چه غم دیوارِ امّت را که دارد چون تو پشتیبان؟

چه باک از موجِ بحر آن را که باشد نوح، کَشتی‌بان؟

ای برتر از خیال و قیاس و گمان و وهم

وز هر چه گفته‌اند و شنیدیم و خوانده‌ایم

مجلس تمام گشت و به آخر رسید عمر

ما همچنان در اوّلِ وصفِ تو مانده‌ایم

گِلی خوش‌بوی در حمام روزی

رسید از دست محبوبی به دستم

بدو گفتم که «مشکی یا عبیری؟

که از بوی دلاویز تو مستم؟»

بگفتا: «من گِلی ناچیز بودم

[...]

اگر چه پیشِ خردمند خامُشی ادب است

به وقتِ مصلحت آن به، که در سخن کوشی

دو چیز طَیرهٔ عقل است، دم فرو بستن

به وقتِ گفتن و گفتن به وقتِ خاموشی

اوّلِ اردیبهشت‌ ماهِ جلالی

بلبلْ گوینده بر منابرِ قُضبان

بر گل سرخ از نم اوفتاده لَآلی

همچو عرق بر عُذارِ شاهدِ غَضْبان

از دست و زبان که برآید

کز عُهدهٔ شکرش به در‌آید؟

بنده همان به که ز تقصیرِ خویش

عُذر به درگاهِ خدای آورد

وَر نه سِزاوار خداوندی‌اش

کس نتواند که به جای آورد

ای کریمی که از خزانهٔ غیب

گَبر و تَرسا وظیفه‌خور داری

دوستان را کجا کنی محروم؟

تو که با دشمن این نظر داری

ابر و باد و مَه و خورشید و فلک در کارند

تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری

همه از بَهرِ تو سرگشته و فرمانبُردار

شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری

شفیعٌ مطاعٌ نَبیٌ کریم

قسیمٌ جسیمٌ نسیمٌ وسیم

کَرَم بین و لطف خداوندْگار

گُنه بنده کرده‌ست و او شرمسار

گر کسی وصف او ز من پرسد

بی‌دل از بی‌نشان چه گوید باز؟

عاشقان، کشتگان معشوقند

بَر نیاید ز کشتگان آواز

ای مرغ سحر! عشق ز پروانه بیاموز

کآن سوخته را جان شد و آواز نیامد

این مدعیان در طلبش بی‌خبرانند

کآن را که خبر شد، خبری باز نیامد

اقلیم پارس را غم از آسیب دهر نیست

تا بر سرش بُوَد چو تویی سایهٔ خدا

امروز کس نشان ندهد در بسیط خاک

مانند آستان درت مأمن رضا

بر توست پاس خاطر بیچارگان و شکر

[...]

زبان‌بریده به کنجی نشسته صُمٌّ بُکمْ

به از کسی که نباشد زبانش اندر حُکم

کنونت که امکان گفتار هست

بگو ای برادر به لطف و خَوشی

که فردا چو پیک اجل در رسید

به حکم ضرورت زبان در کَشی

زبان در دهان ای خردمند چیست؟

کلیدِ درِ گنجِ صاحب هنر

چو در بسته باشد چه داند کسی

که جوهرفروش است یا پیله‌ور؟

چو جنگ آوری با کسی بر ستیز

که از وی گزیرت بُوَد یا گریز

پیراهنِ برگ، بر درختان

چون جامهٔ عیدِ نیک‌بختان

روضةٌ ماءُ نهرِها سَلسال

دَوحةٌ سَجعُ طَیرِها موزون

آن پر از لاله‌های رنگارنگ

وین پر از میوه‌های گوناگون

باد در سایهٔ درختانش

[...]