خشمین بر آن کسی شو کز وی گزیر باشد
یا غیر خاک پایش کس دستگیر باشد
گیرم کز او بگردی شاه و امیر و فردی
ناچار مرگ روزی بر تو امیر باشد
گر فاضلی و فردی آب خضر نخوردی
هر کو نخورد آبش در مرگ اسیر باشد
ای پیر جان فطرت پیر عیان نه فکرت
پیری نه کز قدیدی مویش چو شیر باشد
پیری مکن بر آن کس کز مکر و از فضولی
خواهد که بازگونه بر پیر پیر باشد
پیری بر آن کسی کن کو مرده تو باشد
پیش جلالت تو خوار و حقیر باشد
چون موی ابروی را وهمش هلال بیند
بر چشمش آفتابت کی مستدیر باشد
آن کس که از تکبر مالد سبال خود را
از نور کبریایی چون مستنیر باشد
عرضه گری رها کن ای خواجه خویش لا کن
تا ذره وجودت شمس منیر باشد
جلوه مکن جمالت مگشای پر و بالت
تا با پر خدایی جان مستطیر باشد
بربند پنج حس را زین سیلهای تیره
تا عقل کل ز شش سو بر تو مطیر باشد
بی آن خمیرمایه گر تو خمیر تن را
صد سال گرم داری نانش فطیر باشد
گر قاب قوس خواهی دل راست کن چو تیری
در قوس او درآید کو همچو تیر باشد
خاموش اگر توانی بیحرف گو معانی
تا بر بساط گفتن حاکم ضمیر باشد


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به هشدار دربارهٔ ویژگیهای منفی افراد میپردازد و بر لزوم اجتناب از خودبزرگبینی و غرور تأکید میکند. او بیان میکند که خشم بر کسی که فرار از او ممکن نیست، بیفایده است و در نهایت همه به مرگ وابستهاند. همچنین، مولانا به نیاز به شناخت واقعی خویشتن و رها کردن نفسپرستی اشاره میکند و میگوید که با تلاش برای نزدیکی به حقیقت و نیکی، میتوان به فضیلت دست یافت. در نهایت، او به سکوت و آرامش درونی به عنوان راهی برای درک عمیقتر حقیقت اشاره میکند.
هوش مصنوعی: خشمگین باش بر کسی که از او میگریزی، زیرا که هیچکس جز خاک پای او نمیتواند تو را کمک کند.
هوش مصنوعی: حتی اگر از او روی برگردانی، روزی مرگ ناگزیر برای تو، چه شاه و چه فرد عادی، خواهد آمد.
هوش مصنوعی: اگر فردی با فضیلت و نیکوکار هستی و از آب خضر نوش نکردهای، بدان که هر کسی که از آن آب ننوشد، در مرگ گرفتار خواهد بود.
هوش مصنوعی: ای همدمی که روحت به حقیقت نزدیک است، پیری نشاندهندهی تجربه و دانایی است، نه مانند پیری که فقط به خاطر سن و سال باشد. موی او مانند شیر، نشانهای از قدرت و توانمندیاش است.
هوش مصنوعی: به کسی که از او فریب و فضولی برمیآید، پیری نکن. چرا که بر اثر این رفتار، او دوباره به حالت خود بازخواهد گشت و به همان گونه قدیمی خود خواهد بود.
هوش مصنوعی: وقتی به کسی که مورد احترام و عظمت تو است، کم ارزشی برسانی، به او در حالت پیری و کهنسالی قسمتی از زندگیاش را سپری کرده و ارزشش را زیر سؤال ببری.
هوش مصنوعی: چشمانش همواره به زیبایی و لطافت ابروی معشوق خیره مانده است. چگونه میتواند وجود هر چیزی را که غیر از این زیبایی است، بهطور کامل درک کند؟
هوش مصنوعی: کسی که به خاطر تکبر و بخل خود، به خود بزرگ بینی دچار شده باشد، مانند کسی است که در نور پرقدرت و درخشان چیزی را نمیبیند و در خواب و غفلت است.
هوش مصنوعی: ای خواجه، خود را از وابستگی به دیگران آزاد کن و به خودت بپرداز، تا ذره وجودت مانند خورشید درخشنده و نورانی باشد.
هوش مصنوعی: زبانت را باز نکن و زیباییات را نشان نده، چون اگر پر و بال خدا را بگشایی، روحی که در توست به پرواز در میآید و پراکنده میشود.
هوش مصنوعی: پنج حس خود را از این طوفانهای تاریک محافظت کن تا عقل کل، از هر طرف بر تو نازل شود.
هوش مصنوعی: اگر خمیرمایه وجود نداشته باشد، حتی اگر صد سال هم برای تهیه خمیر بدن زحمت بکشی، نان همچنان بیکیفیت و بیمزه خواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به بالاترین درجهی کمال و عشق دست یابی، باید دل خود را خالص کنی؛ زیرا زمانی که دل تو آماده باشد، مانند تیری به هدف میرسد و در مسیر درست قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: اگر میتوانی بیهیچ سخنی خاموش بمان، چرا که در سکوت میتوان به عمق معانی پی برد، تا زمانی که گفتن تحت تأثیر ذهن و باطن خودت باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
مر بحر را ز ماهی دایم گزیر باشد
زیرا به پیش دریا ماهی حقیر باشد
مانند بحر قلزم ماهی نیابی ای جان
در بحر قلزم حق ماهی کثیر باشد
بحرست همچو دایه ماهی چو شیرخواره
[...]
چون آفتاب هر کس روشن ضمیر باشد
ذرات عالم اورا فرمان پذیرباشد
نقش مرادعالم در خانه اش زند موج
آن را که بالش از خشت فرش از حصیرباشد
دشمن مطیع گردد چون نفس شد مسخر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.