پُر تشنه است حرص فضولیکمین ما
یارب! عرق به خاک نریزد جبین ما
آه از حلاوت سخن و خلق بیتمیز
آتش به خانهٔ که زند انگبین ما؟
عمریست با خیال گروتاز پهلویم
گردون به رخش موج گهر بست زین ما
غیر از شکست چینی دل کاین زمان دمید
مویی نداشت خامهٔ نقاش چین ما
پیغام عجز سرمهنوا با که میرسد؟
شاید مگس به پنبه رساند طنین ما
حرفی نشد عیان که توان خواند و فهم کرد
بیخامه بود منشی خط جبین ما
یارب! زمین نرم چه سازد به نقش پا؟
داغ گذشتگان نکنی دلنشین ما
بشکستهایم دامن وحشت چو گردباد
دستی بلند کرد ز چین، آستین ما
چندان نمک نداشت، بهخود چشم دوختن
صد آفرین به غفلت غیرآفرین ما
در ملک نیستی چه تصرف کند کسی؟
عنقا گم است در پی نام نگین ما
گشتیم داغ خلوت محفل ولی چو شمع
خود را ندید غفلت آیینهبین ما
برخاستن ز شرم ضعیفی, چه ممکن است؟
بیدل! غبار نمزده دارد زمین ما


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به درد و رنج ناشی از حرص و فضولی میپردازد و عواقب منفی آن را برای خود و جامعه توصیف میکند. او به حلاوت کلام و بیتمیزی مردم اشاره میکند و از شکست و ناامیدی که بهدنبال آن میآید، سخن میگوید. با تکیه بر تصاویری از غفلت و تلخی زندگی، شاعر نگران وضعیت خود و اطرافیانش است، بهویژه در شرایطی که افراد نمیتوانند به درستی بینش داشته باشند. همچنین به فقدان امید و ناکامی افراد در دستیابی به حقیقت اشاره میکند و در نهایت احساس غم و تنهایی موجود در دل را به تصویر میکشد.
هوش مصنوعی: این بیت بیانگر احساس عطش و تشنگی شدید انسان به خاطر حرص و طمع است. فرد در اینجا از خدا میخواهد که زحمات و تلاشهایش بیفایده نماند و زینت کارهایی که انجام داده، به هدر نرود. در واقع، او خواستار این است که رنجها و تلاشهایش نتیجهبخش باشد و به هدفش برسد.
هوش مصنوعی: وحشت و دردسر از زیبایی کلام و انسانهای ناتوان در درک آن، مانند آتش به خانهای میافتد که عسل در آن است.
هوش مصنوعی: سالهاست که با اندیشهای راحت در کنارم هستم و دنیا به خاطر او برای من مانند جواهر میدرخشد.
هوش مصنوعی: به جز شکست دل و ناامیدی، در این زمان چه چیزی باقی نمانده است؟ زیرا هنر نقاشی چینی دیگر جذابیتی ندارد.
هوش مصنوعی: پیغام ناامیدی و ضعف ما با نواخته شدن سرمه به گوش میرسد؛ شاید مگس صدای ما را به پنبه برساند.
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که هیچ کلام و سخنی وجود ندارد که بتوان آن را خواند و فهمید، زیرا ما دستخطی داریم که بسیار ناواضح و پیچیده است. به عبارتی دیگر، ما در بیان آنچه که در ذهن داریم ناتوانیم و نمیتوانیم بهخوبی احساسات و افکار خود را منتقل کنیم.
هوش مصنوعی: ای خدا، زمین نرم چه فایدهای دارد در برابر رد پاها، وقتی که جای داغ رفتگان نتواند دل ما را شاد کند.
هوش مصنوعی: ما از ترس و دلهره رها شدهایم مانند طوفانی که به وحشتها پایان میدهد. اکنون نیرویی از درون ما به اوج رسیده و ما را از قید و بند نجات داده است.
هوش مصنوعی: به اندازه کافی ارزش و زیبایی نداشت که به آن توجه شود، ولی با این حال ما بیخبر و غافل از آن، تحسینش میکنیم.
هوش مصنوعی: در این دنیا تو قادر نیستی که بر چیزی تسلط پیدا کنی، زیرا مانند پرندهای نادر و افسانهای هستم که در جستجوی نام و نشان خود میگردم.
هوش مصنوعی: در محفلهایی که حضور داشتیم، مانند شمعی بودیم که در حال سوختن بودیم، اما غافل از آنکه خود را نمیدیدیم و تنها به دیگران نگاه میکردیم.
هوش مصنوعی: برخاستن از ضعف و شرم برای ما ممکن نیست؛ زیرا برای این زمین، که یادآور ماست، هیچ نشانی از خجالت و ناتوانی وجود ندارد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ای روز و شب خیال رخت همنشین ما
جاوید باد عشق جمالت قرین ما
آن دم که بود نقش وجودم عدم هنوز
مهر تو بود مونس جان حزین ما
ما سجده پیش قبله روی تو می کنیم
[...]
ای پرتو جمال تو نورالیقین ما
گیسوی عنبرین تو حبل المتین ما
افسون غمزه تو دلم را ز ره ببرد
چشمت برهزنی شده سحر مبین ما
ز ابرو و غمزه چشم تو چون ترک فتنه جو
[...]
از بس سترد گرد ملال از جبین ما
در زیر خاک ماند چو دام آستین ما
چشم ستاره جوهر آزار ما نداشت
روزی که بود باده لعلی نگین ما
از اضطراب ما دل سنگ آب می شود
[...]
بیربشه سوخت مزرع آه حزین ما
درد دلی نکاشت قضا در زمین ما
شهرت نوایی هوس نام، سرمه خوست
چینی به مورسید زنقش نگین ما
گشتیم خاک و محو نگردید سرنوشت
[...]
برد آرزو خرمن ما خوشه چین ما
از دست نارسا ننمود آستین ما
آیینهٔ نمونهٔ تمثال حیرتیم
چون آب موج خیز نباشد جبین ما
از شکر و صبر ذائقهٔ ما گرفته حظ
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.