بخش ۵۶ - در تفسیر این حدیث مصطفی علیه‌السلام کی ان الله تعالی خلق الملائکة و رکب فیهم العقل و خلق البهائم و رکب فیها الشهوة و خلق بنی آدم و رکب فیهم العقل و الشهوة فمن غلب عقله شهوته فهو اعلی من الملائکة و من غلب شهوته عقله فهو ادنی من البهائم
در حدیث آمد که یزدان مجید
خلق عالم را سه گونه آفرید
یک گره را جمله عقل و علم و جود
آن فرشته‌ست او نداند جز سجود
نیست اندر عنصرش حرص و هوا
نور مطلق زنده از عشق خدا
یک گروه دیگر از دانش تهی
هم‌چو حیوان از علف در فربهی
او نبیند جز که اصطبل و علف
از شقاوت غافلست و از شرف
این سوم هست آدمی‌زاد و بشر
نیم او ز افرشته و نیمیش خر
نیم خر خود مایل سفلی بود
نیم دیگر مایل عقلی بود
آن دو قوم آسوده از جنگ و حراب
وین بشر با دو مخالف در عذاب
وین بشر هم ز امتحان قسمت شدند
آدمی شکلند و سه امت شدند
یک گره مستغرق مطلق شدست
هم‌چو عیسی با ملک ملحق شدست
نقش آدم لیک معنی جبرئیل
رسته از خشم و هوا و قال و قیل
از ریاضت رسته وز زهد و جهاد
گوییا از آدمی او خود نزاد
قسم دیگر با خران ملحق شدند
خشم محض و شهوت مطلق شدند
وصف جبریلی دریشان بود رفت
تنگ بود آن خانه و آن وصف زفت
مرده گردد شخص کو بی‌جان شود
خر شود چون جان او بی‌آن شود
زانک جانی کان ندارد هست پست
این سخن حقست و صوفی گفته است
او ز حیوانها فزون‌تر جان کند
در جهان باریک کاریها کند
مکر و تلبیسی که او داند تنید
آن ز حیوان دگر ناید پدید
جامه‌های زرکشی را بافتن
درها از قعر دریا یافتن
خرده‌کاریهای علم هندسه
یا نجوم و علم طب و فلسفه
که تعلق با همین دنیاستش
ره به هفتم آسمان بر نیستش
این همه علم بنای آخورست
که عماد بود گاو و اشترست
بهر استبقای حیوان چند روز
نام آن کردند این گیجان رموز
علم راه حق و علم منزلش
صاحب دل داند آن را با دلش
پس درین ترکیب حیوان لطیف
آفرید و کرد با دانش الیف
نام کالانعام کرد آن قوم را
زانک نسبت کو بیقظه نوم را
روح حیوانی ندارد غیر نوم
حسهای منعکس دارند قوم
یقظه آمد نوم حیوانی نماند
انعکاس حس خود از لوح خواند
هم‌چو حس آنک خواب او را ربود
چون شد او بیدار عکسیت نمود
لاجرم اسفل بود از سافلین
ترک او کن لا احب الافلین
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این متن، مولانا به تفسیر حدیثی از پیامبر اسلام می‌پردازد که به خلقت مخلوقات مختلف اشاره دارد. او می‌گوید که خداوند فرشتگان را با عقل و علم آفریده و موجودات را از شهوت پر کرده است. انسانها، به عنوان موجوداتی با دو جنبه، هم عقل و هم شهوت دارند و همین دو عنصر در آنها در حال کشمکش هستند. مولانا توضیح میدهد که کسانی که بر عقل خود غلبه کنند، از فرشتگان بالاتر هستند و کسانی که تسلیم شهوت شوند، به وضعیت پایین‌تری از حیوانات میرسند. او بر اهمیت ریاضت و تلاش در راستای تعالی روح و خرد تأکید میکند و اشاره میکند که علم حقیقی در خدمت رشد روحانی انسان است و نه فقط ابزار بقای جسمانی.
هوش مصنوعی: در روایات آمده است که خداوند بلندمرتبه، جهان را به سه روش مختلف خلق کرده است.
هوش مصنوعی: این بیت به مفهوم این اشاره دارد که تمام عقل و علم و بخشش و خوبی در انسان به نوعی تحت تأثیر یک عنصر معنوی و مقدس قرار دارد. این عنصر، مانند یک فرشته، تنها میتواند در حال سجده و خاکساری باشد و درک عمیق‌تری از حقیقت ندارد. به عبارت دیگر، شناخت واقعی و برتری‌های معنوی به سجود و تواضع وابسته است و نیازمند فراتر رفتن از دانسته‌های ظاهری است.
هوش مصنوعی: او هیچ حرص و تندی در وجودش ندارد؛ نور مطلقی که از عشق خدا زنده است.
هوش مصنوعی: گروهی دیگر از افراد هستند که به اندازه‌ی حیوانات، فقط به نیازهای مادی و فیزیکی خود فکر می‌کنند و از علم و دانش واقعی بی‌بهره‌اند. آنها تنها به پرورش بدن و ظاهر خود می‌پردازند، بی‌آنکه در پی رشد فکری و معنوی باشند.
هوش مصنوعی: او فقط به اصطبل و علف نگاه میکند و از بدبختی خود بی‌خبر است و از شأن و مقام خود غافل است.
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که انسان ترکیبی از ویژگی‌های خوب و بد است. نیمی از او دارای خصوصیات فرشتگی و نیکی است، در حالی که نیمی دیگر به صفات زشت و ناپسند شبیه است. به بیان دیگر، انسان هم میتواند با فضیلت باشد و هم با رذیلت، و این تضاد در ذات او وجود دارد.
هوش مصنوعی: نیمی از وجود انسان به دنیای مادی و خواسته‌های دنیوی تمایل دارد، در حالی که نیمه دیگر او به سوی عقل و آگاهی و ارزش‌های معنوی می‌رود.
هوش مصنوعی: دو دسته از مردم در آرامش و امنیت زندگی می‌کنند، اما این انسان در میان دو دشمن با دردسر و رنج روبه‌رو است.
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که انسانها نیز بر اساس آزمایش‌ها و آزمون‌هایی که در زندگی تجربه می‌کنند، به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند. همه انسانها به شکل آدمی هستند، اما به دلیل تجربیات و آزمون‌هایی که پشت سر می‌گذارند، به سه گروه یا امت مختلف تبدیل می‌شوند.
هوش مصنوعی: یک گره کاملاً غرق در نور و حقیقت شده است، مانند عیسی که به آسمان‌ها پیوسته و به عالم ملکوت ملحق شده است.
هوش مصنوعی: آدم به شکل و ظاهر خود در دنیا وجود دارد، اما معنای او فراتر از این است و به نوعی از خشم، هوای نفس و گفت‌وگوهای بی‌فایده رهایی یافته است.
هوش مصنوعی: انسانی که از سختی‌ها و زهد و تلاش در میدان نبرد رهایی یافته است، گویی از خود انسانیت خود آزاد شده و به مرتبه‌ای بالاتر دست یافته است.
هوش مصنوعی: در یکی دیگر از روزها، کسانی که به خران پیوستند، به شدت خشمگین و تحت تأثیر تمایلات جنسی قرار گرفتند.
هوش مصنوعی: وصف حضرت جبرئیل در آن زمان به گونه‌ای بود که خانه کوچک بود و آن توصیف بسیار زیبا و دل‌انگیز.
هوش مصنوعی: انسانی که از زندگی و روح خود بی‌خبر باشد، مانند موجودی بی‌ارزش میشود، زیرا اگر روح او از وجودش جدا شود، چیزی از او باقی نخواهد ماند.
هوش مصنوعی: این سخن درست است و صوفی بیان کرده است، زیرا اگر کسی روح و جان نداشته باشد، وجود او بی‌ارزش و پست خواهد بود.
هوش مصنوعی: او از حیوانات برتر است و در این دنیا که پر از چالش‌ها و تنگناهاست، تلاش و کوشش میکند.
هوش مصنوعی: مایه‌ای که او در فریب و نیرنگ خود به کار می‌برد، چنان پیچیده و خاص است که از هیچ موجود دیگری قابل قیاس نیست.
هوش مصنوعی: دوختن لباس‌های زربافت به سختی انجام میشود و پیدا کردن درهای گرانبها از عمق دریا کار آسانی نیست.
هوش مصنوعی: جزئیات و نکات ریز از علوم مختلف مانند هندسه، نجوم، پزشکی و فلسفه.
هوش مصنوعی: کسی که به همین دنیا وابسته است، نمی‌تواند به بلندای آسمان‌ها دست پیدا کند.
هوش مصنوعی: این همه دانشی که به دست آمده، تنها پایه و اساس چیزی است که نیازی به آن داریم؛ همانطور که نیروی اصلی و اساسی برای بارکش‌ها (گاو و شتر) لازم است.
هوش مصنوعی: برای حفظ حیات موجودات، چند روزی نام آن را گذاشتند این درختان که رازهایی دارند.
هوش مصنوعی: دانش مسیر درست را به خوبی نشان میدهد و کسی که دل دیوانه‌وار دارد، با احساساتش میداند که این مسیر کجاست.
هوش مصنوعی: در این ترکیب، موجودی ظریف و خاص خلق شده است که با دانش و فهم عمیق همراه است.
هوش مصنوعی: آن قوم، نام حیوانات بزرگ را قرار دادند، زیرا که آنچه به خواب بیفتد نسبتش به خواب نیست.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که موجودات غیر انسانی (حیوانات) روحی از نوع انسانی ندارند، بلکه تنها احساسات و حس‌هایی دارند که به شکل منعکس شده عمل می‌کنند. به عبارت دیگر، آنها صرفا واکنش‌هایی به محیط دارند و تا حدی از ادراکات انسانی بی‌بهره هستند.
هوش مصنوعی: بیداری به وقوع پیوست و دیگر نشانی از خواب حیوانی باقی نمانده است. احساسات او مانند نوشته‌ای بر لوح، به وضوح بیان میشود.
هوش مصنوعی: شبیه این است که حس او خوابش را ربوده و وقتی بیدار شد، احساسات او را نشان داد.
هوش مصنوعی: بنابراین باید از افرادی که در سطح پایین قرار دارند و به آنها تمایلی ندارم، دوری کنم.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۱۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.