مرورا گوئیم این صفت خدای نیست بر حقیقت که این صفت مطیع تر بنده یی است از بندگان خدای و آن عقل است . بباید دانستن که اثر آن موثر اندر چیزی بر اندازه آن مرتبت باشد که اندران موثر موجود باشد ، و جز از آن نیاید از هر چیزی که باشد اندرو . چنانک اندر میان عرب مثل است که گویند کل انا یترشح بما فیه . گوید : از هر آب جامی آن پالاید که اندروست . و چون مر عقل را زندگی جاوید صفت ذاتی بود زندگانی ازو بدان پیدا آمدند ، و گر زندگان ازو پیدا نیامدندی او زنده جاوید نبودی . پس این حال ازو همی دلیل کند که او مجبور است از کردار خویش ، و این خاصیت نتواند که ازو زندگانی و توانایی و دانش و ز آنچ فرود ازوست فرو بارنده نباشد ، و هر چه او مجبور باشد نه قاهری باشد ، و آنچ برتر ازو قاهری باشد او نه خدای باشد . نیز عقل آنست که او مر ذات خویش بداند به ذات ، و جز مر ذات خویش را نیز بداند . و او بدین صفت مخصوص است ، و هیچ چیز را این صفت نیست . پس عقل اندر حصار این صفت است ، و آنچ او اندر حصار صفتی باشد ، چاره نیست مرورا از بحصار اندر کننده یی و آنچ مرورا دیگری بحصار اندر کرده باشد او نه خدای باشد ، پس عقل نه خدای باشد ، تعالی الله عما یقول الظالمون علوا کبیرا .
سپاس مر خدای را که از بهترین آفریده خویش اندر آفرینش بهره مند کرد بدانچ عقل را اندر آفرینش ما نهاد و بر زبان شریفتر سخن گوی با ما مخاطبه کرد ، محمد خاتم اننبیین ، و ما را براهنمایان حق باز برد از گروه شیاطین .
تمام کردیم مر این کتاب را و آراستم مرین خوان شریف را به صد گونه طعام و شراب گوارنده پاکیزه حلال باد اندرین شبانگاه روز آدینه حقیقت و شب شنبه حق آنچ ازین خوان بخورند روز دارند به بصیرت و دور باد دست حرام خواران و می گساران و بی پاکان و نا پاکان ازین صفهای خورشهای جان افزای برحمت ایزد داد از داد فرمای بخشاینده مهربان نیکوکار و الصلاه علی نبیه محمد و آل الطیبین الطاهرین.



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این بخش به بررسی ماهیت عقل و صفات الهی میپردازد. او تأکید میکند که عقل یک صفت خدای نیست، بلکه بندهای مطیع است که به همان اندازهای که در وجودش مرتبت دارد، تأثیرگذار است. عقل از زندگی جاوید برخوردار است، اما این زندگی از خود او میآید و او در کردار خود مجبور است. بنابراین، او نمیتواند خالق باشد، چون خالق واقعی کسی است که برتر و قاهر از عقل است. در پایان، شاعر به شکرگزاری از خدای بزرگ میپردازد که عقل را در آفرینش انسان قرار داده و ما را به هدایت راهنمایی کرده است.
هوش مصنوعی: در این متن به صفات عقل اشاره شده و گفته میشود که عقل در واقع یکی از مخلوقات خداوند است و نه ذات الهی. عقل دارای ویژگیهایی است که به آن زندگی و قدرت میبخشد، اما این ویژگیها او را مجبور میکند و نمیتواند به عنوان یک خدا شناخته شود. در واقع، عقل باید خود و ذاتش را بشناسد و این شناخت مخصوص به اوست، در حالی که دیگر مخلوقات این قابلیت را ندارند. بنابراین، عقل نمیتواند خدایی باشد، زیرا هر چیزی که تحت تاثیر عوامل دیگری باشد، نمیتواند قاهر باشد و قاهری تنها مختص خداوند است. این توضیحات بیانگر این است که خداوند برتر از هر مخلوقی است و عقل به هیچ وجه نمیتواند جانشین او شود.
هوش مصنوعی: خدا را شکر میگویم که از بهترین مخلوقات خود، ما را در آفرینش بهرهمند کرده است. او عقل را در وجود ما قرار داده و با زبانی شریفتر از دیگران، با ما سخن گفته است؛ یعنی محمد، آخرین پیامبر. او ما را به راهنمایی حق هدایت کرده و از جمع شیاطین دور نگه داشته است.
هوش مصنوعی: کتاب را به پایان رساندیم و این سفره شریف را با صد نوع غذا و نوشیدنی پاکیزه و حلال در این شب آدینه آراسته کردیم. امیدواریم آنچه از این سفره تناول میکنند، روزشان را با بصیرت سپری کنند و دستان حرامخواران، میگساران و ناپاکان از این سفرههای جانافزا دور باشد. رحمت الهی شامل حال بندگان نیکوکار باشد و درود بر پیامبر محمد و آل پاک و پاکیزهاش.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.