند که زودگذرند.
هوش مصنوعی: بیا و مهمانی شاداب و دلانگیز برپا کن، چون در این جشن شادابی و لذت وجود دارد از شراب، سبزه، آب روان و زیبایی معشوق.
هوش مصنوعی: برای هر جامی که پر از شراب میکنی، با نیت خالص و حقیقی دعا کن که بار دیگر، سعادت و جنب و جوش شاه جهان را تجدید کنی.
هوش مصنوعی: زیبایی دنیا و دین متعلق به شاه شیخ ابواسحاق است که خدایگان جهان و پادشاه کل زمین به حساب میآید.
هوش مصنوعی: ستارهای که به نشانهی تقدیر و سرنوشت در آسمان میدرخشد، نشاندهندهی قدرت و بخشش شاهی است که مانند دریا بخشنده و چون کوه استوار و با وقار است.
هوش مصنوعی: مدبری که با قدرت و تدبیرش جهان را در دست دارد و سلطنت او باعث برقراری عدالت در آسمانهاست.
هوش مصنوعی: صدای آوازه و عظمت وی به کوهها چنین قدرتی میدهد که سکوت کند و تصمیم قاطع و سریع او مانند بادی است که آرامش را از بین میبرد.
هوش مصنوعی: از تأثیر تیرهای (رمح) او ستارهها در اضطراباند و از مزایای تدبیر او جهان پر از فداکاری است.
هوش مصنوعی: رای ثابت شاه شیخ ابواسحاق مانند سایهای بر آسمان گسترده شده و از نظر ارزش و مقام، همچون خورشید به طور کامل در سمت مغرب درخشان است.
هوش مصنوعی: کرم و بخشش پادشاه جواد، که در کنار همۀ حرکات و تحولات جهان قرار دارد، باعث پایین آمدن ارزش و مقام هر چیز دیگری در آن دنیا میشود.
هوش مصنوعی: ای خداوند، آنگاه که آسمان با ویژگیهای تو سخن میگوید، به من میگوید که جز تو هیچ سرزمینی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: منظور از این بیت این است که من، که بندۀ کمارزش و حقیر تو هستم، مانند ماهی که گوشوارهای به خود آویخته، آمادهام تا پیامهای تو را انجام دهم و مانند ستارۀ سماک (یکی از ستارگان مهم) از دستورات تو پیروی کنم.
هوش مصنوعی: در این شعر به زیباییهای طبیعت اشاره میشود و دائمی بودن ماه و خورشید (مهر) و سیاره کیوان (زحل) را در کنار زیباییهای این باغ زنگارگون (زنگزده و کثیف) بیان میکند. شاعر میگوید وجود این اجرام آسمانی همیشه با این باغ همراه است و تداوم آنها به نوعی به زیبایی و حیات این باغ اشاره دارد.
هوش مصنوعی: در زندگی و جوانیات، خوشبخت و کامیاب باش و بهرهمند از عمر، مقام، جوانی و بخت خوب باش.
هوش مصنوعی: دشمن در آسیب و مشکل است، در حالی که ولی (ولی میتواند به شاه اشاره داشته باشد) خوشبخت و در آراستگی است. بخت جوان و پر برکت، به مانند آسمان فرمانبردار و دنیا در خدمت اوست و نعمتها در اختیارش قرار دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
توحاکم همه آفاق و آنکه حاکم تست
ز تخت و بخت و جوانی و ملک برخوردار
همین شعر » بیت ۱۷
به کامرانی و اقبال باش تا باید
ز عمر و جاه و جوانی و بخت برخوردار
تو حاکم همه آفاق وآنکه حاکم تست
ز بخت و تخت جوانی و ملک برخوردار
همین شعر » بیت ۱۷
به کامرانی و اقبال باش تا باید
ز عمر و جاه و جوانی و بخت برخوردار
اگر گل آرد بار آن رخان او، نه شگفت
هر آینه چو همه مِیْ خورَد گل آرد بار
به زلفْ کژ ولیکن به قد و قامت راست
به تن درست ولیکن به چشمکان بیمار
مدیح تا به بر من رسید عریان بود
ز فرّ و زینت من یافت طیلسان و ازار
چنین نماید شمشیر خسروان آثار
چنین کنند بزرگان چو کرد باید کار
به تیغ شاه نگر، نامهٔ گذشته مخوان
که راستگویتر از نامه تیغ او بسیار
چو مرد بر هنر خویش ایمنی دارد
[...]
قوی کننده دین محمد مختار
یمین دولت محمود قاهر کفار
چو بازگشت به پیروزی از در قنوج
مظفر وظفر و فتح بر یمین و یسار
هنوز رایتش از گرد راه چون نسرین
[...]
فغان ز دست ستمهای گنبد دوار
فغان ز سفلی و علوی و ثابت و سیار
چه اعتبار بر این اختران نامعلوم
چه اعتماد بر این روزگار ناهموار
جفای چرخ بسی دیده اند اهل هنر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.