دل مضطرب یأس و نفس ناله به چنگ است
دریاب که خون رگ ساز تو چه رنگ است
تا راه سلامت سپری محو عدم باش
آسودگی شیشه همان در دل سنگ است
آیینه به صیقل زن اگر حوصله خواهی
در قلزم تحقیق صفای تو نهنگ است
هر گه مژه واشد چو شرر رفتهای از خویش
از چشم به هم بسته شتاب تو درنگ است
دل تا به کی از ضبط نفس آب نگردد
بر سنگ هم از جوش شرر قافیه تنگ است
از وحشت این بزم به عشرت نتوان زیست
هرچند چراغانشکنی پشت پلنگ است
ایمن مشو از خواهش خون ناشده در دل
موجیکه به گوهر نخزیده ست نهنگ است
ای ناله مبادا به خیالم روی از خویش
چون اشک دماع تپشم شیشه به چنگ است
در یاد توام نیست غم ازکلفت امکان
گردی که بود در ره گلشن همه رنگ است
آنجا که فضولی رم نخجیر مراد ست
از کیش ادب آن که نجستهست خدنگ است
کفری بتر از غفلت خودبینی ما نیست
در عالم دینپیشگی آیینه فرنگ است
بیدل شررم نازتعین چه فروشد
ما و سرتسلیمکهعمریست بهسنگ است


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از اضطراب و یأس دل سخن میگوید و به بیقراری نفس و نالههای ناراحتکننده اشاره میکند. او از مخاطب میخواهد که به درک حقیقت و زیبایی خود بپردازد، چراکه آرامش دل در عدم وجود است. در مضامین مختلف، به تأمل و جستجو درون خود دعوت میکند و بر هشدارهای ناشی از خواستههای درونی میافزاید. کنایههای مختلفی در متن به هنر و ادب وجود دارد، و شاعر به بیتوجهی به خودبینی و غفلت از تقدیر اشاره میکند. در نهایت، بیدل تاکید دارد که تسلیم مشکلات زندگی شایسته نیست و انسان باید با شناخت خود به راه روشنتری برسد.
هوش مصنوعی: دل نگران و ناامید است و نفسها ناله میکنند. به این نکته توجه کن که چه رنگی دارد خون رگهای ساز تو.
هوش مصنوعی: برای رسیدن به سلامت و آرامش، باید از مشکلات و سختیها عبور کرد؛ همچنین، بر خلاف ظاهر، درونی آرام و شفاف، مانند شیشهای در دل سنگ، میتواند وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی از کیفیت و صفای درون خود آگاه شوی و به توسعه بیشتری برسی، باید با دقت و صبر به خودت توجه کنی و به بهبود خود بپردازی. در اینراستاً، در عمق وجودت ویژگیهایی مشابه یک نهنگ شگرف وجود دارد.
هوش مصنوعی: هر بار که مژهات باز میشود، مانند جرقهای که از خود دور میشود، باید از این لحظههایی که چشمانم را بستهام، سریعتر حرکت کنی و درنگ نکنید.
هوش مصنوعی: دل تا کی میتواند خود را کنترل کند؟ حتی اگر بر سنگ هم آب بریزد، از شدت حرارت و شعلهاش فرقی نمیکند و قافیه به تنگی میرسد.
هوش مصنوعی: از ترس فضایی که در این جمع وجود دارد، نمیتوان به شادی و لذت پرداخت. هرچند اگر بخواهی آن را روشن و زیبا کنی، در واقع در پس آن خطر به کمین نشسته است.
هوش مصنوعی: حساسیت و نگرانی را فراموش نکن زیرا ممکن است خواستههای نهفته در دل تو، شبیه به یک موج بزرگ و خطرناک باشد که در نهایت به طوفانی از احساسات و حوادث غیرمنتظره منجر شود. در واقع، چیزی که به ظاهر بیخطر به نظر میرسد، میتواند عمیق و بیرحم باشد.
هوش مصنوعی: ای تنهایی و درد، نگذار به یادم بیافتی و از خودم دور شوم، چون اشک من مانند قطرههاست که در شیشه میچکد.
هوش مصنوعی: در یاد تو هستم و غمی از مشکلات زندگی ندارم، زیرا در مسیر گلستان، همه چیز رنگ و بویی متفاوت دارد.
هوش مصنوعی: در جایی که فضولی و بیادبی ناپسند است، شخصی که به آداب و احترام پایبند است، میتواند به خواستههایش برسد؛ اما آن کس که نادان و بیملاحظه است، مانند تیرک زدن به هدف ناری است که خطا میرود.
هوش مصنوعی: بدترین نوع کفر و نافرمانی، غفلت و خودمحوری ماست. در دنیای دین و معنویت، مدینه فاضله و الگوی ما میتواند فرهنگ و آداب غربی باشد.
هوش مصنوعی: عزیزم، من چگونه میتوانم به تو ناز و لطافت این دنیای شگفتانگیز را بفروشم، در حالی که سالهاست قلبم به سختی سنگ تبدیل شده است و تنها تسلیمِ جاذبه تو شدهام؟
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
جانا! دل من چون دهن تنگ تو تنگ است
پشتم ز خیال سر زلف تو چو چنگ است
پای دلم از بهر تو در بحر محیط است
کام دلم از کام تو در کام نهنگ است
بر حال من زار جگرخوار نبخشی
[...]
پیغام وداع آمد و با گوش به جنگ است
هجران به تو نزدیک شد ای جان، چه درنگ است
ما قافلهسالار ره عشق بتانیم
در بحر بلا کشتی ما کام نهنگ است
هر لحظه دلم را شکند یاد جدایی
[...]
هر لحظه به دل از مژهات زخم خدنگ است
ابروی کمان تو مگر کار فرنگ است؟!
مشهور بود گل به چمن گر چه به خوبی
از خجلت رخسار تو از رنگ به رنگ است
احوال مرا دیدی و رحم تو نیامد
[...]
جمهوری سردار سپه مایهٔ ننگ است
این صحبت اصلاح وطن نیست که جنگ است
از کار قشون حال خوش از ما چه توقع
کاین فرقه بر این گله شبان نیست پلنگ است
بیعلمی و آوازهٔ جمهوری ایران
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.