مولانا
»
مثنوی معنوی
»
دفتر سوم
»
بخش ۱۷۶ - جمع و توفیق میان نفی و اثبات یک چیز از روی نسبت و اختلاف جهت
نفی آن یک چیز و اثباتش رواست
چون جهت شد مختلف نسبت دوتاست
ما رمیت اذ رمیت از نسبتست
نفی و اثباتست و هر دو مثبتست
آن تو افکندی چو بر دست تو بود
تو نه افکندی که قوت حق نمود
زور آدمزاد را حدی بود
مشت خاک اشکست لشکر کی شود
مشت مشت تست و افکندن ز ماست
زین دو نسبت نفی و اثباتش رواست
یعرفون الانبیا اضدادهم
مثل ما لا یشتبه اولادهم
همچو فرزندان خود دانندشان
منکران با صد دلیل و صد نشان
لیک از رشک و حسد پنهان کنند
خویشتن را بر ندانم میزنند
پس چو یعرف گفت چون جای دگر
گفت لایعرفهم غیری فذر
انهم تحت قبابی کامنون
جز که یزدانشان نداند ز آزمون
هم بنسبت گیر این مفتوح را
که بدانی و ندانی نوح را


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر درباره تناقض بین نفی و اثبات یک حقیقت واحد بر اساس نسبت و جهات مختلف است. مولانا به این نکته اشاره میکند که هر دو حالت نفی و اثبات ممکن است و به یکدیگر وابستهاند. او با مثالی از عمل پرتاب کردن، بیان میکند که قدرت واقعی در رفتار آدمی نیست، بلکه در اختیار حق است. سپس به شناخت نبیها و معصومین اشاره میکند که برخی با حسد و انکار، آنها را نمیشناسند، در حالی که در واقع شناخت صحیحی از آنها دارند. در نهایت، اشاره به نحوهی درک و نادانی نسبت به بعضی حقایق نیز میشود.
هوش مصنوعی: نفی یک چیز و تایید آن اشکالی ندارد، زیرا اگر جهتها متفاوت باشند، نسبت دو حالت به هم تغییر میکند.
هوش مصنوعی: تو هنگام پرتاب تیر، خودت را دخیل نکن؛ این کار تنها به نسبت و ارتباطی که با تیر داری مربوط میشود. در واقع، هم نفی میشود و هم اثبات، و هر دو حالت در وجود دارند.
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که آنچه را که به دیگران دادید، از روی اراده و اختیارتان نبوده، بلکه به واسطه نیروی الهی و قدرت حق اتفاق افتاده است. شما مسئولیتی در این کار نداشتهاید، زیرا تمامی این امور تحت تأثیر ارادهای بزرگتر قرار داشته است.
هوش مصنوعی: قدرت و توانایی انسان دارای محدودیتی است، او نمیتواند همیشه بر همه چیز غلبه کند یا نقشهای بزرگ را به تنهایی ایفا کند. وقتی انسان در برابر دشواریها قرار میگیرد، نباید انتظار داشته باشد که تنها و بدون کمک دیگران بتواند بر مشکلات فائق آید.
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که آنچه که ما به دست میآوریم و تجربه میکنیم، به نوعی از خود ما نشأت میگیرد. بنابراین میتوانیم وجود یا عدم وجود این تجربیات را تأیید یا رد کنیم. در واقع، هر چیزی که ما داریم به نوعی در ارتباط با خود ماست و میتوان به آن نگاه کرد.
هوش مصنوعی: آنان پیامبران را به خوبی میشناسند، همانطور که فرزندانشان را هیچگاه با هم اشتباه نمیکنند.
هوش مصنوعی: منکران با دلایل و نشانههای فراوان، این افراد را مثل فرزندان خود میشناسند.
هوش مصنوعی: اما از روی حسد و حسادت، خود را پنهان میکنند و به گونهای رفتار میکنند که نمیتوانم بفهمم.
هوش مصنوعی: وقتی او به خوبی شناخته شد، از جای دیگر گفت که نمیتوانند مرا بشناسند، پس رهایشان کن.
هوش مصنوعی: آنها در زیر پوششی پنهان هستند که تنها خداوند از آزمایشهایشان خبر دارد.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که درک و شناخت بعضی مسائل میتواند دشوار باشد. به نوعی میگوید اگر چیزی را خوب بشناسی یا حتی اگر هیچ نمیدانی، باز هم به نوعی متوجه آن خواهی شد. در واقع، مفهومش این است که برخی موضوعات، چه از روی آگاهی و چه از روی ناآگاهی، در درون ما وجود دارند و ما به شکلی به آنها ارتباط داریم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.