بُبریدند دزدی را مگر دست
نزد دَم دستِ خود بگرفت و برجست
بِدو گفتند ای محنترسیده
چه خواهی کرد این دستِ بریده
چنین گفت او که نام دوستی خاص
بر آنجا کرده بودم نقش ز اخلاص
کنون تا زندهام اینم تمامست
که بی این زندگی بر من حرامست
ز دستم گرچه قسمی جز اَلَم نیست
چو بر دستست نامِ دوست غم نیست
چو ابلیسِ لعین اسراردان بود
اگر سجده نمیکرد او از آن بود
ز خَلق خود دریغش آمد آن راز
نکرد آن سجده، دعوی کرد آغاز
که تا هم او و هم خَلقِ جهان هم
نه بینند آن دَر و آن آستان هم
که تا نوری از آن در پردهٔ عِز
نگردد در نظر آلوده هرگز



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به سرنوشت یک دزد اشاره میکند که دستش بریده شده است. او در پاسخ به سوال دیگران دربارهٔ احساسش نسبت به این وضعیت، میگوید که نام دوستی خاصی را بر دستانش حک کرده و تا زمانی که زنده است، آن را ارج مینهد و بدون آن زندگیاش حرام است. او اعتراف میکند که علیرغم درد و رنج ناشی از قطع دست، چون نام دوست بر دستانش است، از غم دور است. سپس، او به ابلیس اشاره میکند که با وجود داناییاش، به دلیل عدم سجده بر پروردگار از لطف او محروم شد. اینجا، او میخواهد بگوید که فقط کسانی که به حقیقت آگاهاند و سجدهٔ عشق بر درگاه دوست دارند، میتوانند به نور الهی دست یابند.
دزدی را دستگیر کردند و دستش را بریدند. او حرفی نزد و دستش را برداشت و از جا پرید.
به او گفتند: ای بدبخت! با این دست بریده چه میخواهی بکنی؟
گفت: روی این دست، نامِ یک دوستِ صمیمی را با خلوص نیت حک کرده بودم.
تا وقتی زندهام، این تنها چیزی است که برایم مهم است و زندگی بدون این دست برایم حرام است.
هرچند از این دست جز رنج و الم چیزی نصیبم نمیشود، اما وقتی نام دوست روی دست است، غم و اندوه معنی ندارد.
ابلیس لعنتشده، رازهای پنهان را میدانست؛ اگر حاضر به سجده نشد، به همین دلیل بود.
حیفش آمد که دیگران از آن راز چیزی بدانند؛ پس سجده نکرد و از همانجا ادعای خود را آغاز کرد.
میخواست نه خودش و نه هیچکس از مردمِ جهان آن درگاه و آن آستان را نبیند؛
میخواست تا آن راز و نوری که از آن درگاه در پردهٔ شکوه و عزت پنهان است، هرگز در برابر نگاهِ آلوده قرار نگیرد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.