گوئیم همچنانک صورت بر دو نوع است یکی جسمانی کثیف و یکی روحانی لطیف ، فائدهای طبیعی از افلاک و کواکب بزایشهان عالم پیوسته است که قرارگاه آن مرکز زمین است . و فائدها به حرکت دائم پیوسته است ، تا صورتهای طبیعی شخصی بدان پدید آمده است . و فائدهای عقلی به نفس به سکون دائمیت که نفس از عقل همی پذیرد تا پدید آید بدان صورتهای روحانی دائم . و آن فائده کز عقل به سکون دائم پذیرفت بیشتر از آن فائدها بود که مر آنرا آمیخته پذیرفت به چیزهای طبیعی که آنرا زوال و پراکندن است . و آن فائدها که آمیخته بود به چیزهای طبیعی نفس را بر بقاء آن ایمنی نبود ، از بهر آنک مران را حرکت بود و چیز متحرک پایدار نباشد ، وزین سبب افتاد اختلاف بسیار اندر راههای خردمندان که علم ها بیرون آوردند بنفسی که آن به طبیعت پیوسته بود و با او آمیخته . و مر نفس را قوت اندر بیرون آوردن علم بر مقدار سکون او باشد با عقل و بر مقدار شدن او از چیزهای طبیعی ، و هر نفسی که دانش پاکیزه تر پذیرد و از آلایش طبیعت مر عقل او را ثبات بیش نباشد و زوال کمتر پذیرد . و هر نفسی که سکون از عقل کمتر پذیرد و به چیزهای طبیعی متحرک پیوسته باشد فائده او باثبات کمتر باشد و زوال زودتر پذیرد . و هر نفسی که بسکون عقلی تمام پذیرد فائدهای عقلی را بپذیرد ، پذیرفتنی بی زوال . و ایشان مویدان باشند از بندگان ایزد سبحانه . و حکماء گفته اند که میل کردن به چیزهای طبیعی دور شدن است مرو را از فائدهای عقلی . و میل کردن نفس به طبیعت سبب بدبختی است مرورا با و باز آوردن عقوبت جاویدی . و میل کردن نفس به عقل دور شدن است مرورا از نقصان طبیعت و نزدیک بعلت خویش که آن عالم ابداع است ، و میل کردن نفس بعقل سبب تمامی نفس باشد و حاصل شدن راحت ابدی و سرور عقل و ثواب الهی مراورا . ایزد تعالی ما را رغبت دهاد اندر طلب کردن مر عالم عقلی را و پرهیز دهاد ما را از طبیعت هلاک کننده و آلایشهای پلید او .



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، ناصرخسرو به دو نوع صورت، یعنی جسمانی و روحانی اشاره میکند و میگوید که وجود انسانها تحت تأثیر فایدههای طبیعی و عقلی قرار دارد. او تأکید میکند که فایدههای طبیعی وابسته به حرکتی دائمی هستند و نمیتوانند پایدار بمانند، در حالی که فایدههای عقلی از سکون و ثبات ناشی میشوند و بیشتر از همه، موجب ثبات و بقا میگردند. همچنین، ناصرخسرو به این نکته میپردازد که هر انسانی که به علم و عقل نزدیکتر شود، کمتر دچار زوال خواهد شد و به ثبات بیشتری دست مییابد. او میخواهد نشان دهد که میل به طبیعت میتواند به بدبختی منجر شود، در حالی که گرایش به عقل و علم باعث نجات و خوشبختی ابدی است. در نهایت، او از خواننده میخواهد که به دنبال علم عقلی باشد و از آلودگیهای طبیعی دوری کند.
هوش مصنوعی: در این متن بیان میشود که صورتها به دو نوع تقسیم میشوند: یکی جسمانی و دیگری روحانی. تأثیرات طبیعی از کرهها و ستارهها برجهان ملموس است و این تأثیرات همواره در حال جریان هستند و مرکز ثقل آنها زمین است. این تأثیرات باعث به وجود آمدن صورتهای طبیعی در افراد میشوند. از سوی دیگر، تأثیرات عقلانی به نفس وابستهاند و در حالت سکون پایدار هستند و باعث شکلگیری صورتهای روحانی میشوند. تأثیرات عقلانی به مراتب بیشتر از تأثیرات طبیعی هستند، زیرا تأثیرات طبیعی ذاتی ناپایدار دارند و با زوال و پراکندگی همراه هستند. این تنوع در دیدگاهها، به دلیل حرکت و پویایی نفس و ارتباط آن با طبیعت است. هر چه ارتباط نفس با عقل بیشتر و سکون آن بیشتر باشد، علم و دانش آن پایدارتر خواهد بود، و بالعکس، هر چه تأثیرات طبیعی بر نفس بیشتر باشد، آن علم زودتر دستخوش تغییرات و زوال میشود. نفسهای با سکون عقلانی کامل، تأثیرات عقلانی را با ثبات بیشتری دریافت میکنند و بسیار نزدیک به الهیت هستند. حکما بر این باورند که تمایل به طبیعت، مانع از بهرهمندی از سودهای عقلانی میشود و در نهایت به پشیمانی و خسارت منجر خواهد شد. تمایل به عقل، انسان را از نقصان طبیعت دور کرده و به نیروهای خویش نزدیکتر میسازد؛ باعث آرامش و خوشحالی دائمی و پاداش الهی میشود. در نهایت، درخواست میشود که خداوند ما را به جستجوی عالم عقل ترغیب کند و از آسیبهای طبیعت و پلیدیهای آن دور سازد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.