شب دگر باره در محاکا شد
چون مجازات بیمحابا شد
گفت: «شوخی و حد ببردی تو
خوش خوشم نیک برشمردی تو
من نه آنم که نسبتم کردی
سخت بیوقع و رتبتم کردی
یار خلوتنشین عشاقم
آرزومند یار مشتاقم
وقت ایشان همیشه خوش دارم
همه شبْشان پیالهکش دارم
بر سر کویشان عسس باشم
با شکر مانع مگس باشم
گاه بر بام پاسبان باشم
گاه در خانه میزبان باشم
زخمه عود و زخمه تنبور
روی خوب و خلاصه انگور
خواهم آماده با حریف و ندیم
منکرم گو سؤال کن ز حکیم
که نخواهد سماع روحانی؟
که ننوشد شراب ریحانی؟
خال مصباح چون برافروزد
شب خلوت ز شمع من سوزد
بی حضور وجود من در جمع
ندهد هیچ روشنایی شمع
بس که خواهد که روی من بیند
شب همه شب ز پای ننشیند»



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش از مثنوی، شاعر از حال و هوای شب و تأثیر آن بر احساسات عاشقانهاش میگوید. او خود را یار خلوتنشین عاشقان میداند و آرزوی وصال معشوق را در دل دارد. شاعر به توصیف شب و مجالس خوشگذرانی میپردازد و از مراسم خوشرنگ و بویی چون نوشیدن شراب و نواختن ساز سخن میگوید. او به وضوح بیان میکند که در غیاب خودش، هیچ چیز نمیتواند روشنی ببخشد و حضورش برای دیگران ضروری است. نهایتا، او به شدت مشتاق دیدار و حضوری دلنشین با معشوق است.
هوش مصنوعی: شب دوباره در محاکمهای به وقوع پیوست که مثل یک تنبیه بیرحمانه بود.
هوش مصنوعی: او گفت: «شوخی کردی و حد را رد کردی، تو مرا به خوبی شناختی.»
هوش مصنوعی: من فردی نیستم که تو به خاطر یک دلیل ناچیز و بیموقع دربارهام قضاوت کنی و مرا در جایگاه خاصی قرار بدهی.
هوش مصنوعی: دوست من که در تنهاییهای عاشقانهام همراه من است، همیشه در آرزویم است که یار دیگرم نیز دلتنگ و مشتاق من باشد.
هوش مصنوعی: من همیشه وقت خوشی را برای آنها دارم و هر شب به یاد آنها مینوشم.
هوش مصنوعی: میخواهم در کنار کوی تو نگهبانی کنم و مانند شکر، مانع ورود مگسها به آنجا باشم.
هوش مصنوعی: گاهی در حالت نظارت و مراقبت هستم، گاهی هم در حال پذیرایی و مهماننوازی.
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی صدای musical instruments مانند عود و تنبور اشاره دارد و به طور خاص به زیبایی چهره و لطافت انگور اشاره میکند. به نوعی میتوان گفت که زیبایی و لذت موسیقی با زیباییهای طبیعی و چهره انسانی پیوند خورده است.
هوش مصنوعی: من آمادهام که با رفیق و حریف خود روبهرو شوم، اما از من انکار نکنید. میتوانی از حکمت بپرسی.
شراب ریحانی یعنی شراب معطر
هوش مصنوعی: وقتی که لکهای از نور روشن شود، شب تاریک بهوسیلهی شمعی که من دارم، میسوزد.
هوش مصنوعی: اگر من در جمع نباشم، شمع هیچ نوری نمیتاباند.
هوش مصنوعی: به خاطر شدت علاقهاش به دیدن چهرهام، شبها هرگز از جایش بلند نمیشود و بیوقفه منتظر من است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.