حایل عزم نفسگرد ره و فرسنگ نیست
مقصد دل نیست پیدا ورنه قاصد لنگ نیست
نغمهها بیخواست میجوشد ز ساز ما و من
حیرت آهنگیم درآهنگ ما آهنگ نیست
در محیط از خودنماییها نمیگنجد حباب
گرنفس برخود نبالدگوشهٔ دل تنگ نیست
سکتهٔ صد مصرع موجست تمکینگهر
در دبستان ادبسنجی تأمل دنگ نیست
چون طبایع خورد برهم غیرت انشا میکند
صلحگربریک نسق باشد شرردر سنگ نیست
مایه این صوم و صلات آنگاه سودای بهشت
میشود معلوم زاهد جز دکان بنگ نیست
بیش ازین برخود مچین پست وبلند اعتبار
جز سروپاییکه داری افسر و اورنگ نیست
نام اگر آیینه خواهد، جوهر تمثال کو
عالم تصویر عنقاییم ما را رنگ نیست
تیره میسوزی چرا ایشمع نزدیک است صبح
تاشب استآیینهٔ خورشیدهم بیزنگ نیست
خواه عریان جلوهگر شو، خواه مستوریگزین
هرچه باداباد درکار است، اینجا ننگ نیست
بیدل از طاقت جهانی را به خودکردی طرف
با ضعیفیگرتوانی صلحکردن جنگ نیست


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بررسی درونیات و گرایشهای انسانی میپردازد و نشان میدهد که عزم و اراده در مسیر هدف میتواند تحت تأثیر شرایط بیرونی قرار گیرد. او به نغمههای دلخواه و غیرمنتظرهای اشاره دارد که در زندگیاش جاری است، و بر این باور است که حقیقت و زیبایی در خودآگاهی و عدم وابستگی به آرا و نظرات دیگران وجود دارد. شاعر از آثاری چون مظاهر اجتماعی و ظاهرگرایی و همچنین از دوگانگیهایی مانند زهد و دنیا یاد میکند و به این نتیجه میرسد که حقیقت انسانی در جان و درون خود فرد نهفته است. او به مسألهی هویت و ارزشهای واقعی میپردازد و تأکید میکند که وجود حقیقی باید در بیاعتنایی به مظاهر دنیوی نمود پیدا کند. در نهایت، بیدل از انسان دعوت میکند که به دنبال شناخت خود باشد و از تضادهای درونی فاصله بگیرد.
هوش مصنوعی: هیچ مانعی نمیتواند جلوی اراده واقعی را بگیرد و اگر دل به چیزی بخواهد، هدف مشخص است. اگرچه سفر و تلاش ممکن است دشوار باشد، اما بهانهای برای توقف وجود ندارد.
هوش مصنوعی: آهنگها از ساز ما به طور طبیعی و بدون تلاش خارج میشوند و من در حیرت هستم که در کنار ما، آهنگ واقعی و مشخصی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: حبابی که در محیط پر از نمایشیها قرار دارد، نمیتواند جا بگیرد. اگر نفس به خود ببالد، در دل تنگ هیچ جایی برای آن وجود ندارد.
هوش مصنوعی: این جمله بیان میکند که وقتی به شعر توجه میکنیم، باید توجه داشته باشیم که در زبان و ادبیات، زیبایی و ساختار دقیق کلمات نقش بسزایی دارد و نباید فقط به سطح ظاهری و ابتدایی آن اکتفا کرد. به عبارت دیگر، برای درک عمیقتر از ادبیات، باید به جزئیات و معانی پنهان توجه کنیم و از نظر فرهنگ و ادب، تامل بیشتری داشته باشیم.
هوش مصنوعی: وقتی طبعها با یکدیگر برخورد میکنند، باعث میشود که غیرت و درخواست تغییر شکل بگیرد، اما اگر همه چیز در مسیر مشخصی باشد، شر و بدی در آن وجود ندارد.
هوش مصنوعی: مایه اصلی عبادت و روزه تنها زمانی ارزش پیدا میکند که هدف از آن حقیقتی عمیقتر باشد؛ اما در غیر این صورت، زاهدانی که فقط به ظاهر عبادت میپردازند، در واقع فقط به دنبال منافع دنیوی خود هستند و کارشان به جز فروش یک نوع تجارت به نام دین نیست.
هوش مصنوعی: به خودت سخت نگیر و خود را پایین و بالا نبر، زیرا جز مقام و موقعیتی که داری، چیز دیگری وجود ندارد.
هوش مصنوعی: اگر نام ما به عنوان یک آینه شناخته میشود، پس جوهر و essence تصویر ما کجاست؟ ما در واقع شبیه به پرندهای افسانهای هستیم که رنگ و فرم خاصی نداریم.
هوش مصنوعی: چرا ای شمع، که نور تو تیره و کمرنگ شده، میسوزی؟ صبح نزدیک است و شب به پایان میرسد. آینهای که خورشید در آن منعکس میشود، هیچگونه زنگار و کدورتی ندارد.
هوش مصنوعی: هر طور که میخواهی ظاهر شو، چه با زیبایی و چه با حجاب، در نهایت هر اتفاقی بیفتد، اینجا هیچ عیبی ندارد.
هوش مصنوعی: بیدل میگوید: اگر میخواهی با ناتوانیات به جنگ ادامه دهی، در عوض میتوانی به صلح فکر کنی و از قدرت جهانی بهره بگیری.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
باتو ای عاصی مرا صلح است هرگز جنگ نیست
زانکه غیر از غم تو را اندر دل تنگ نیست
روی زرد خود به ما کن زانکه بر درگاه ما
هیچ روئی بهِ ز روی زعفرانی رنگ نیست
در دل شب ها رسن در گردن افکن توبه کن
[...]
هر چه خواهی کن که ما را با تو روی جنگ نیست
پنجه بر زورآوران انداختن فرهنگ نیست
در که خواهم بستن آن دل کز وصالت برکنم
چون تو در عالم نباشد ور نه عالم تنگ نیست
شاهد ما را نه هر چشمی چنان بیند که هست
[...]
نیست مسموع آنکه گفتی با تو ما را جنگ نیست
در پرت دل هست اگر در آستینت سنگ نیست
صبر باید کردنم بر اشک سرخ و روی زرد
چون ز باغ وصل گلرویان جز اینم رنگ نیست
با غم رویت خوشم در محنت آباد جهان
[...]
در بر سیمین دلت گر سخت تر از سنگ نیست
هرگزت رحمی چرا بر عاشق دلتنگ نیست
از خروش دلخراش ما طلب کن سر عشق
زانکه این سر در صدای عود و صوت چنگ نیست
ماند ز اشک ما چو خر در گل رقیب سنگدل
[...]
غافلان را احتیاج باده گلرنگ نیست
خواب چون افتاد سنگین حاجت پاسنگ نیست
برنمی آید دل روشن به روی سخت خلق
جوشن داودیی آیینه را چون زنگ نیست
از شکست ایمن شود هر کس که خود را بشکند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.