باد شمال میوزد، طرهٔ یاسمن نگر
وقت سحر ز عشق گل، بلبلِ نعرهزن نگر
سبزهٔ تازهروی را، نوخط جویبار بین
لالهٔ سرخروی را، سوختهدل چو من نگر
خیری سرفکنده را، در غم عمر رفته بین
سنبل شاخ شاخ را، مروَحه چمن نگر
یاسمن دوشیزه را، همچو عروس بکر بین
باد مشاطهفعل را، جلوهگر سمن نگر
نرگس نیممست را، عاشق زردروی بین
سوسن شیرخواره را، آمده در سخن نگر
لعبت شاخ ارغوان، طفلِ زبانگشاده بین
ناوک چرخ گلستان، غنچهٔ بی دهن نگر
تا که بنفشه باغ را، صوفی فوطهپوش کرد
از پی رهزنیِ او، طرهٔ یاسمن نگر
تا گل پادشاهوش، تخت نهاد در چمن
لشکریان باغ را، خیمهٔ نسترن نگر
خیز و دمی به وقت گل، باده بده که عمر شد
چند غم جهان خوری؟ شادی انجمن نگر
هین که گذشت وقت گل، سوی چمن نگاه کن
راح نسیم صبح بین، ابر گلابزن نگر
نی بگذر ازین همه، وز سر صدق فکر کن
وین شکن زمانه را، پر بت سیمتن نگر
ای دل خفته عمر شد! تجربه گیر از جهان!
زندگیی به دست کن! مردن مرد و زن نگر
از سر خاک دوستان، سبزه دمید خون گری
ماتم دوستان مکن، رفتن خویشتن نگر
جملهٔ خاک خفتگان، موج دریغ میزند
درنگر و ز خاکشان، حسرت تن به تن نگر
فکر کن و به چشم دل، حال گذشتگان ببین
ریخته زیر خاکشان، طرهٔ پرشکن نگر
آنکه حریر و خز نسود، از سر ناز این زمان
چهرهٔ او ز خاک بین، قامتش از کفن نگر
سوختی ای فرید تو! در غم هجر خود بسی
دلشدهٔ فراق بین، سوختهٔ محن نگر


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به توصیف زیباییهای طبیعت و زندگی میپردازد و در عین حال، ناپایداری و گذر زمان را گوشزد میکند. به ویژه به بیداری دلهای خفته و لزوم قدردانی از زندگی در زمان شکوفایی گلها اشاره دارد. با نگاه به زیباییهای باغ و گلها، شاعر به اهمیت شادی و لذت از آنچه در حال حاضر داریم تأکید میکند و از غم گذشته میگوید. او مخاطب را به تأمل در سرنوشت گذشتگان و یادآوری فراز و نشیبهای زندگی دعوت میکند و از ناچیز بودن دنیا و ناپایداری آن یادآور میشود. در نهایت، به ضرورت بهرهبرداری از زمان و شادی در لحظهها میپردازد.
هوش مصنوعی: باد شمال در صبحگاه میوزد، موهای یاسمن را تماشا کن. در این زمان، به عشق گل، بلبل که با صدای بلند میخواند نگاه کن.
هوش مصنوعی: به تازگی روییده (سبزهٔ تازهروی) را در کنار جویبار تازه ببین و لالهٔ سرخرنگ را که مانند من دلشکسته و سوخته است، تماشا کن.
خیری: گل شببو. معنی مصراع دوم: ببین که چطور سنبلِ شاخهشاخه مانند بادبزن بر سر چمن (ایستاده و چمن را باد میزند) مِروَحه یعنی بادبزن
هوش مصنوعی: یاسمن را که مانند عروس باکره زیباست، تماشا کن و بادی را که در حال آرایش آن است، نظاره کن تا زیباییهایش را بهتر ببینی.
هوش مصنوعی: به محبوب زردرو و نیمهمستی که در شوق عشق است توجه کن و به گل سوسن جوانسالی که در صحبت آمده است، نگاه کن.
هوش مصنوعی: به شاخ ارغوان بچهای بازیگوش نگاه کن که به زبان آمده و از گلستان نیز تیری به سوی او پرتاب شده است؛ غنچهای را ببین که دهان ندارد و به نظر خاموش میآید.
فوطه: لُنگ، اِزار
هوش مصنوعی: گل پادشاه، در باغ مقام خود را مستقر کرده است؛ حالا نسترن که از گلهاست، مانند خیمهای در این باغ قرار دارد.
هوش مصنوعی: برخیز و در این زمان گل، جامی از باده به دست بگیر، زیرا عمر به سرعت گذشت. چرا باید به غم و دغدغههای دنیا بپردازی؟ به شادی و نشاط جمعیت نگاه کن.
هوش مصنوعی: حالا که زمان گل سپری شده است، به سمت باغ نظر کن و باد صبحگاهی را ببین که چگونه ابرها را همچون گلاب پاشیدهاند.
هوش مصنوعی: از تمام این مسائل و مشکلات عبور نکن و با صداقت به آنها فکر کن و این زنجیرهٔ سختیهای زندگی را با چشم دیدهخودت، یعنی با دقت و تأمل، تماشا کن.
هوش مصنوعی: ای دل خوابآلود! عمرت به پایان رسید! از تجربیات جهانیان بهرهمند شو! زندگی را به دست آور و به مردن مردان و زنان توجه کن.
هوش مصنوعی: از روی خاک دوستان، گیاه سبز بیرون آمده و این نشانهٔ اندوه و ماتم دوستان است. بر تو باد که به رفتن خود توجه کنی و غم از دست رفتگان را فراموش نکنی.
هوش مصنوعی: خاک کسانی که در گذشته از دنیا رفتهاند، حسرت و دریغ ایجاد میکند. به خاک آنها نگاه کن و دریاب که چقدر برای وجودشان باید حسرت بخورد.
هوش مصنوعی: به یاد گذشتگان بیفت و با نگاهی عمیق، حال آنها را بررسی کن؛ چرا که موهای بلند و زیبا به زمین ریختهاند و تحت خاک مدفون شدهاند.
آنکه از سر ناز به حریر و خز به آن نرمی دست نمیزد اکنون رخش در خاک خفته و قامتش را کفن پوشانده است
مِحَن جمع محنت است یعنی سختیها
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
رخت به کاشمر گشا کوه و تل و دمن نگر
سبزه جهان جهان ببین لاله چمن چمن نگر
باد بهار موج موج مرغ بهار فوج فوج
صلصل و سار زوج زوج بر سر نارون نگر
تا نفتد به زینتش چشم سپهر فتنه باز
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.