سپاس و ستایش مر خدای را جل جلاله، که آفریدگار جهان است و دارندهٔ زمین و زمان است و روزیده جانوران است و دانندهٔ آشکارا و نهان است. خداوند بیهمتا و بیانباز، و بیدستور و بینیاز، یکی نه از حد قیاس و عدد، قادر و مستغنی از ظهیر و مدد، و درود بر پیغمبران او از آدم صفی تا پیغمبر عربی محمد مصطفی صلی الله علیهم اجمعین، و بر عترت و اصحاب و برگزیدگان او. چنین گوید خواجه حکیم فیلسوف الوقت سید المحققین ملک الحکماء عمربن ابراهیم الخیام (رحمه الله علیه) که «چون نظر افتاد از آن جا که کمال عقل است هیچ چیز نیافتم شریفتر از سخن و رفیعتر از کلام. چه اگر بزرگوارتر از کلام چیزی بودی حق تعالی با رسول صلی الله علیه خطاب فرمودی، و گفتهاند بتازی و خیر جلیس فیالزمان کتاب، دوستی که بر من حق صحبت داشت و در نیک عهدی یگانه بود از من التماس کرد که سبب نهادن نوروز چه بوده است و کدام پادشاه نهاد است، التماس او را مبذول داشتم و این مختصر جمع کرده آمد؛ به توفیق جل جلاله».


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش از نوروزنامه، خیام با ستایش خداوند به توصیف او به عنوان آفریدگار جهان و روزیدهنده موجودات میپردازد. او بر بیهمتایی و بینیازی خدا تأکید کرده و از پیامبران، به ویژه پیامبر اسلام، یاد میکند. سپس خیام اشاره دارد که هیچ چیز عزیزتر از کلام و سخن وجود ندارد و میگوید که برخواسته از درخواست کسی که به او دربارهٔ نوروز و بنیادگذار آن سؤال کرده بود، این نوشتار را فراهم کرده است. این متن در واقع مقدمهای بر مباحثی دربارهٔ نوروز و تاریخ آن است.
سپاس و ستایش ویژهٔ خداوند بزرگ و بلندمرتبه است؛ خدایی که آفرینندهٔ جهان، مالک زمین و زمان، روزیرسان همهٔ موجودات زنده، و آگاه به امور آشکار و پنهان است. او خدایی یگانه است؛ شریکی ندارد، و برای تدبیر امورش به وزیر و مشاور و کمک کسی نیازمند نیست، یگانه است که یگانگیاش در چارچوب شمارش و مقایسه نمیگنجد، و نیز توانای مطلقی است که برای انجام کارهایش به هیچ یاور و پشتیبانی محتاج نیست. درود و سلام بر همهٔ پیامبران او، از آدم برگزیده تا پیامبر عرب، حضرت محمد مصطفی، و نیز بر خاندان، یاران و برگزیدگان او. این چنین میگوید خواجه، حکیم و فیلسوف زمانه، سرور پژوهشگران و پادشاه حکیمان، عمر بن ابراهیم خیام که رحمت خداوند بر او باد: «هنگامی که با نیروی عقل به جستوجو پرداختم، چیزی شریفتر و ارزشمندتر از سخن و کلام نیافتم. زیرا اگر چیزی برتر از کلام وجود داشت، خداوند با آن پیامبر خود را مورد خطاب قرار میداد. همچنین به عربی گفتهاند که خیر جلیس فیالزمان کتاب (که یعنی بهترین همنشین در این روزگار، کتاب است). دوستی که حق دوستی و همراهی بر گردن من داشت و در وفاداری و خوشعهدی بینظیر بود، از من خواست توضیح دهم که نوروز به چه سبب پدید آمده و کدام پادشاه آن را بنیان گذاشته است. من نیز درخواست او را پذیرفتم و این نوشتهٔ کوتاه را به یاری خداوند فراهم آوردم».
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.