گنجور » حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳

حافظ » غزلیات »

غزل شمارهٔ ۱۶۳

گل بی‌رخِ یار خوش نباشد

بی‌باده بهار خوش نباشد

طَرفِ چمن و طوافِ بستان

بی‌لاله‌عذار خوش نباشد

رقصیدن سرو و حالتِ گُل

بی‌صوتِ هَزار خوش نباشد

با یارِ شکرلبِ گل‌اندام

بی‌بوس و کنار خوش نباشد

هر نقش که دستِ عقل بندد

جز نقشِ نگار، خوش نباشد

جان نقدِ مُحَقَّر است حافظ

از بهرِ نثار خوش نباشد

حاشیه‌ها

با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

وزن:	مفعول مفاعلن فعولن (هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف)
قالب شعری:	غزل
منبع اولیه:	ویکی‌درج
تعداد ابیات:	۶

رونوشت متن رونوشت نشانی نمای مشابه کتابهای چاپی (فقط رایانه)

خلاصه

هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به زیبایی‌های عشق و رابطه عاشقانه می‌پردازد و بیان می‌کند که هر چیزی در زندگی که بدون حضور یار و عشق باشد، خوشایند نیست. او به اهمیت زیبایی‌ها در طبیعت و عشق اشاره می‌کند و می‌گوید که رقص طبیعت و زیبایی‌های باغ بدون وجود محبوب بی‌معناست. همچنین، حافظ تأکید می‌کند که عقل به تنهایی نمی‌تواند جاذبه‌های زندگی را به تصویر بکشد و در نهایت به این نتیجه می‌رسد که زندگی بدون عشق و نوازش محبوب لذت‌بخش نیست.

اخطار: خلاصه‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

برگردان به زبان ساده

# گل بی‌رخِ یار خوش نباشد

بی‌باده بهار خوش نباشد

هوش مصنوعی: گل بدون چهره محبوب زیبا نیست و بهار بدون شراب هم خوشایند نیست.

اخطار: برگردان‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

# طَرفِ چمن و طوافِ بستان

بی‌لاله‌عذار خوش نباشد

هوش مصنوعی: چمن و باغی که در آن گل‌های زیبا نباشد، خوشحال‌کننده نخواهد بود.

# رقصیدن سرو و حالتِ گُل

بی‌صوتِ هَزار خوش نباشد

هوش مصنوعی: رقصیدن درخت و زیبایی گل، بدون صدای هزاران خوشی، دل‌انگیز و لذت‌بخش نخواهد بود.

# با یارِ شکرلبِ گل‌اندام

بی‌بوس و کنار خوش نباشد

هوش مصنوعی: با محبوب شیرین‌لب و زیبا بدون بوسه و در آغوشی، حال خوشی نخواهد بود.

# هر نقش که دستِ عقل بندد

جز نقشِ نگار، خوش نباشد

هوش مصنوعی: هر چه که به دست عقل و تفکر طراحی شود، جز زیبایی‌های حقیقی، ارزش چندانی ندارد.

# جان نقدِ مُحَقَّر است حافظ

از بهرِ نثار خوش نباشد

هوش مصنوعی: حافظ می‌گوید که جان، ارزشی کم‌اهمیت و ناچیز دارد و برای فدای آن در راه چیزهایی که واقعا با ارزش نیستند، نباید تلاش کرد.

پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی

راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

غزل شمارهٔ ۱۶۳ به خوانش فریدون فرح‌اندوز
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

غزل شمارهٔ ۱۶۳ به خوانش سهیل قاسمی

غزل شمارهٔ ۱۶۳ به خوانش محسن لیله‌کوهی

غزل شمارهٔ ۱۶۳ به خوانش فاطمه زندی

غزل شمارهٔ ۱۶۳ به خوانش پری ساتکنی عندلیب

همهٔ خوانش‌هاautorenew

غزل شمارهٔ ۱۶۳ به خوانش فریبا علومی یزدی

غزل شمارهٔ ۱۶۳ به خوانش مریم فقیهی کیا

غزل شمارهٔ ۱۶۳ به خوانش احسان حلاج

غزل شمارهٔ ۱۶۳ به خوانش افسر آریا

غزل شمارهٔ ۱۶۳ به خوانش سعدا مصلحی

غزل شمارهٔ ۱۶۳ به خوانش نازنین بازیان

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش من بخوانم

پیشنهاد مشق شعر

مشتاق اصفهانی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۱۷۳

عید آمد و کار خوش نباشد

جز صحبت یار خوش نباشد

در خط رخ یار خوش نباشد

مه زیر غبار خوش نباشد

او با من زار خوش نباشد

[...]

طبیب اصفهانی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۵۵

خط بر رخ یار خوش نباشد

در گلشن و خار، خوش نباشد

رعناست اگر چه سرو آزاد

پیش قد یار خوش نباشد

تو با دل شاد زی که ما را

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه

مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین

تا به حال ۱۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...

ملیحه رجائی در ‫۱۵ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۶ آبان ۱۳۸۹، ساعت ۱۲:۰۵ نوشته:

رخ = چهره محبوب
باده = شراب
طَرف = گوشه و کنار
طواف = گردش
لاله عِذار = چهره زیبای یار
هَزار = بلبل
شکر لب = لب شیرین
گل اندام = بدنش مانند گل لطیف و نرم
نقش = تصویر
نقش نگار = صورت محبوب
نقد = زر و سیم، سرمایه
نثار = آنچه بر سر عروس بپراکنند، بخشیدن
محقر = ناچیز، کوچک
معنی بیت 5: هر تصویری که دست عقل بکشد جز صورت محبوب درآن میان دلپذیر نمی باشد.
معنی بیت 6: ای حافظ ! جان یک سرمایه ناچیزی است پس برای نثار و بخشیدن در راه جانان ارزشی ندارد.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

امین کیخا در ‫۱۳ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۶ خرداد ۱۳۹۲، ساعت ۰۰:۴۰ نوشته:

حکایت شکر لب شگفت است که در زمان حافظ به یار خوش دهان می گفته اند اکنون نام بیماری ای می باشد به نام cleft palate که در ان لب و کام در پیوستن به هم ناکام مانده اند و لب کفیده و شاق شده است ( شاق همان شق است یعنی ترک و شکاف و فارسی است و به عربی رفته و کفیده و کافیده هم یکیست یعنی شکاف دار )

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

امین کیخا در ‫۱۳ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۶ خرداد ۱۳۹۲، ساعت ۰۰:۴۳ نوشته:

نقد محقر نقد که پول است که پاره هم می گفته اند اما در فارسی پاره از میان رفته است ولی در کردی مانده است محقر هم می شود ناچیز و یا به قول کهنتر نچیز و نچیز را حکیمان ما بجای عدم به کار می برده اند

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

شرح سرخی بر حافظ در ‫۱۲ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۳۱ فروردین ۱۳۹۳، ساعت ۰۰:۲۴ نوشته:

فکر کنم cleft palate نام بیماری نباشد بلکه نوعی نقص عضو در ناحیه ی دهان است که بین ما به لب شکری ( نه شکر لب ) مشهور است . شکر به معنای قند و شکر نیست بلکه شکار کردن است . لب شکری لبی که قسمتی از آن شکار شده است .از شکریدن . مانند لبی که قسمتی از آن را گلوله یا تیری دریده باشد .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

شرح سرخی بر حافظ در ‫۱۲ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۳۱ فروردین ۱۳۹۳، ساعت ۰۰:۳۷ نوشته:

البته این را هم اضافه کنم که عده ای هم معتقدند لب شتری یا شتر لب بوده است و بعد به لب شکری تغییر داده است .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

امین کیخا در ‫۱۲ سال و ۵ ماه قبل، دوشنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۹۳، ساعت ۱۳:۲۷ نوشته:

با درود بر شرح سرخ بر حافظ . درست می فرمایید من کمی کلان نویسی و کلی نویسی کردم . راستش را اگر بخواهید cleft lip یک نقص تکاملی در ناحیه دهان و لب است که جز اختلالات mid line defect s است که گروهی نا بسامانی را در بر میگیرد از نبودن کرپوسکلزوم در مغز تا نبود ساکروم و خاج در لگن و بیماریهای سپتوم دهلیز و شکمچه قلبی را هم شامل می شود . من کلی گویی کردم چون می ترسیدم دانشفروشی کرده باشم یا اینکه در این انجمن نرمدل و مهربان سخن نا پیوسته به بحث و جستاری نوشته باشم .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

امین کیخا در ‫۱۲ سال و ۵ ماه قبل، دوشنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۹۳، ساعت ۱۳:۲۹ نوشته:

نظر حضرت عالی در مورد شکر لب هم در ست است یعنی شکردن و شکار معنی دریدن می دهد هنوز در خوزستان شیک یعنی چاکی که چاقو می دهد .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر ترابی در ‫۱۲ سال قبل، چهارشنبه ۹ مهر ۱۳۹۳، ساعت ۱۷:۱۶ نوشته:

بوس و کنار بایاری اگر چه گلندام اما لب شکری گمان نمی برم به مزاج شیرازیان خوش می آمده است یاامروز بیاید!!!. منظور خواجه همان شکرین لب بوده است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

عاطفه در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۴ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۰:۳۴ نوشته:

دوستان گرامی cleft palate , cleft lip دو نقص مادرزادی هستند که به نام کام شکری و لب شکری نیز گفته می شود و بیماری محسوب می شوند . این نقایص در هیچ دوره ای با زیبایی همراه نبوده و گمان نمی کنم مقصود حافظ اشاره به این موارد باشد . هردوی این نقایص امروزه نیازمند درمان جراحی هستند و چنان که می دانید بسیاری از این افراد دچار مشکلات کلامی و ... هم هستند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا ساقی در ‫۸ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۲۳ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۱۰ نوشته:

گل بی رُخ یارخوش نباشد
بی باده بهار خوش نباشد
معنی بیت:
گل هرچندکه عزیزاست لیکن بدون حضوریار و رخسارزیبای اوهیچ لطفی ندارد همچنین "بهار"باآن همه صفا وطراوت ، فقط با وجودشراب است که نشاط انگیزوروح افزامی گردد.
حافظ نازنین وعاشق پیشه، اگریاروحودنداشته باشد به جهان وزیبائی های اوهیچ رغبتی ندارد فقط با حضوراوست که جهان درنظرش زیبا وخیال انگیزمی نماید.
مرابه کارجهان هیچ التفات نبود
رُخ تودرنظرمن چنین خوشش آراست
طَرف چمن و طَواف بُستان
بی لاله عذار خوش نباشد
طَرف :گوشه ، کنار
طواف بُستان :سیاحت وقدم زدن دربستان
لاله عِذار: لاله روی ، رخسارهمچون لاله لطیف وزیبا.
معنی بیت: گردش وسیاحت دربستان وچمن هنگامی که با یاری لاله رخ نباشی اصلاً دلپذیر وفرحبخش نیست.
حافظ چنان دربندمحبّتِ دوست گرفتاراست که برای دیداربا او حاضراست علاوه برزیبائیهای جهان حتّاهمه ی نعمت های بُستانِ بهشت رانیزرهاکند.
سبزه ی خطّ تودیدیم وزبُستان بهشت
به طلبکاریِ این مِهرگیاه آمده این
رقصیدن سرو و حالتِ گل
بی صوت هزارخوش نباشد
هزار: بلبل
معنی بیت:رقص درختان سرو وشکل وشمایل زیبای گل، بدون آوازبلبل ذوق بخش ودل انگیزنیست ووقتی سوزوگدازبلبل(عاشق) باکِبر ونازِگُل(معشوق) درهم می آمیزد وآتش رخسارگل خرمن وجودبلبل رامی سوزاند خیال پرور وروح افزامی شود.
ای گل خوش نسیم من بلبل خویش رامسوز
کزسرصدق می کندشب همه شب دعای تو
با یار شکرلب گل اندام
بی بوس وکنارخوش نباشد
شکرلب: لب شیرین ،سرخ وآبدار
معنی بیت: اگریارشیرین لبِ گل اندام نیزدرکنارت باشد امّا درآغوش نکشی وازلبان سرخ وآبدارش نبوسی وکام نگیری بازهم این درکنارهم بودن زیاد راضی کننده نخواهدبود.
بوسیدن لب یاراوّل زدست مگذار
کآخرملول گردی ازدست ولب گزیدن
هر نقش که دست عقل بندد
جز نقش نگار خوش نباشد
معنی بیت: تصمیماتی که عقل می گیردوتصویرات خیالی ازآنها درکارگاه ذهن شکل می گیرد اگردرمورد یار وعکس رخ اوباشد مطلوب ودلپذیراست مابقی تصمیمات وتصویراتی که ازجانب عقل صادرمی گردد بیهوده وبی مورد هستند.
عقل درقیاس باعشق، بسیار حقیر وبی مقدار وناتوان است ولی اگر تدابیرش را درتصویر سازی رخساریار بکارگیرد خوب است.
قیاس کردم وتدبیرعقل دررهِ عشق
چوشبنمیست که بربَحرمی کشد رقمی
جان نقد محقّر است حافظ
از بهر نثار خوش نباشد
نقد: نقدینگی، سکّه
محقّر: بی مقدار، حقیر
نثار: تقدیم کردن،هدیه دادن
معنی بیت: ای حافظ ،جان برای هدیه دادن به یار، همانندِ یک سکّه ی بی ارزش است وسزاواریار عزیزوالامقام نیست.
نثارخاکِ رهت نقدجان من هرجند
که نیست نقدِ روان رابر ِ تو مقداری

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مادر در ‫۵ سال و ۷ ماه قبل، دوشنبه ۱۸ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۲۲:۵۴ نوشته:

میگن وقتی مساله ریاضی خیلی ساده باشه ، شاگرد اولا و درس خونها غلط جواب میدن. چون باور نمیکنن اینقدر مساله ساده بوده. حالا قضیه " شکر لب" شده معضل و شاگرد اولیهای گنجور مثل امین کیخا و شرح سرخی و دوستان دیگه بحث پزشکی و انومالیهای مادر زادی و چه و چه را پیش کشیدن. عزیزان وقتی حافظ در مورد یار گل اندام صحبت میکنه دیگه لب شکری نداره که بلکه لب شیرین و شکرین داره. تمام

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

در سکوت در ‫۴ سال و ۷ ماه قبل، شنبه ۲۸ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۶:۴۶ نوشته:

این غزل را "در سکوت" بشنوید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر صحافیان در ‫۳ سال و ۶ ماه قبل، سه‌شنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۲، ساعت ۱۴:۴۴ نوشته:

نظاره گل بی چهره زیبای معشوق، قرین حال خوش نیست، همان طور که بهار نشاط آور بدون شراب.
۲- گردش در باغ و طواف آن(سرایت حس معنوی به حال خوش)، بی یار لاله رخسار حال خوش نمی‌آورد.
۳- رقص سرو(شبیه کسی که دو دست در بالای سر به هم داده و درحال سماع باشد) و نشاط گل، بی آواز هزاردستان(بلبل) دلپذیر نیست.
۴- با یار شیرین لب و گل اندام(خانلری: خوش اندام)حال خوش، بی بوسه و آغوش ممکن نیست.
۵- دست خرد هر نقاشی جز صورت یار بکشد، حال خوش نمی‌آورد.
۶- جان در برابر زیبایی‌اش بی ارزش است و برای فدا کردن دلپذیر نیست.
" اگر از جسم بگذری و به جان رسی به حادثی رسیده باشی. حق قدیم است.از کجا یابد حادث قدیم را؟ نزد تو آنچه بدان بجهی و برهی جان است و آنگه اکر جان بر کف نهی، چه کرده باشی؟
عاشقانت بر تو تحفه اگر جان آرند
به سر تو که همه زیره به کرمان آرند"
شمس تبریزی، مقالات، ۶۹
این بیت را خانلری اضافه دارد:
باغ گل و مل خوش است لیکن
بی‌صحبت یار خوش نباشد
دکتر مهدی صحافیان
آرامش و پرواز روح

پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

Khishtan Kh در ‫۳ سال قبل، یکشنبه ۹ مهر ۱۴۰۲، ساعت ۰۱:۳۳ نوشته:

بربستن بار خوش نباشد

رفتن ز دیار خوش نباشد

رفتی ز بر و غافل از آنی

دور از بر یار خوش نباشد

دل خوش چو کنم با خیالت؟

نشکسته انار خوش نباشد

زین بیش چو برم گاه به تباهی؟

دایم انتظار خوش نباشد

حالی که شود خزان بهاران

دردا بچو پار خوش نباشد

عمر دو سه چند روزه مارا

با جان فگار خوش نباشد

زینهار رخ مه، در انزوا شد

غفلت شب تار خوش نباشد

آنجا که ترا نخوانده است کس

پایت مگذار خوش نباشد

راهی که همه پر از نشیب است

بر کام سوار خوش نباشد

خاکی که ز ریشه شورزار است

بهر کشتُ کار خوش نباشد

بر او که ترا نخواست از دل

بستن دل زار خوش نباشد

بر وی که ز لب شل اختیار است

فاشی اسرار خوش نباشد

وآنی که ز رنج بی نسیب است

بهر غمگسار خوش نباشد

در غیره مبین گوهر یاری

رفاقت مار خوش نباشد

در گوش عجب النطفه لافهم

پند بی شمار خوش نباشد

هرجا قلم و صفحه محیاست

جز وصف نگار خوش نباشد

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

جلال ارغوانی در ‫۲ سال قبل، یکشنبه ۱ مهر ۱۴۰۳، ساعت ۲۳:۱۷ نوشته:

حافط خود استاد استقبال از اشعار دیگران است .وچون گوهر تراشی ماهر به بهترین نحو الماس معانی را از معدن خارج می کند.

به هرحال کسانی که به استقبال سخن حافظ رفته اند خود را رنجه کرده اند .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی احمدی در ‫۱۰ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۸ آذر ۱۴۰۴، ساعت ۰۷:۰۵ نوشته:

آرزوی وصال یار عاشق را وا می دارد که همه زیبایی ها و خواسته هایش را در کنار یار بخواهد ولو اینکه هرگز وصال را درک نکرده باشد و فقط او را لحظاتی دیده باشد.

گل بی‌رخِ یار خوش نباشد

بی‌باده بهار خوش نباشد

گل بدون حضور یار ارزشی ندارد همانطور که بهار بدون شراب ارزش ندارد .

طَرفِ چمن و طوافِ بستان

بی‌لاله‌عذار خوش نباشد

رفتن کنار چمن و گردش در باغ بدون یاری که رخش مثل لاله است ارزشی ندارد .

رقصیدن سرو و حالتِ گُل

بی‌صوتِ هَزار خوش نباشد

حتی اگر سرو به رقص آید و گل خودنمایی کند اگر صدای بلبل نباشد ارزشی ندارد

با یارِ شکرلبِ گل‌اندام

بی‌بوس و کنار خوش نباشد

اگر یار شیرین گفتار و خوش اندام هم باشد ولی بوسه و آغوش نباشد ارزشی ندارد

هر نقش که دستِ عقل بندد

جز نقشِ نگار، خوش نباشد

دست عقل هر تصویری به جز تصویر یار بکشد ارزش ندارد .

زیبایی این بیت در آن است که حافظ بین عقل و عشق پیوند برقرار می کند .عقل را با چهره یار آشنا کرده است و انتظار دارد پس از درک یار در حالت مستی عقل بتواند تصویری از او ترسیم کند .وقتی عقل یار را بشناسد در همه تصمیم هایش حضور یار را لحاظ می کند .در محاسباتش او را به حساب می آورد .واقعا کدام زاهد و عابدی چنین نگاهی دارد ؟

جان نقدِ مُحَقَّر است حافظ

از بهرِ نثار خوش نباشد

ای حافظ حتی جان جهت نثار کردن برای یار بسیار کم است .

حافظ چه چیزی بیشتر و بزرگتر از جان برای نثار کردن در برابر یار می خواهد ؟شاید جان همه انسانها باید نثار یار شود .نمی دانم.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.

	غیرفعال و فعال کردن دوبارهٔ حالت چسبانی نوار ابزار به بالای صفحات
	راهنمای نوار ابزار
	پیشخان کاربر
	اشعار و ابیات نشان‌شدهٔ کاربر
	اعلان‌های کاربر
	ادامهٔ مطالعه (تاریخچه)
	خروج از حساب کاربری گنجور
	لغزش به پایین صفحه
	لغزش به بالای صفحه
	لغزش به بخش اطلاعات شعر
	فعال یا غیرفعال کردن لغزش خودکار به خط مرتبط با محل فعلی خوانش
	فعال یا غیرفعال کردن شماره‌گذاری خطوط
	کپی نشانی شعر جاری در گنجور
	کپی متن شعر جاری در گنجور
	همرسانی متن شعر جاری در گنجور
	نشان کردن شعر جاری
	ویرایش شعر جاری
	ویرایش خلاصه یا برگردان نثر سادهٔ ابیات شعر جاری
	شعر یا بخش قبلی
	شعر یا بخش بعدی

ورود به گنجور

غزل شمارهٔ ۱۶۳

تازه‌های نرم‌افزار گنجور