ای روزگار دولت تو روز روزگار
وی بر زمانه سایهٔ تو فضل کردگار
قادر به حکم بر همهکس آسمان صفت
فائض به جود بر همه خلق آفتابوار
حزم تو دام و دانهٔ امروز دیده دی
جود تو نقد و نسیهٔ امسال داده پار
افلاک را به عز و جلال تو اهتزاز
وایام را به جاه و جمال تو افتخار
از آب تف هیبت تو برکشد دخان
وز سنگ جذب همت تو برکشد بخار
تا سد حزم تو نکشیدند در وجود
عالم نیافت عافیت عام را حصار
عقلی گه ذکا و سحابی گه سخا
بحری گه کفایت و کوهی گه وقار
هم عقل پیش نطق تو شخصی است بیروان
هم نطق پیش کلک تو نقدیست کمعیار
در ابر اگر ز دست تو یک خاصیت نهند
دست تهی برون ندمد هرگز از چنار
تا در ضمان رزق خلایق نشد کفت
ترکیب معده را نه به پیوست پود و تار
حکم تو همچو باد دهد خاک را مسیر
علم تو همچو خاک دهد باد را قرار
نی چرخ را به سرعت امر تو رهنورد
نه وهم را به پایهٔ قدر تو رهگذار
از خاک زور بازوی امرت برد شکیب
وز آب نعل مرکب عزمت کند غبار
آنجا که یک پیاده فرو کرد عزم تو
ملکی توان گرفت به نیروی یک سوار
مهر تو دوستان را در دل شکفته گل
کین تو دشمنان را در جهان شکسته خار
چون مور هرکه با کمر طاعت تو نیست
بیرون کشد قضای بد از پوستش چو مار
هم غور احتیاط ترا دهر در جوال
هم اوج بارگاه ترا چرخ در جوار
چندین سوابق از پی کام تو آفرید
از تر و خشک عالم خاک آفریدگار
ورنه چو ذات کامل تو کل عالمست
کردی بر آفرینش ذات تو اختصار
تا نیست اختران را آسایش از مسیر
تا نیست آسمان را آرامش از مدار
بادا مسیر امر تو چون چرخ بیفتور
بادا مدار عمر تو چون دور بیشمار
هم فتنه را به دست شکوه تو گوشمال
هم چرخ را ز نعل سمند تو گوشوار
تو بر سریر رفعت و اعدا چو خاک پست
تو در مقام عزت و حاسد چو خاک خوار


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در ستایش روزگار و مقام بلند شخصیتی برجسته است که نمایندهی فضل و قدرت خداوند در زمین است. شاعر به تواناییهای این فرد اشاره میکند و تأکید دارد که او به مانند آفتاب، نیکی و فراوانی را به همه موجودات عطا میکند. همچنین، شاعر از او به عنوان حاکمی یاد میکند که بر تمام دنیا تسلط دارد و قدرتش بینهایت است. این شخص با جود و بخشش خود هم دوستی را شاداب و هم دشمنی را در هم میشکند. شعر به توصیف عظمت و جلال او و تأثیرات مثبت و منفی قدرتش بر دنیا میپردازد.
هوش مصنوعی: ای روزگار، دوران خوشی تو، همانند روزی است که دوران او (که اشاره به شخص خاص یا زمان خاصی دارد) تحت تأثیر تو، و از وجود تو بهرهمند شده است.
هوش مصنوعی: خداوندی که علم و قدرتش بینهایت است، همچون آسمان که بر همه چیز فرمانروایی میکند، با بخشندگیاش به همه مردم مانند آفتاب نور میافشاند.
هوش مصنوعی: دقت و احتیاط تو همچون دام و طعمهای است که برای روزگار حاضر قرار داده شده است، و بخشش تو در این سال به گونهای است که هم به صورت نقد و هم به صورت نسیه به مردم داده میشود.
هوش مصنوعی: عظمت و بزرگی تو باعث تحرک و پویایی آسمانها شده و زیبایی و مقام تو باعث فخر و افتخار روزگار است.
هوش مصنوعی: هیبت تو به قدری تاثیرگذار است که از آب، بخار و از سنگ، بخار خارج میشود. این به معنای تأثیر عمیق و شدید حضور تو بر همه چیز است.
هوش مصنوعی: در جهان وجود، تا وقتی که سد و مانع استقامت و احتیاط تو را نداشتند، کسی عافیت و آرامش عمومی را به دست نیاورد.
هوش مصنوعی: عقل گاهی با درک و فهم سریع (ذکا) همراه است و گاهی با سخاوت (سخا)، مانند دریا که پر از جود و نیکی است و به ندرت دیده میشود. همچنین، گاهی عقل به قدرتمندی کوهی و با وقار (وقار) прояв میشود.
هوش مصنوعی: عقل در مقابل گفتار تو، مانند شخصی بیروح است و گفتار در برابر قلم تو، مثل نقدی بیارزش و کمارزش میباشد.
هوش مصنوعی: اگر در ابر، به خاطر توانایی تو، خاصیتی بگذارند، هرگز از درخت چنار، دست خالی و بیحاصل نخواهد آمد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که رزق مردم در امنیت نباشد، ترکیب معده (همانطور که غذا را تجزیه میکند) نه به پیوست پودها (خوردنیها) و نه تارها (ترکیبات دیگر) استعداد عمل ندارد.
هوش مصنوعی: حکم و فرمان تو مانند باد، مسیر خاک را تعیین میکند؛ و علم و دانش تو همچون خاک، به باد ثبات و آرامش میبخشد.
هوش مصنوعی: نه چرخ (زمان) بر اساس سرعت فرمان تو حرکت میکند و نه خیال (وهم) میتواند با مقام و اعتبار تو راه برود.
هوش مصنوعی: از خاکی که به وسیلهٔ قدرت و نیروی امرت به دست آمده، صبر و استقامت میآید و از آب نعل مرکب تو غبار برمیخیزد.
هوش مصنوعی: در جایی که تنها یک پیادهنظام به اراده تو توانسته بربندد و تسلطی بر سرزمینی پیدا کند، نشان از قدرت و نیروی یک سوار دارد.
هوش مصنوعی: محبت تو باعث شده که دوستانت در دلشان مانند گل بشکفند، اما کینهات به دشمنانت باعث شده که در زندگیشان مانند خار آزار ببینند.
هوش مصنوعی: هر کسی که با کمر بندگی و اطاعت تو نیست، مانند موری که به پشت خود بار دارد، باید به زور از پوستش بدیها را جدا کند، همچون ماری که زهر خود را به بیرون میریزد.
هوش مصنوعی: جهان در هر حال و موقعیتی به دنبال حفظ احتیاط تو است و در عین حال، آسمان نیز به ارزش و مقام تو اهتمام دارد.
هوش مصنوعی: خداوند به خاطر رضایت و خواستهٔ تو، چندین سابقه و زمینهٔ مختلف از تر و خشک (حیات و مواد) در این جهان آفریده است.
هوش مصنوعی: اگر ذات کامل تو کل عالم است، پس آفرینش دیگران را به وجود تو مختصر و محدود کردهای.
هوش مصنوعی: هنگامی که اختران (ستارهها) را آرامش نیست و در مسیر خود آرام نمیگیرند، آسمان نیز از چرخش خود آرامش ندارد.
هوش مصنوعی: باشد که راه و مدیریت تو مانند چرخ، بدون مانع و مشکل باشد و باشد که دوران عمر تو مثل دورهای بیشمار، بیپایان و بدون نقصان بگذرد.
هوش مصنوعی: فتنهها تحت تأثیر قدرت و شکوه تو به زودی تنبیه میشوند، و چرخ (سرنوشت) نیز از نعل سمند تو، که نمادی از شجاعت و سلطنت است، زیور مییابد.
هوش مصنوعی: تو بر تخت بلندی نشستهای و دشمنانت در برابر تو مانند خاکی پست و بیارزشاند، و تو در مقام بزرگی قرار داری در حالی که حسودان در خوار و ذلیلاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای خواجه، این همه که تو بر میدهی شمار
بادام تر و سهیکی و بهمان و باستار
مار است این جهان و جهانجوی مارگیر
از مارگیر مار برآرد همی دمار
نیلوفر کبود نگه کن میان آب
چون تیغ آبداده و یاقوت آبدار
همرنگ آسمان و به کردار آسمان
زردیش بر میانه چو ماه ده و چار
چون راهبی که دو رخ او سال و ماه زرد
[...]
از دیدن و بسودن رخسار و زلف یار
در دست مشک دارم و در دیده لاله زار
بامشک رنگ دارم از آن زلف مشکرنگ
با لاله کار دارم از آن روی لاله کار
ماندست چون دل من در زلف او اسیر
[...]
یکروز مانده باز زماه بزرگوار
آیین مهر گان نتوان کرد خواستار
آواز چنگ وبربط و بوی شراب خوش
با ماه روزه کی بود این هر دو سازگار
ورزانکه یاد از و نکنی تنگدل شود
[...]
باران قطره قطره همی بارم ابروار
هر روز خیره خیره ازین چشم سیل بار
ز آن قطره قطره، قطره باران شده خجل
ز آن خیره خیره، خیره دل من ز هجر یار
یاری که ذره ذره نماید همی نظر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.