گنجور

حاشیه‌ها

امین صفی‌ لو در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۲۴ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۳:۳۲ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۷ - خلوت طلبیدن آن ولی از پادشاه جهت دریافتن رنج کنیزک:

با عرض درود و ارادت خدمت مثنوی خوانان گرامی

توجه شما را به متن صحیح زیر فرا می‌خوانم :

گورخانهٔ راز تو چون دل شود
آن مرادت زودتر حاصل شود

گفت پیغمبر که هر که سرّ نهفت 
زود گردد با مراد خویش جفت

دانه ها چون در زمین پنهان شود
سرّ آن سرسبزی بستان شود

زرّ و نقره گر نبودندی نهان 
پرورش کِی یافتندی زیر کان

ابوالقاسم افشاری در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۲۴ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۲:۴۴ در پاسخ به رضا از کرمان دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۱۳:

سلام ، واگر چنین باشد که استاد فرهیخته می فرمایند ، معانی ابیات را لطفآ از دیدگاه خود جنابعالی مرقوم بفرمایید . سپاس

رسول لطف الهی در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۲۴ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۵۹ دربارهٔ ایرج میرزا » مثنوی‌ها » شمارهٔ ۲۱ - انتقاد از مستشاران:

چقدر بی توجهی.گه گیر یا همان گاهی گیر صحیح می‌باشد.

محمد زارعی در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۲۴ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۰:۴۰ در پاسخ به رضا از کرمان دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۷:

حیلت رها کن عاشقا؛ دیوانه شو، دیوانه شو.

و اندر دل آتش درآ؛ پروانه شو، پروانه شو

درست می فرمایین خیلی ممنون

فرید فریدی در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۲۴ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۲۲ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۵۶:

لطفا برای خواننده ، مجالی بگذارید تا خود به لطایف اشعار برسد .

توضیحات برگرفته از هوش مصنوعی به‌شدت با دریافت طبیعی از این اشعار متفاوت و در تضاد است.

این‌گونه وادادگی نگران‌کننده است .

مهدی شعبانی در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۲۴ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۰۵:۱۶ دربارهٔ شاه نعمت‌الله ولی » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱:

از ره غفلت به گدایی رسی

ور به خود آیی به خدایی رسی

احمد خرم‌آبادی‌زاد در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۲۴ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۰۲:۱۳ دربارهٔ سیدای نسفی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۱ - بهاریات:

1-«کرک» (با تلفظ kark) به معنی کرکدن (=کرگدن) می‌باشد.

2-کرگدن دشمن فیل است.

کوروش در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۲۴ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۰۰:۳۹ دربارهٔ جامی » دیوان اشعار » فاتحة الشباب » ترجیعات » شمارهٔ ۲ - کرده در اینجا بیان معرفت صوفیان:

مغز دود میکنه از این حجم دانش

چه موجوداتی رو این زمین زندگی کردن

مسعود یگانه در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۲۳:۵۳ دربارهٔ عطار » منطق‌الطیر » عزم راه کردن مرغان » تحیر بایزید:

با درود

بیت ۱۱ مصره دوم

بال و پر پرخون، برآوردند آه

درست است.

عباسی-فسا @abbasi۲۱۵۳ در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۲۰:۵۶ در پاسخ به همیرضا دربارهٔ کمال‌الدین اسماعیل » رباعیات » شمارهٔ ۱۴۶:

بله سپاسگزارم جناب مهندس محمدی عزیز

از این نظر کاملا درست است و بنده هم عرض کردم خواننده این شاخه گل، استاد است. شاید یک موقع کسی خواست دنبال این اجرا بگردد بداند در آثار استاد است.

ولی شما کاملا درست می‌فرمایید.

همیرضا در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۹:۴۲ در پاسخ به عباسی-فسا @abbasi2153 دربارهٔ کمال‌الدین اسماعیل » رباعیات » شمارهٔ ۱۴۶:

قطعهٔ مورد مراجعه در این شعر مربوط به بخشی است که همین شعر توسط خانم امیرمعز دکلمه می‌شود و آواز یا تصنیفی در آن خوانده نمی‌شود. استاد در این برنامه این قطعه را نمی‌خوانند.

سیدمحمد جهانشاهی در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۴:۴۸ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۸:

شور چون از شکَرسِتان برخاست

خلیل شفیعی در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۴:۰۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳۹:

✅ نگاه دوم: عناصر برجسته‌ی غزل ۲۳۹

⭐ شادی بهاری و بهره‌بردن از زندگی
◻️ بیت اول، با آوردن مژده‌ی بهار و رویش سبزه‌ها، حال و هوایی شاد و سرزنده دارد. شاعر تأکید می‌کند که اگر سهمی از زندگی و نعمت‌های آن نصیبمان شد، باید آن را صرف شادی، لذت‌بردن از زیبایی‌ها و کامرانی کرد.

⭐ همراهی طبیعت با عشق و می‌گساری
◻️ در بیت دوم، آواز پرندگان و شکوفایی گل‌ها، بهانه‌ای برای باده‌نوشی و شادی معرفی شده است. این تصویر، هماهنگی میان طبیعت و شور زندگی را نشان می‌دهد و فضایی پرطراوت و دل‌انگیز می‌آفریند.

⭐ مقایسه‌ی عشق زمینی و لذات معنوی
◻️ شاعر در بیت سوم، عشق زمینی را برتر از لذات بهشتی می‌داند. او معتقد است که کسی که شیرینی بوسه‌ای از چهره‌ی معشوق را نچشیده، درک درستی از لذات والاتر ندارد. این نگاه، بر جنبه‌ی حسی و ملموس عشق تأکید دارد.

⭐ لزوم تلاش در راه رسیدن به مقصود
◻️ در بیت چهارم، مفهوم تلاش و سختی در مسیر رسیدن به خواسته‌ها مطرح می‌شود. حافظ این نکته را یادآوری می‌کند که هیچ موفقیتی بدون زحمت و رنج به دست نمی‌آید. این بیت، پیامی حکیمانه و واقع‌گرایانه دارد.

⭐ جمال معشوق و آغاز بلوغ و دلبری
◻️ در بیت پنجم، شاعر به ظرافت و زیبایی معشوق اشاره می‌کند. خط باریکی که بر صورت او ظاهر شده، نشانه‌ی آغاز بلوغ و کمال اوست. این تصویر، نه‌تنها بر زیبایی یار تأکید دارد، بلکه گذر زمان و تغییرات آن را نیز نشان می‌دهد.

⭐ دل‌سپردگی کامل به ساقی و شراب
◻️ بیت ششم، اوج شیفتگی شاعر را نسبت به ساقی بیان می‌کند. او چنان مجذوب ناز و کرشمه‌ی ساقی شده که دیگر هیچ‌کس و هیچ‌چیز برایش اهمیتی ندارد. این وابستگی، نشان‌دهنده‌ی غرق‌شدن در لذت‌های عشق و شراب است.

⭐ بی‌ارزش‌شدن دنیا در برابر لذت عشق و باده
◻️ در بیت هفتم، شاعر از جامه‌ی خود (مرقع) که رنگین و زیباست، دل‌زده شده و قصد دارد آن را بسوزاند، زیرا دنیا و دارایی‌هایش برای پیرِ می‌فروش  بی‌ارزش است. این تصویر، نشانه‌ی دل‌سردی از مادیات و ترجیح عشق و باده بر دنیا است.

⭐ هشدار به گذر عمر و اهمیت بهره‌بردن از لحظات
◻️ بیت آخر، پیامی هشداردهنده دارد. حافظ خطاب به دادگستر (زمانه) می‌گوید که بهار در حال گذر است، اما او هنوز کامی از شراب نگرفته است. این بیت، یادآور گذر عمر و اهمیت استفاده از فرصت‌های زندگی است.

📌 این غزل فضایی سرشار از شور زندگی، لذت‌بردن از لحظه‌ها، ستایش عشق و طبیعت، و همچنین هشداری نسبت به گذر زمان دارد. حافظ در این غزل، برخلاف برخی از اشعار حسرت‌بارش، نگاهی شاد و سرخوشانه به زندگی دارد و انسان را به بهره‌بردن از لحظات و زیبایی‌های دنیا دعوت می‌کند.

خلیل شفیعی ( مدرس ادبیات فارسی)

اسفند ماه ۱۴۰۳

پیوند به وبگاه بیرونی

خلیل شفیعی در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۳:۴۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳۹:

✅ نگاه اول: شرح غزل ۲۳۹ حافظ

 

🔸 رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمید

🔹 وظیفه گر برسد، مصرفش گُل است و نَبید

🔻 خبر خوشی رسید که بهار از راه آمد و سبزه‌ها جوانه زدند. اگر مقرری(حقوق) ماهیانه نصیب شود، بهترین راه استفاده از آن، شادمانی و لذت‌بردن از گل و باده است.

 

🔸 صَفیرِ مرغ برآمد، بَطِ شراب کجاست؟

🔹 فَغان فتاد به بلبل، نقابِ گُل که کشید؟

🔻 آواز پرندگان بلند شده است، جام شراب کجاست؟ بلبل ناله سر داده، چه کسی نقاب از چهره گل برداشته و زیبایش  را نمایان کرده است؟!

 

🔸 ز میوه‌های بهشتی چه ذوق دریابد

🔹 هر آن که سیبِ زَنَخدانِ شاهدی نَگَزید

🔻 کسی که لذت بوسه از سیب زنخدان (چانه) یار را نچشیده باشد، چگونه می‌تواند ذوق و شیرینی میوه‌های بهشتی را درک کند؟

 

🔸 مَکُن ز غُصّه شکایت که در طریقِ طلب

🔹 به راحتی نرسید آن که زحمتی نکشید

🔻 از غصه و سختی شکایت نکن، زیرا در راه رسیدن به خواسته‌ها، هیچ‌کس بدون تلاش و رنج به آرامش و موفقیت نرسیده است.

 

🔸 ز رویِ ساقی مَه‌وَش گلی بچین امروز

🔹 که گِردِ عارضِ بُستان خطِ بنفشه دمید

🔻 امروز از چهره‌ی ساقی زیبارو گل بچین، زیرا خط باریک موی جوانه زده و همانند بنفشه‌ای بر گرد چهره‌ی او نقش بسته است.

 

🔸 چُنان کرشمهٔ ساقی دلم ز دست بِبُرد

🔹 که با کسی دِگَرَم نیست برگِ گفت و شَنید

🔻 ساقی با ناز و کرشمه‌اش آن‌چنان دلم را ربود که دیگر با هیچ‌کس میلی به گفت‌وگو ندارم.

 

🔸 من این مُرَقَّعِ رنگین چو گُل، بخواهم سوخت

🔹 که پیرِ باده‌فروشش به جُرعه‌ای نخرید

🔻 این جامه‌ی  خود را که همچون گل رنگارنگ است، می‌سوزانم، زیرا پیرِ باده‌فروش  آن را حتی به بهای یک جرعه شراب آن را نپذیرفت.

 

🔸 بهار می‌گذرد دادگسترا دریاب

🔹 که رفت موسم و حافظ هنوز مِی نچشید

🔻 ای دادگستر (زمانه)، فرصت را دریاب، زیرا بهار در حال گذر است و حافظ هنوز موفق نشده از می و شادی بهره ببرد.

خلیل شفیعی ( مدرس ادبیات)

اسفند ماه ۱۴۰۳

پیوند به وبگاه بیرونی

عباسی-فسا @abbasi۲۱۵۳ در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۵۴ دربارهٔ کمال‌الدین اسماعیل » رباعیات » شمارهٔ ۱۴۶:

خواننده این شاخه گل (407) استاد شجریان است اما در اینجا ذکر نشده

برمک در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۰۷:۴۲ دربارهٔ حکیم نزاری » ادب‌نامه » باب سوم - در احترام فرمان پادشاه داشتن و به رضای او تسلیم بودن » بخش ۶:

شنیدی که  هومان به بیژن چه کرد


هومان بود که با بیژن بدی کرد

برمک در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۰۲:۴۰ دربارهٔ قطران تبریزی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۳۵ - در مدح بختیار بن سلمان:

بنگریم سخنوری و پارسی گویی و اهنگینی سخن قطران را

ای ببالا بلای آزادان

آرزوی دلی و رنج روان

تنم از  مهر تو نوان و نزار

دلم از رنج تو نژند و نوان

زین بتنبل همی ستانی دل

زان بدستان همی ستانی جان

نکند بر تو کس روا تنبل

نکند بر تو کس روا دستان

دل من خسته زان نهفته دهن

تن من زار زان نزار میان

سر آن موی کینه خواه و سیاه

هر زمان اندر آوری بدهان

گر نه بیدل تر از منست چرا

بر دهان تو هست بوسه زنان

تن من هست  بند آن زنجیر

دل من هست گوی آن چوگان

باغ برکند پرنیان و پرند

کوه پوشید توزی و کتان

تا سردشت و کوه سیمین گشت

باد دیماه گشت چون سوهان

 زین بود در میان سونش سیم

دامن کوهسار گشت نهان

باده پیش آر و پیش من بنشین

شاخ بیجاده پیش من بنشان

آن یکی آب رنگ و خواب فزای

این یکی زر خام و سیم فشان

سر دیوانه زان شود هشیار

دل  آشفته  زین شود شادان

 

آن یکی یادگار افریدون

وین یکی دستگاه نوشیروان

گنج شادی از او شده گنجه

 جان شادی از او شده شروان

تو برادی همی دهی روزی

هرکه را جان همی دهد یزدان

زآتش و آب و باد و خاک کند

چرخ طوفان پدید در کیهان

تا ندیدم ترا ندانستم

که ز زر و درم بود طوفان

تا به اران توئی مدار شگفت

که به اران حسد برد ایران

 

کورش تقدیسی در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۰۰:۵۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۳:

در بیت :

زبور عشق نوازی نه کار هر مرغی ست

بیا و نوگل این بلبل غزلخوان باش

بنا به تناسب  داوود( صاحب زبور)  با سلیمان ، انتظار این است که قافیه ، سلیمان باشد.....مثلا : بیا و همنفس هدهد سلیمان باش.

نظر شخصی است...و شاید در نسخه های دیگر یافت شود.

علی در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۰۰:۲۳ در پاسخ به وفا دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۴:

سلام

اقلیم:سرزمین

وجود:فَرد،زندگی و ده ها معنی دیگر

حافظ به دلیل اینکه عاشق تو بشه به جهان اومد، یا به عبارت دیگه حافظ به بهانه ی اینکه عاشق تو بشه در شیراز به دنیا آمد

۱
…
۴۸۱
۴۸۲
۴۸۳
۴۸۴
۴۸۵
…
۵۸۲۴