پسر، خاندان را بود خانهدار
چو جان پدر شد به دیگر سرای
اگر شیر بر جا نماند رواست
ولی عطسهٔ شیر ماند به جای
برون بیشه را شیر به میزبان
درون خانه را گربه به کدخدای
جهان را بنگزیرد از گربه لیک
گزیرد ز شیر نبرد آزمای
که در خانه آواز یک گربه به
که ده غرش شیر دندان نمای
که ده چار دیوار گردد خراب
ز دندان یک موش آفت فزای
نه پرویز پرداخت لنگر بری
چو از خشم بهرام بد کرد رای



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قطعه به مقایسه قدرت و تأثیرگذاری حیوانات میپردازد. او بیان میکند که اگرچه شیر به عنوان نماد قدرت شناخته میشود، اما در درون خانه، گربه میتواند قدرت و سلطهگری او را خنثی کند. همچنین، شاعر با اشاره به داستانهای تاریخی، نشان میدهد که گاهی یک حیوان ضعیفتر، مانند موش، نیز میتواند خسارات بیشتری نسبت به یک قدرت بزرگ مثل شیر به بار آورد. این تمامیت قدرت در خانه و جامعه را زیر سؤال میبرد و نشان میدهد که در شرایط و مکانهای مختلف، شرایط تغییر میکند.
هوش مصنوعی: پسر، بعد از مرگ پدر، مسئولیت نگهداری و سرپرستی خانواده را بر عهده میگیرد، چون پدر دیگر در دنیای ما نیست و به جای دیگری رفته است.
هوش مصنوعی: اگر شیر در محل خود باقی نماند، اشکالی ندارد، اما صدای عطسهاش همچنان یادگار میماند.
هوش مصنوعی: شیر که نشان قدرت و سلطنت است، در دشت و جنگل زندگی میکند و در آنجا حاکم واقعی به شمار میآید، در حالی که گربه که نماد زیرکی و تدبیر است، در خانه و در کنار کدخدا به کار خود مشغول است. این بیان نشاندهندهی تفاوتهای رفتار و موقعیتهای مختلف موجودات است و به نوعی به موقعیتهای اجتماعی و قدرت در زندگی اشاره دارد.
هوش مصنوعی: دنیا را میتوان از شر گربهها و کوچکترها نجات داد، اما از دست شیرها و قویترها نمیتوان فرار کرد.
هوش مصنوعی: بهتر است صدای یک گربه در خانه را بشنویم تا صدای رعدآسا و ترسناک یک شیر را در دنیای بیرون.
هوش مصنوعی: اگر یک موش دندانش به دیوار ضربه بزند، میتواند باعث خراب شدن آن دیوار شود، حتی اگر آن دیوار به ظاهری محکم باشد. این نشاندهنده این است که فساد و آسیبپذیری میتواند از کوچکترین عوامل شروع شود و به نتایج زیانباری منتهی گردد.
هوش مصنوعی: در این بیت، اشاره به سرنوشت پرویز و برخورد او با بهرام دارد. پرویز که در موقعیتی دشوار قرار دارد، از ترس خشم بهرام، تصمیم میگیرد کار نادرستی انجام دهد. به عبارتی، او به خاطر ترس از بروز خشم و واکنش منفی بهرام، از تصمیمات منطقی و درست خود دور میشود. در کل، بیت به تضاد میان احساسات و تصمیمگیریهای شخصی اشاره دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خداوندِ نام و خداوندِ جای
خداوندِ روزیدِهِ رهنمای
چو آموزگار آمدی باز جای
شدندی سراسیمه و سست رای
مشو تا توانی سوی بندگان
همی تا خداوند باشد بجای!
که فریادرس نیستاندر جهان
بهر سختیی بنده را جز خدای
سپاس از خدا ایزد رهنمای
که از کاف و نون کرد گیتی بپای
اگر چشم داری به دیگر سرای
به نزد نبی و وصی گیر جای
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.