از دگر سو علی به نغمه نای
دل برانگیزد ای شگفت ز جای
دارد از جنس جنس دمدمه ها
آرد از نوع نوع زمزمه ها
می زند نای و تنگ می جوشد
به هوا روی عقل می پوشد
با دل خویشتن همی گوید
که غم از جان من چه می جوید
عشق و رنج محمد نایی
مر مرا گشت اینت رسوایی
چه زند آخر او را که من نزنم
اگر او هست مرد من نه زنم
دل چرا بیهده دژم دارم
نه ز کس دستگاه کم دارم
من به خانه چرا نه بنشینم
توبه با صلاح بگزینم
کار بی ورز و بی وبال کنم
کسب خویش از ره حلال کنم
که اگر سیم ها به سود دهم
نعمتی زین طریق زود نهم
باطن این گوید و به ظاهر باز
صد تضرع فزون کند ز آغاز
آنکه در حکم او بود شب و روز
برفشاند به روی گنبد گوز
آب بی روی وی نیارد خورد
پیش او هیچ از این نیارد کرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به توصیف نای و تأثیر عمیق موسیقی آن بر دل و عقل میپردازد. علی نایی با نغمههای دلنشین خود احساسات را بر میانگیزد و رنج و عشق محمد را القا میکند. او در عین حال به تنهایی و غم خود اشاره میکند و به این نکته میرسد که عشق به او سبب رسواییاش شده است. شاعر از خود میپرسد که چرا باید به غم و اندوه بپردازد، در حالی که میتواند به زندگی سالم و پاک روی آورد و از کسب حلال بهرهمند شود. در پایان، به ارتباطی ازلی و اخذ نعمتهای الهیاش اشاره میکند، که نشان دهندهی پیوند عمیق با معانی معنوی و حقیقت وجود است.
هوش مصنوعی: از طرف دیگر، علی با صدای دلانگیز نی، احساسات را برمیانگیزد. چه شگفتانگیز است که از همان مکان، این صدا برخاسته است!
هوش مصنوعی: او از چیزی ساخته شده که شبیه به وزشهای ملایم و آوای دلنشین است و با هر نفسی مانند زمزمههای نرم و دلپذیر، خود را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: صدا و نغمهای درمیآید و از ظرف مسی، بخار به هوا بلند میشود و عقل را میپوشاند.
هوش مصنوعی: دل من به خود میگوید که غم چرا اینقدر به جان من چنگ انداخته است؟
هوش مصنوعی: در پی عشق و درد محمد، ناتوانی و بیپناهی من باعث رسواییام شده است.
هوش مصنوعی: اگر من ضربهای به او نزنم، چه بر سر او میآید؟ اگر او واقعی است، من قطعا ضربهای به او نخواهم زد.
هوش مصنوعی: چرا دل من بیدلیل غمگین است، در حالی که از هیچکس چیزی ندارم که کم داشته باشم؟
هوش مصنوعی: چرا به خانه نروم و در آن جا آرامش بگیرم؟ من باید راهی درست و پسندیده را انتخاب کنم و به آن پایبند باشم.
هوش مصنوعی: من بدون هیچ زحمت اضافی و بار سنگینی، درآمد خود را به روش حلال به دست میآورم.
هوش مصنوعی: اگر به دیگران کمک کنم و سرمایۀ خود را برای دیگران بگذارم، به سرعت پاداش خوبی از این کار خواهم گرفت.
هوش مصنوعی: در درون، این روح حقیقت را میگوید و در ظاهر، فریاد و زاری بسیار بیشتری نسبت به آغاز نشان میدهد.
هوش مصنوعی: کسی که شب و روز برف را بر گنبد بلند میریزد، در واقع به نوعی قدرت و شخصیت او را توصیف میکند. این فرد بر همه چیز مسلط است و حاکمیتی دارد که همچون برف در تمام ساعات بر او حاکم است.
هوش مصنوعی: آب بدون دیدن او برای هیچ کس قابل نوشیدن نیست و هیچ چیز به اندازه این موضوع اهمیت ندارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.